«کولبیز» ایرانی

روزنامه سازندگی/متن پیش رو در سازندگی منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
تیشرت رئیسجمهور، شکل پوشش اداری کشور را تغییر میدهد؟
اقدام اخیر مسعود پزشکیان در جریان نشست رسمی «شورای همکاری دولت و دانشــگاه» که با محوریــت مدیریت بحران آب برگزار شــد به ســرعت توجه افکار عمومی و رسانهها را به خود جلب کرد. رئیسجمهور در اواســط این جلســه با تأکید بر ضــرورت مدیریت مصرف انرژی و جلوگیــری از اتلاف در ســرمایش محیطهای اداری، کــت خــود را درآورد و با یک تیشــرت ســاده به اجرای برنامه ادامه داد.
کولبیز ژاپنی چگونه به یک هنجار تبدیل شد
کمپین «کول بیز» در ژاپن از ســال ۲۰۰۵و با یک ایده بسیار ســاده اما هدفمند از ســوی دولت آغاز شد. از آنجایی که ژاپن تابستانهای بسیار گرم و شرجی دارد و مصرف انرژی در آن رو به افزایش بود، دولت تصمیم گرفت برای کاهش بار شــبکه برق و کم کردن انتشــار دیاکســید کربن، جراحی کوچکــی در فرهنگ پوشــش اداری انجام دهــد. پیش از این طرح، استفاده از کت رسمی و کراوات یک الزام نانوشته و بسیار ســختگیرانه در ادارات ژاپن بود؛ موضوعی که سبب می شد، چیلرها و سیستمهای تهویه مطبوع در پایینترین دمای ممکن تنظیم شــوند تا کارمندان در لباسهای ضخیم احساس راحتی کنند.
«سیاستگذاری ساختاری» یا «نمادگرایی فردی»؟
اگرچه اقدام مسعود پزشکیان واجد پیام روشن ارتباطی در حوزه صرفهجویی است و شباهت ظاهری زیادی به الگوی ژاپنی دارد اما تفاوتهای عمیق ساختاری میان این دو مدل وجود دارد. چالش جنسیت و نابرابری در اجرای سیاست پوشش اداری
یکی از مهمترین چالشهای ساختاری که ایده «کول بیز ایرانی» را در نطفه با محدودیت مواجه می کند، مســئله «یکسان نبودن امکان اجرا برای همه کارکنان» اســت. چارچوبهای پوشش اداری در بدنه دولت ایران به گونهای تعریف شده که معادلسازی یا تسهیل پوشــش تابســتانی عملا تنها برای مردان (در قالب حذف کت یا پوشــیدن پیراهن آســتین کوتاه) امکانپذیر است.
فراتر از دکمههای یک کت
کالبدشــکافی دقیق ناترازی شدید برق و آب در ایران ثابــت می کند که ریشــه این بحران عمیق در ســطح پوشــش، نوع تیشــرت یا رفتار فردی مدیــران نهفته نیســت. بخش عمده اتلاف و مصرف بیرویه انرژی در کشور به ســاختارهای فرســوده تولید و توزیع، ناکارآمدی شدید در مدیریــت کلان تقاضا، قیمتگــذاری غیرواقعی حاملهای انرژی و غیبــت کامل نظام بهرهوری باز میگــردد.
















