برگزیده

بازی هر لحظه در حال تغییر است؛ سه‌شنبه توافق می‌شود؟

اکو ايران

بروزرسانی 1405/03/04 - 23:59

بازی هر لحظه در حال تغییر است؛ سه‌شنبه توافق می‌شود؟

اکو ایران/ متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

مقامات ارشد ایرانی و پاکستانی روز دوشنبه به قطر و پاکستان سفر کردند.

مقامات ارشد ایرانی در ادامه تلاش‌های دیپلماتیک فشرده برای پایان دادن به جنگی سه ماهه، روز دوشنبه به قطر سفر کردند.

ایرانی‌ها در دوحه
به نوشته خبرگزاری رویترز، محمدباقر قالیباف و عباس عراقچی، رئیس مجلس و وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز دوشنبه برای مذاکره با نخست‌وزیر قطر به دوحه سفر کردند. این درحالیست که واشنگتن و تهران امیدها برای دستیابی به یک توافق قریب‌الوقوع را کم‌اهمیت جلوه دادند.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، پیش از این در دهلی نو به خبرنگاران گفته بود که ایالات متحده قبل از بررسی اینکه آیا با ایران به "روش دیگری" برخورد کند، به دیپلماسی فرصتی برای موفقیت می‌دهد.

یک مقام آگاه در مورد سفر مقامات ایرانی به دوحه به رویترز گفت که مذاکرات عمدتاً بر تنگه هرمز و ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران متمرکز بوده است. این در حالی است که رئیس بانک مرکزی ایران برای بحث در مورد آزادسازی احتمالی دارایی‌های مسدود شده به عنوان بخشی از توافق نهایی حضور داشته است. دو طرف همچنان در مورد چندین موضوع دیگر، مانند جنگ اسرائیل در لبنان و درخواست‌های تهران برای لغو تحریم‌ها و آزادسازی ده‌ها میلیارد دلار از درآمدهای نفتی مسدود شده ایران در بانک‌های خارجی، اختلاف نظر دارند.

در همین رابطه، نورالدین الدغیر خبرنگار الجزیره در تهران نوشت، به نظر می‌رسد که گره مذاکرات ایران و آمریکا در حال باز شدن است و ابتکار قطر برای حل اختلاف بین تهران و واشنگتن نقشی اساسی در این زمینه ایفا کرده است.

هم‌چنین یک منبع آگاه از مذاکرات بین هیئت عالی رتبه ایرانی و مقامات دوحه به الجزیره گفته میانجیگری قطر منجر به تفاهم با آمریکا در مورد دارایی‌های مالی مسدود شده ایران شده است. این منبع افزود: به لطف توافق بر سر این موضوع که برای ایرانی‌ها از اهمیت بالایی برخوردار بود، احتمال زیادی وجود دارد که فردا توافقی بین آمریکا و ایران اعلام شود.

پاکستانی‌ها در پکن
هم‌چنین، العربیه گزارش داده در حالی که تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ در ایران همچنان ادامه دارد، شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهوری چین، دوشنبه 4 خرداد در پکن با شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، دیدار کرد. دیدار شریف با شی پس از مذاکراتی انجام شد که او پیش‌تر در همان روز با لی چیانگ، نخست‌وزیر و دومین مقام ارشد چین، برگزار کرد.

همچنین عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان در نشست شریف با نخست‌وزیر چین حضور داشته و اسلام‌آباد بر این موضوع تأکید دارد که پکن باید در هر توافق احتمالی میان آمریکا و ایران، نقش «تضمین‌کننده» را ایفا کند. تلویزیون پاکستان دوشنبه گزارش داد که منیر، مذاکره‌کننده اصلی در گفت‌وگوهای میان آمریکا و ایران، همراه با نخست‌وزیر پاکستان برای دیدار با دیپلمات‌های چینی وارد این کشور شد. منیر روز دوشنبه با وانگ یی، وزیر خارجه چین هم دیدار کرد.

طبق گزارشی از العربیه به نقل از منابع ناشناس، ایران پیش از هرگونه توافق احتمالی با ایالات متحده، به دنبال تضمین‌هایی از چین است. در این گزارش آمده که تهران ممکن است ذخایر اورانیوم خود را به عنوان بخشی از مذاکرات به چین منتقل کند. این گزارش افزود، به طور جداگانه، انتظار می‌رود عاصم منیر در بحبوحه تشدید تلاش‌های میانجیگری منطقه‌ای مرتبط با مذاکرات ایالات متحده و ایران، به دوحه سفر کند. العربیه اعلام کرد که این اطلاعات بر اساس منابع ناشناس است و در زمان گزارش، هیچ تأیید رسمی از سوی ایران، چین، پاکستان یا ایالات متحده صادر نشده است.

معامله خیال
هم‌چنین ترامپ روز دوشنبه در پستی در شبکه‌های اجتماعی از کشورهای عربی و مسلمان بیشتری خواست تا به توافق‌نامه‌های ابراهیم که در دوره اول ریاست جمهوری او منعقد شد و هدف آن عادی‌سازی روابط بین این کشورها و اسرائیل بود، بپیوندند. او گفت عربستان سعودی و قطر باید فوراً آن را امضا کنند و پاکستان، مصر، اردن و ترکیه نیز باید از آن پیروی کنند و درخواست خود را الزامی خواند.

یک منبع پاکستانی آشنا با این موضوع گفت که این بیانیه منعکس کننده تلاشی برای استفاده از دیپلماسی ایران برای فشار گسترده‌تر بر سر توافقات است، اما این دو موضوع به هم مرتبط نیستند و نمی‌توان آنها را اینگونه جلوه داد.

برخی دیگر این پیشنهاد را با هدف خوشایند جلوه دادن توافق با ایران برای منتقدان دانستند. به گفته علی واعظ، مدیر پروژه ایران در گروه بین‌المللی بحران: "ترامپ در تلاش است تا توافق ایران را به عنوان دنباله توافق ابراهیم بفروشد. اما او در حال معامله یک خیال بافی است - از وادار کردن ایران به تسلیم شدن گرفته تا وانمود کردن به اینکه یک توافق شکننده می‌تواند پایه خاورمیانه جدیدی را بنا کند. نظم."

به طور جداگانه، دو منبع گفتند که نتانیاهو به معتمدان خود گفته است که اسرائیل اکنون توانایی کمی برای تأثیرگذاری بر تصمیم‌گیری ترامپ در مورد این درگیری دارد.

اوضاع هر لحظه در حال تغییر؛ خوش‌بینی به حل اختلافات
در همین شرایط، مقامات آمریکایی به سی‌ان‌ان گفتند، اختلافات بر سر برنامه هسته‌ای ایران و لغو تحریم‌ها، نهایی شدن توافق برای پایان دادن به جنگ را به تعویق انداخته، اگرچه این خوش‌بینی وجود دارد که اختلافات به زودی حل شود.

یک مقام آمریکایی با اشاره به توانایی‌های میانجیگری قطر گفت، حضور یک هیئت ایرانی در قطر در روز دوشنبه - از جمله اعضای ارشد تیم مذاکره‌کننده تهران - نشانه مثبتی بود.

یک منبع منطقه‌ای آشنا با مذاکرات گفت: «عدم رضایت تهران نسبت به مذاکره در مورد برنامه هسته‌ای پیش از هر گونه توافق یکی از نکات اصلی مذاکرات است. اوضاع هر دقیقه در حال تغییر است.»

در همین حال، تهران بر تعهداتی در مورد لغو تحریم‌ها و آزادسازی دارایی‌هایی که می‌تواند اقتصاد در حال رکود آن را تقویت کند، اصرار داشته است. ایالات متحده اصرار داشته است که تا زمانی که پیشرفتی در مورد مسئله هسته‌ای حاصل نشود، کمک مالی آمریکا ارائه نخواهد شد. ترجیع‌بند مقامات آمریکایی که این در روزهای اخیر شروع به استفاده از آن کردند، «بدون گرد و غبار، بدون دلار» است که به ذخایر تقریباً ۱۰۰۰ پوند اورانیوم غنی‌شده با خلوص بالا اشاره دارد که کاخ سفید اصرار دارد قبل از اینکه ایران از مزایای مالی این توافق بهره‌مند شود، باید از بین برود.