دولت جدید در سیاست خارجی به اصل «نه شرقی – نه غربی» برگردد
![دولت جدید در سیاست خارجی به اصل «نه شرقی – نه غربی» برگردد](https://app.akharinkhabar.ir/images/2024/08/27/d19223c5-1780-4103-aa08-83bfbf3fed59.jpeg)
جمهوری اسلامی/ بسمالله الرحمن الرحیم
رسیدن به منشور مشخص و روشنی برای سامان دادن به روابط بینالملل، باید از اولویتهای دولت چهاردهم باشد. بیاعتنائی به این مهم، مشکلات زیادی را برای کشورمان در سالهای اخیر به وجود آورده که بحران اقتصادی یکی از آنهاست.
افراط در نزدیک شدن به روسیه و چین و دور شدن از سیاست متوازن در روابط بینالملل، به دیپلماسی خارجی ما لطمههای اساسی وارد کرده است. این خطمشی، با اصل «نه شرقی – نه غربی» سازگاری ندارد و ادامه آن میتواند کشورمان را دچار بحرانهای بیشتری کند. متاسفانه اولین مصاحبه وزیر امور خارجه دولت چهاردهم نشان داد قرار نیست در این سیاست نامتوازن تغییری ایجاد شود و گویا دولت جدید نیز، برخلاف وعدههای امیدوارکننده رئیس جمهور پزشکیان در تبلیغات انتخاباتی، قصد ندارد به سوی سیاست متوازن در روابط بینالملل حرکت کند.
مدیر مرکز مطالعات ایران معاصر در روسیه، که شخصی به نام «رجب صفرُف» است در یک تحلیل عجیب اما کاملاً منطبق بر منافع کشورش گفته: «ایران غربگرا برای روسیه بسیار خطرناکتر از ایران هستهایست. ایران غربگرا موجب فروپاشی روسیه میشود».
اگر منظور این شخص از «ایران غربگرا» ایران وابسته به غرب باشد، تصور غلطی است که در ایران، چه در بخش دولتی و چه در بخش مردمی، طرفدار ندارد. و اگر منظور اینست که ایران با غرب هم رابطهای براساس منافع مشترک داشته باشد، در اینصورت باید از ارائهکننده این تحلیل که چنین رابطهای را «موجب فروپاشی روسیه» میداند پرسید روسها چه طمعی به ایران دارند که فکر میکنند تامین منافع ایران براساس برخورداری از سیاست متوازن در روابط بینالملل موجب فروپاشی روسیه میشود؟
این سخن گزاف فقط در صورتی میتواند قابل فهم باشد که گوینده آن، به ایران به مثابه یکی از ایالتهای روسیه نگاه کند و ساکنان کرملین را قیم ملت و کشور ایران بداند. از سیاستمداران و تحلیلگران دولتی روسیه چنین کجفهمی زیادهخواهانهای بعید نیست کمااینکه دیمیتری مدودف رئیس جمهور سابق روسیه و مرد شماره 2 کاخ کرملین در ماههای گذشته بارها از اشتهای سیریناپذیر دولتمردان روس درباره بلعیدن اوکراین و سایر کشورهای همجوار روسیه سخن گفته و آنها را در صورت عدم انقیاد در برابر طمعورزیهای کرملین تهدید به اشغال شدن توسط ارتش روسیه کرده است.
کسانی که مردم ایران را اینگونه تحلیل میکنند، نشان میدهند که هنوز در حال و هوای دوران تزاری و در قفس بسیار تنگ اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی قبل از «گلاسنوست» و «پروستریکا» نفس میکشند و با الفبای سیاستورزی مردم ایران که با انقلاب اسلامی خود توانستند به هر دو بلوک شرق و غرب «نه» بگویند آشنا نیستند. افرادی مانند رجب صفرف و دیمیتری مدودف برای اظهارنظر درباره ایران امروز باید یک دوره تاریخ نیم قرن اخیر ایران را با دقت بخوانند و حتماً در افکار زنگزده خود تجدید نظر نمایند.
به دولت چهاردهم هرگز توصیه نمیکنیم روابط با روسیه و چین را، با اینکه سران این هر دو کشور در ماجرای جزایر سهگانه ایرانی برخلاف تمامیت ارضی کشورمان موضع گرفتند، دچار سردی و رکود کند. توصیه ما به دولت اینست که در سیاست خارجی به اصل «نه شرقی – نه غربی» برگردد و به این اصل با تفسیر واقعیش که سیاست متوازن در روابط بینالملل است عمل کند. توصیه اختصاصیمان به آقای عراقچی وزیر امور خارجه نیز اینست که اولاً وزارت متبوع خود را در تصمیمسازیهای مرتبط با سیاست خارجی از «صفر» به صد برساند و ثانیاً همکاری و همراهی دیپلماسی با «میدان» را به معنای اصل قرار دادن و محور بودن «میدان» تفسیر نکند بلکه کاری کند که همواره «میدان» با «دیپلماسی» همراه باشد. با وزیر امور خارجه دولت چهاردهم سخنان دیگری هم داریم که در فرصت مناسب مطرح خواهیم کرد.