ماجرای کیف پرحاشیه هسته ای دست ترامپ چیست؟

خراسان/ به احتمال زياد در اين روزها صحبت ها و خبرهايي را که درباره کيف هسته اي آمريکا زده شده، شنيده يا خوانده ايد. در خبرها آمده ترامپ قصد دارد در مراسم انتقال قدرت به بايدن شرکت نکند و با اين کار در روند انتقال کيف هسته اي که بايد رئيس جمهور قبلي به رئيس جمهور فعلي تحويل دهد، خللي وارد مي شود و اين سوال ها را مطرح مي کند که چه بلايي بر سر «کيف هسته اي» که همواره بايد همراه رئيس جمهور باشد خواهد آمد؟ چطور به بايدن تحويل خواهد شد؟
قطعا به اين سوال ها تا ساعاتي ديگر و با به قدرت رسيدن بايدن پاسخ داده مي شود اما نکته جذاب تر ماجرا اين است که داخل اين کيف هسته اي چه چيزهايي قرار دارد؟ آيا کليدي براي پرتاب موشک هاي هسته اي است يا نه؟ براي اين که در اين باره بيشتر بدانيد، اين گزارش را از دست ندهيد. در ضمن براي تان نوشته ايم چه کشورهايي کيف هسته اي دارند و چه کساني به اين کيف ها دسترسي دارند.
تاريخچه کيف هسته اي
اولين بار کيف هسته اي در زمان بحران موشکي کوبا در دهه 1960 ميلادي توسط رئيس ستاد مشترک سه قوا طراحي شد. دليل آن هم اين بود که رئيس جمهور وقت آمريکا يعني جان اف کندي بتواند هر زمان و بدون تلف شدن وقت، فرمان حمله با تسليحات هستهاي را صادر کند. افزون بر اين که آن زمان اين ترس وجود داشت که امراي ارشد ارتش، سرخود عمل کنند و عامل جنگ هستهاي شوند و با اين کار ستاد مشترک قصد داشت جلوي آن را بگيرد. در محافل آمريکايي اين چمدان را «توپ فوتبال اتمي» يا «کيف مدرسه اضطراري رئيس جمهور» هم مي گويند.
کليد بمب، داخل کيف هسته اي است؟
اولين سوالي که درباره کيف هاي هسته اي وجود دارد اين است که آيا داخل اين کيف ها دکمه اي براي پرتاب موشک هاي هسته اي قرار دارد يا نه؟ اين کيف نمادين از رئيس جمهوري به رئيس جمهور ديگر منتقل مي شود و در سفرها همراه آن هاست. خب قطعا کليدي براي فشار دادن و پرتاب موشک هاي هسته اي داخل اين کيف نيست ولي داخل آن محتويات ديگري وجود دارد که گلوبال سکوريتي گزارشي درباره آن ها نوشته و مدعي شده است تفاوت چنداني باهم ندارند که در ادامه مي خوانيد.
1- پوشه مانيل: داخل اين پوشه دستور العمل فرايندهاي سيستم مخابره اي نوشته شده تا رئيس جمهور بتواند دستور حمله را مخابره کند.
2- کتابچه سياه: در اين کتابچه فهرست گزينه هاي موجود براي حمله هوايي نوشته شده است.
3- کتابچه پناهگاه هاي سري: درون اين کتابچه هم فهرست مکان هاي امن که رئيس جمهور مي تواند در آن ها پناه بگيرد، قرار دارد.
4- بيسکويت هسته اي: منظور از بيسکويت هسته اي هم يک کارت پلاستيکي است که حاوي کدهاي نظامي براي مخابره و دستور حمله است.
چه کشورهايي کيف هسته اي دارند؟
هماکنون هشت کشور رسما اعلام کرده اند که داراي جنگافزار هستهاي هستند اما در هر کدام نحوه فرمان حمله هسته اي متفاوت است.
آمريکا - رئيس جمهور به تنهايي
گلوبال سکوريتي در گزارشي آورده است اگر رئيس جمهوري در آمريکا تصميم داشته باشد از موشک هاي هسته اي استفاده کند، حمل کننده کيف، آن را براي رئيس جمهور باز مي کند. هويت رئيس جمهور از طريق کدهاي روي بيسکويت هسته اي تاييد مي شود و البته نياز است که وزير دفاع هم صدور فرمان حمله را تاييد کند اما قادر به لغو آن نيست. در اين زمان وقتي کدهاي نظامي تاييد شود، دستور حمله ابلاغ مي شود و پس از شليک، لغو آن ديگر ممکن نخواهد بود. البته در دوران رياست جمهوري ترامپ، برخي از اعضاي کنگره ايالات متحده آمريکا اعلام کردند که «هيچ کس نبايد اين قدرت را داشته باشد که به طور يک جانبه دستور استفاده از مخرب ترين سلاح هايي را بدهد که تا کنون به دست بشر ساخته شده است.»
روسيه - تصميم 3 مقام ارشد
درباره برنامه روسيه براي سلاح هاي هسته اي اطلاعات کمي در دسترس است اما به گفته منابع آزاد، پوتين يک کيف هسته اي حمل مي کند که در زبان روسي به آن «چگت» (Cheget) مي گويند. البته غير از پوتين وزير دفاع و فرمانده کل قوا هم هرکدام يکي از اين کيف ها دارند که در صورت بروز حمله هسته اي در کشور، هر سه «چگت» به طور همزمان به صاحبان شان خبر مي دهند و آن ها مي توانند از طريق اين سيستم ارتباطي در صورت نياز تصميم بگيرند از سلاح هسته اي استفاده کنند.
بريتانيا - نامه به جاي کيف
سيستم بازدارنده هسته اي بريتانيا به «ترايدنت» (Trident) معروف است و مسئوليت نهايي شليک موشک ها را بر عهده نخست وزير مي گذارد. هر نخست وزيري که روي کار مي آيد، «نامه آخرين چاره» را در چهار نسخه مي نويسد. اين نامه ها در زيردريايي هاي هسته اي نگهداري مي شوند. اگر ارتباط کشتي با بريتانيا قطع شود يا فرمانده کشتي اطمينان پيدا کند که کشور تحت حمله از پا افتاده است، بايد هر دستوري را که در نامه داده مي شود اجرا کند که شامل اين موارد است: «با سلاح هسته اي حمله کنيد»، «حمله نکنيد»، «زيردريايي را تحت فرمان يکي از نيروهاي متفق قرار دهيد.» متن نامه سري است و با انتخاب نخست وزير جديد، نامه بدون اين که باز و خوانده شود، نابود مي شود.
فرانسه - فقط رئيس جمهور
طبق ماده ۱۶ قانون اساسي فرانسه، فقط رئيس جمهور در صورتي که تشخيص دهد «استقلال ملت يا تماميت ارضي کشور در معرض تهديد جدي و آني است» حق دارد فرمان دهد سلاح هسته اي به کار گرفته شود. يورو نيوز در گزارشي نوشته است: اگر دولت حس کند که رئيس جمهور کفايت سياسي ندارد، مي تواند از شوراي قانون اساسي درخواست کند مانع از اقدام رئيس جمهور شود.
چين - کميسيون نظامي 11 نفره
درباره پروتکل هاي به کارگيري سلاح هاي هسته اي چين هم اطلاعات زيادي در دسترس نيست اما يورو نيوز نوشته از ترجمه متن نظامي مربوط به سال 2004 چنين بر مي آيد که حق صدور فرمان هسته اي با کميسيون نظامي مرکزي يا فقط رئيس اين کميسيون است. گفته مي شود اين کميسيون ۱۱ عضو دارد که ژنرال هاي ارشد يا اعضاي ارشد حزبي هستند که رئيس آن، رئيس جمهور چين است. البته اين احتمال وجود دارد که به دنبال اصلاحات اخير اين فرايند هم تغيير کرده باشد.
ديگر کشورهاي هسته اي
در هند تصميم نهايي صدور فرمان هسته اي به عهده نخست وزير است. در پاکستان رئيس ستاد ملي فرماندهي هسته اي مي تواند فرمان حمله هسته اي را صادر کند البته بايد با اجماع ستاد ملي فرماندهي هسته اي، ستاد برنامه هاي استراتژيک و فرماندهي نيروهاي استراتژيک صورت گيرد. درباره کره شمالي هم هرچند گزارشي وجود ندارد اما قابل پيش بيني است که تنها مقام تصميم گيرنده در خصوص سلاح هاي هسته اي «کيم جونگ اون» است.

















