برگزیده

سقف مشترک؛ «هم‌خانه»‌ها چگونه به چهره تازه بازار اجاره تهران تبدیل شدند؟

روزنامه سازندگي

بروزرسانی 1405/02/21 - 16:10

سقف مشترک؛ «هم‌خانه»‌ها چگونه به چهره تازه بازار اجاره تهران تبدیل شدند؟

روزنامه سازندگی/متن پیش رو در سازندگی منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

بازار اجاره مسکن در تهران این روزها فقط با افزایش قیمت‌ها شناخته نمی‌شود؛ نشانه‌های تازه‌ای از تغییر سبک زندگی شهری نیز در حال ظهور است. یکی از این نشانه‌ها، رشد چشمگیر آگهی‌های «همخانه» در پلتفرم‌های آنلاین است؛ آگهی‌هایی که تا چند سال پیش، بیشتر به دانشجویان یا مهاجران محدود می‌شد اما حالا در میان طیف گسترده‌ای از شاغلان، کارمندان و حتی برخی مالکان نیز دیده می‌شود.

جهش دوباره قیمت‌ها پس از یک دوره رکود
بازار مسکن طی چند سال گذشته، اگرچه با رکود معاملاتی همراه بود اما در ماه‌های اخیر دوباره تحت‌تأثیر شرایط اقتصادی و تحولات پس از جنگ ۴۰ روزه وارد مسیر افزایشی شده است. فعالان بازار معتقدند رشد قیمت مصالح ساختمانی، فولاد، سیمان و محصولات پتروشیمی، هزینه ساخت‌وساز را بالا برده و همین موضوع به‌تدریج خود را در نرخ اجاره و قیمت واحدهای مسکونی نشان داده است.

«همخانه»؛ از انتخاب تا اجبار
مرور آگهی‌های منتشرشده در پلتفرم‌های ملکی نشان می‌دهد بخش زیادی از متقاضیان همخانه، جوانان شاغل، کارمندان، فریلنسرها و حتی افراد دارای مشاغل تخصصی هستند. در میان این آگهی‌ها می‌توان از برنامه‌نویس و مهندس تا مدرس، کارمند شرکت خصوصی و فعال حوزه فروش را مشاهده کرد؛ موضوعی که نشان می‌دهد، بحران مسکن دیگر فقط اقشار کم‌درآمد را درگیر نکرده و حالا طبقه متوسط نیز برای تأمین هزینه سرپناه با مشکل جدی مواجه است. بسیاری از این افراد در توضیحات آگهی‌های خود تأکید می‌کنند که توان پرداخت رهن کامل را ندارند و تنها می‌توانند سهمی از اجاره ماهانه را تقبل کنند.

مرکز شهر؛ کانون زندگی اشتراکی
بخش زیادی از آگهی‌های همخانه در مناطق مرکزی و نیمه‌مرکزی تهران ثبت می‌شود؛ مناطقی که دسترسی به خطوط مترو، مراکز اداری و محل‌های اشتغال آسان‌تر است. برای بسیاری از شاغلان نزدیکی به محل کار اهمیت زیادی دارد زیرا هزینه رفت‌وآمد نیز به یکی از دغدغه‌های جدی زندگی شهری تبدیل شده است. با این‌ حال، این روند دیگر محدود به مرکز تهران نیست. در شرق، غرب و حتی برخی محله‌های جنوبی شهر نیز زندگی اشتراکی در حال گسترش است. این موضوع نشان می‌دهد، بحران هزینه مسکن به مرحله‌ای رسیده که تقریباً تمام جغرافیای پایتخت را درگیر کرده است.

پیامدهای اجتماعی یک بحران اقتصادی
کارشناسان معتقدند گسترش زندگی اشتراکی، می‌تواند پیامدهایی فراتر از حوزه اقتصاد داشته باشد. کاهش حریم خصوصی، تنش‌های ناشی از همزیستی اجباری، احساس ناامنی روانی و دشوارتر شدن تشکیل خانواده از جمله مسائلی است که ممکن است در بلندمدت پررنگ‌تر شود. در سال‌های گذشته، استقلال در زندگی شهری یکی از نشانه‌های ورود به بزرگسالی و ثبات اقتصادی محسوب می‌شد اما حالا برای بخشی از نسل جوان و حتی میانسال، داشتن خانه مستقل به رویایی دور از دسترس تبدیل شده است. بسیاری از افراد شاغل با وجود داشتن درآمد ثابت، دیگر قادر نیستند به تنهایی از پس هزینه اجاره در تهران برآیند.

در نهایت اینکه افزایش آگهی‌های همخانه را می‌توان یکی از نشانه‌های تغییر چهره زندگی شهری در تهران دانست؛ تغییری که ریشه آن در تورم مزمن، کاهش قدرت خرید و نااطمینانی اقتصادی قرار دارد. اگر روند رشد هزینه‌های مسکن ادامه پیدا کند و درآمدها متناسب با آن افزایش نیابد احتمالاً زندگی اشتراکی از یک راهکار موقت به بخشی دائمی از سبک زندگی شهری تبدیل خواهد شد.