1
0
0
دیپلمات پیشین: آتشبس محتاطانه ادامه خواهد داشت
فرارو
بروزرسانی
فرارو/ متن پیش رو در فرارو منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
نباید تصور کرد که توافق پایدار و بلندمدت لزوما نزدیک است. فضای سیاسی آمریکا بهشدت بیثبات است. ترامپ زیر فشار جمهوریخواهان تندرو و لابی اسرائیل قرار دارد و هرگونه نرمش در برابر ایران میتواند برای او هزینه داخلی ایجاد کند. از سوی دیگر، داخل ایران نیز جریانهای قدرتمندی وجود دارند که اساساً به هر نوع توافق بدبین شده اند. به همین علت، محتملترین سناریو ادامه آتشبس به شکل محتاطانه خواهد بود.
سفر مقامات ایرانی به قطر همزمان با نشانههایی از گشایش دیپلماتیک، گمانهزنیهایی درباره احتمال شکلگیری توافق میان ایران و ایالات متحده ایجاد کرده است؛ با این حال اغلب تحلیلگران با احتیاط تحولات موجود را رصد میکنند.
به گزارش فرارو، فریدون مجلسی، دیپلمات پیشین ایران و تحلیلگر ارشد سیاست خارجی، در گفتوگو با فرارو به بررسی این موضوع پرداخته که وضعیت میان ایران و ایالات متحده به کدام سمت میرود:
تهران به سمت انعطاف تاکتیکی رفته است
فریدون مجلسی به فرارو گفت: «درباره آنچه اکنون در جریان است باید گفت با یک موضوع چندلایه روبهرو هستیم که همزمان ابعاد امنیتی، ژئوپلیتیک، اقتصادی و حتی روانی پیدا کرده است. به همین دلیل است که برخلاف فضای تبلیغاتی رسانهها، مسئله مهم میان ایران و آمریکا فقط غنیسازی یا تحریم نیست. سفر عباس عراقچی و محمدباقر قالیباف به دوحه، در کنار تحرکات دیپلماتیک قطر، عمان و حتی پاکستان، نشان داد که پرونده از مرحله «تماسهای پراکنده» عبور کرده و وارد فاز چانهزنی بر سر یک تفاهم موقت شده است. دو طرف فعلاً دنبال توافق نهایی نیستند، بلکه میخواهند از حرکت کامل به سمت جنگ جلوگیری کنند.»
وی افزود: «اقتصاد تحریمی اگرچه موجب فروپاشی نشده، اما ظرفیت توسعه کشور را فرسوده کرده است. تهران به سمت نوعی انعطاف تاکتیکی حرکت کرده است. به همین دلیل است که برخلاف شعارهای تند سیاسی، بخش مهمی از مذاکرات اخیر حول آزادسازی منابع بلوکهشده ایران در قطر و سایر کشورها متمرکز شده است. حتی برخی گزارشها از رقم ۱۲ تا ۲۴ میلیارد دلار منابع مسدودشده سخن میگویند که به یکی از گرههای اصلی مذاکرات تبدیل شده است.»
ایران و آمریکا بدون جنگیدن، هزینه جنگ را به هم یادآوری میکنند
این تحلیلگر حوزه سیاست خارجی گفت: «مشکل اصلی نه پول است و نه حتی مسئله هستهای؛ مشکل اصلی «بیاعتمادی مطلق» است. این تصور وجود دارد که آمریکا اساساً به دنبال مهار دائمی ایران است و هر توافقی فقط یک وقفه موقت برای بازسازی فشارها خواهد بود. تجربه خروج ترامپ از برجام هنوز برای ساختار سیاسی ایران یک زخم باز محسوب میشود. در مقابل، در واشنگتن نیز این نگاه تقویت شده که ایران از مذاکرات برای خرید زمان استفاده میکند. تحلیلهای امنیتی آمریکایی نشان میدهد که حتی در داخل دولت آمریکا نیز اجماع روشنی درباره امکان موفقیت مذاکرات وجود ندارد. دو طرف همزمان دو مسیر را پیش میبرند: مذاکره و فشار. این همان تناقضی است که وضعیت را خطرناک کرده است. آمریکا از یک سو پیام توافق میدهد و از سوی دیگر حملات محدود و فشار نظامی را ادامه میدهد. ایران نیز در حالی که در دوحه و مسقط مذاکره میکند، همچنان از اهرمهای منطقهای و تهدید هرمز استفاده میکند. در حقیقت، دو طرف به مرحلهای رسیدهاند که میخواهند بدون جنگیدن، هزینه جنگ را به یکدیگر یادآوری کنند.»
وی افزود: «نقش قطر بسیار مهمتر از گذشته شده است. دوحه اکنون فقط میانجی نیست؛ بلکه به نوعی صندوق مالی و کانال تنفس مذاکرات است. حضور همزمان عراقچی، قالیباف و تیم اقتصادی ایران در قطر نشان میدهد که تهران دیگر مذاکرات را صرفاً پرونده وزارت خارجه نمیداند، بلکه آن را به مسئلهای اقتصادیـامنیتی تبدیل کرده است. حضور قالیباف در این روند، نشانه تلاش برای ایجاد اجماع در ساختار داخلی قدرت ایران است؛ ظاهراً تصمیمگیران نمیخواهند تجربه شکافهای دوران برجام تکرار شود.»
آتشبس محتاطانه ادامه خواهد داشت
این دیپلمات باسابقه ایرانی درباره فضای موجود و احتمال شکلگیری توافق گفت: «نباید تصور کرد که توافق پایدار و بلندمدت لزوماً نزدیک است. فضای سیاسی آمریکا بهشدت بیثبات است. ترامپ زیر فشار جمهوریخواهان تندرو و لابی اسرائیل قرار دارد و هرگونه نرمش در برابر ایران میتواند برای او هزینه داخلی ایجاد کند. از سوی دیگر، داخل ایران نیز جریانهای قدرتمندی وجود دارند که اساساً به هر نوع توافق بدبین شدهاند. به همین دلیل، محتملترین سناریو ادامه آتشبس به شکل محتاطانه خواهد بود. واقعیت این است که نه ایران توان تحمل یک جنگ بلندمدت را دارد و نه آمریکا آمادگی ورود به جنگی تازه در خاورمیانه را. اقتصاد جهانی نیز دیگر کشش یک شوک بزرگ انرژی را ندارد. به همین دلیل، همه بازیگران ـ حتی آنها که در ظاهر لحن تندی دارند ـ عملاً به سمت جلوگیری از انفجار کامل بحران حرکت میکنند. دیپلماسی ایران و آمریکا اکنون تلاشی برای مدیریت یک دشمنی مزمن است.»
اخبار بیشتر درباره
اخبار بیشتر درباره
پس از این بخوانید
آن روزهای ماه؛ تابوها، ناآگاهی، مرخصی ماهانه و اقتصاد پریود در ایران
دیپلمات پیشین: آتشبس محتاطانه ادامه خواهد داشت
نگرانی واشنگتن از تغییر توازن منطقهای پس از شکست استراتژیک ترامپ
معامله تازه ترامپ با پکن برای ایران و خاورمیانه چه معنایی دارد؟
از خلیج فارس تا شرق آسیا؛ لرزش در ستونهای هژمونی آمریکا
روایت «الجزیره» از افزایش تردیدها؛ آتشبس موقت یا صلح پایدار؟
هشت پرسش کلیدی؛ گفتوگویی درباره اولویتهای حکمرانی در سال 1405
ریاستجمهوری یا کسبوکار خانوادگی؟
روی دیگر سکه پایان جنگ ایران و آمریکا
