ایستادهایم کنار حزبالله

وطن امروز/ متن پیش رو در وطن امروز منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
ترامپ شامگاه دوشنبه به وقت ایران به نتانیاهو زنگ زد و او را از حمله به بیروت منصرف کرد. اگرچه رئیس جمهور آمریکا در پستی که پس از این گفتوگوی تلفنی منتشر کرد، مدعی شد گفتوگوی خوبی با نخستوزیر اسرائیل داشته اما ساعاتی بعد، آکسیوس مدعی شد این تماس تلفنی، یکی از بدترین تماسهای ترامپ با نتانیاهو از زمان بازگشتش به ریاستجمهوری بوده است. بر اساس گزارش آکسیوس، در این گفتوگو، ترامپ بر سر نتانیاهو فریاد کشیده و به او گفته است: «تو داری چه غلطی میکنی؟» آکسیوس در ادامه مدعی شد ترامپ در بخشی از این گفتوگو به پرونده فساد و دادگاه نتانیاهو اشاره و یادآوری کرده اگر حمایتهای او نبود، نتانیاهو اکنون باید پشت میلههای زندان میبود. رسانه آمریکایی درباره دلیل خشم و عصبانیت ترامپ مدعی شد رئیس جمهور آمریکا از تبعات بینالمللی حمله رژیم صهیونیستی به بیروت و تشدید نفرت افکار عمومی دنیا از رژیم و شخص نتانیاهو خشمگین شده بود. البته آکسیوس درباره دلایل عصبانیت ترامپ از نتانیاهو به موضوع مذاکرات آمریکا با ایران و تبعات حمله رژیم صهیونیستی به بیروت برای مذاکرات هم اشاره کرد.
به هر حال، پس از گفتوگوی تلفنی ترامپ با نتانیاهو، رژیم صهیونیستی از حمله به بیروت عقبنشینی کرد. البته خبر این عقبنشینی را نخستینبار ترامپ اعلام کرد. اعلام عقبنشینی رژیم صهیونیستی از حمله به بیروت، بلافاصله به سرخط اخبار رسانههای جهان و منطقه تبدیل شد. مهمترین تحلیلی که کارشناسان درباره عقبنشینی نتانیاهو مطرح کردند، موضوع تهدید رسمی جمهوری اسلامی ایران بود. روز دوشنبه بلافاصله پس از آنکه ارتش صهیونیستی اعلام کرد در آستانه حمله به بیروت است و با صدور اعلامیهای، از مردم ضاحیه جنوبی بیروت خواست این منطقه را ترک کنند، مقامات ایران تصریح کردند در صورت انجام این اقدام، آتشبس ۱۹ فروردین میان ایران و جبهه مقاومت با آمریکا و رژیم صهیونیستی به صورت کامل نقض شده و ایران دیگر به این آتشبس پایبند نخواهد بود.
اما مهمترین واکنش ایران، توسط فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا صادر شد. سرلشکر علی عبداللهی در اطلاعیهای تصریح کرد در صورت حمله رژیم صهیونیستی به جنوب بیروت، ساکنان مناطق شمال سرزمین اشغالی باید این مناطق را ترک کنند. موضع فرمانده قرارگاه خاتمالانبیا اعلام رسمی ورود به جنگ از سوی ایران بود. پیام این بیانیه این بود که در صورت حمله رژیم صهیونیستی به جنوب بیروت، ایران آتشبس را پایانیافته تلقی خواهد کرد و شمال سرزمین اشغالی را هدف قرار میدهد. کارشناسان مسائل بینالملل با استناد به هشدار علنی ایران، تصریح کردند تماس ترامپ با نتانیاهو و عقبنشینی نخستوزیر رژیم صهیونیستی از حمله به جنوب بیروت، به خاطر نگرانی از واکنش ایران و تبعات از سرگیری جنگ در منطقه بوده است. این عقبنشینی به وضوح نشان داد با وجود سر و صدا و تهدیدهای مکرر ترامپ مبنی بر حمله به ایران در صورت شکست مذاکرات، وقتی موضوع جنگ جدی شود، ترامپ از تهدید عقبنشینی خواهد کرد. به اعتقاد کارشناسان، مهمترین پیام تماس ترامپ با نتانیاهو و عقبنشینی رژیم صهیونیستی، عدم تمایل آمریکا به از سرگیری جنگ در منطقه است؛ واقعیتی که نتیجه جنگ ۴۰ روزه و طرف پیروز در آن را نشان میدهد. بنابراین خشم و عصبانیت ترامپ از نتانیاهو به این خاطر بوده که حمله رژیم صهیونیستی به بیروت، به معنای وقوع جنگ در منطقه است و جنگ ۴۰ روزه نشان داد هر گونه اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران، چه تبعات و پیامدهایی برای آمریکا بویژه اقتصاد آن کشور و به طور کلی اقتصاد جهان به همراه دارد.
به نظر میرسد یکی از دلایل واهمه ترامپ از وقوع جنگ، احتمال اختلال در عبور و مرور کشتیها در تنگه بابالمندب است. کما اینکه سردار اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه روز دوشنبه در واکنش به تصمیم رژیم صهیونیستی برای حمله به بیروت، به اختلال در عبور و مرور از بابالمندب اشاره کرد. نکته بسیار مهم در موضع سردار قاآنی، اشاره او به این موضوع بود که ترافیک در بابالمندب همانند ترافیک در تنگه هرمز خواهد شد. کارشناسان حوزه انرژی معتقدند در صورت عملی شدن این هشدار ایران، قیمت نفت در بازارهای جهانی به سرعت روند صعودی خواهد یافت.
بر همین اساس، ترامپ میترسید در صورت وقوع جنگ جدید در منطقه غرب آسیا، شرایط عبور و مرور از تنگه بابالمندب نیز همانند تنگه هرمز شود. در این حالت، قیمت نفت که روز دوشنبه به ۹۵ دلار در هر بشکه رسید، بهسرعت به بالای ۱۲۰ دلار میرسید. اختلال در عبور و مرور کشتیها از تنگه بابالمندب با توجه به کنترل تنگه هرمز از سوی ایران، باعث وقوع بحران در تجارت جهانی میشد.
این گزارهها مشخص میکند چرا ترامپ در گفتوگوی تلفنی به نتانیاهو گفته است: «داری چه غلطی میکنی؟»
دم خروس توافق
یکی دیگر از موضوعاتی که ترامپ درباره حمله رژیم صهیونیستی به بیروت و از سرگیری جنگ در منطقه، نسبت به آن نگران شده بود، مساله مذاکرات و توافق احتمالی با ایران است. ترامپ اینک در حال بررسی یادداشت تفاهم پیشنهادی برای پایان جنگ و آغاز مذاکرات با ایران است. روز شنبه نیویورکتایمز و سیانان گزارش دادند ترامپ برخی مفاد این یادداشت تفاهم را تغییر داده و سپس آن را برای اعلام نظر ایران، تحویل واسطههای پاکستانی داده است. ایران نیز اکنون در حال بررسی تغییرات اعمالی آمریکا در این یادداشت تفاهم است. اگرچه به گفته اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه و سخنگوی هیات مذاکرهکننده ایران، هنوز توافقی حاصل نشده و مذاکرات فعلا در قالب ارسال متنهای پیشنهادی میان طرفین انجام میشود اما به هر حال، از ابتدای مذاکرات ایران و آمریکا در دولت دوم ترامپ، این اولینبار است که طرفین به یک توافق نزدیک شدهاند. بررسی مواضع ترامپ و اعضای دولت او نسبت به این یادداشت تفاهم نشان میدهد با وجود تعلل آمریکاییها و دست بردن آنها در مفاد یادداشت تفاهم، دستکم در ظاهر، نسبت به حصول یک توافق بر مبنای این یادداشت تفاهم امیدوارند. همین فضای عمومی باعث شده از ابتدای اعلام خبر این یادداشت تفاهم، قیمت نفت مقداری کاهش یابد. ترامپ در این مدت، چندینبار به این موضوع اشاره کرده تا نشان دهد قیمت نفت تا چه اندازه برای او مهم است. در مجموع، به اعتقاد کارشناسان، افزایش تبعات بسته شدن تنگه هرمز، بویژه در اقتصاد جهان، بازار جهانی انرژی و همینطور اقتصاد آمریکا، بخصوص قیمت بنزین، یکی از مهمترین عواملی است که باعث شده ترامپ نسبت به حصول یک توافق با ایران متمایل شود.
در صورت حمله رژیم صهیونیستی به بیروت، پایان آتشبس و وقوع جنگ در منطقه، مذاکرات، منتفی و یک شکست بزرگ دیگر برای ترامپ ثبت میشد. در این صورت، پس از شکست در میدان جنگ، ترامپ در میدان دیپلماسی نیز متحمل یک شکست بزرگ میشد. البته این بار شکست مذاکرات، یک پیام مهم در خود داشت و رسما نتانیاهو عامل شکست مذاکرات آمریکا شناخته میشد. در حالی که آمریکا در حال بررسی متن یادداشت تفاهم با ایران بود و دستکم در ظاهر، مواضع رسمی دولت آمریکا نشان میداد آنها نسبت به این توافق متمایل هستند، حمله رژیم صهیونیستی به بیروت و از سرگیری جنگ در منطقه، در واقع به معنای اقدام نتانیاهو برای به شکست کشاندن مذاکرات تلقی میشد. این یعنی، منافع آمریکا، تابعی از سیاستها و اقدامات رژیم صهیونیستی در منطقه است.
پس از جنگ ۱۲ روزه و بویژه پس از جنگ ۴۰ روزه، منتقدان و حتی هسته سخت طرفداران ترامپ در آمریکا، یعنی جنبش ماگا، ترامپ را متهم کردند منافع اسرائیل را بر منافع آمریکا ترجیح داده و در واقع آمریکا تبدیل به یک کشور دنبالهرو تلآویو شده است. برخی چهرههای سرشناس جنبش ماگا نیز با استناد به همکاری کاخ سفید در پروژه قدیمی نتانیاهو برای حمله به ایران، ترامپ را متهم کردند شعار «اول آمریکا» را کنار گذاشته و تصمیمات خود را مبتنی بر اولویت «اول اسرائیل» اتخاذ میکند. این انتقادات از ترامپ به صورت فراگیر در آمریکا مطرح شد. دنبالهروی ترامپ از سیاستهای نتانیاهو حتی باعث شد فرضیه اخاذی موساد از ترامپ به خاطر دسترسی به اسناد فساد وی در پرونده جفری اپستین نیز تقویت شود. کما اینکه آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا در دولت بایدن، در گفتوگویی صراحتا اعلام کرد دلیل تبعیت ترامپ از سیاستهای نتانیاهو بویژه در قبال ایران این است که موساد به نوارهای فساد ترامپ در پرونده اپستین دسترسی پیدا کرده است. در چنین شرایطی که انتقادات از ترامپ به خاطر همکاری با رژیم صهیونیستی و مشارکت در پروژههای جنگی نتانیاهو علیه ایران به اوج رسیده، حمله رژیم صهیونیستی به بیروت و شکست مذاکرات آمریکا و ایران، به عنوان سندی آشکار و معتبر در تأیید دنبالهروی ترامپ از نتانیاهو یا تصدیق فرضیه اخاذی نخستوزیر رژیم از وی بر سر پرونده فساد اپستین شناخته میشد. بنابراین در صورت وقوع این شرایط، انتقادات از ترامپ در آمریکا به اوج میرسید و وضعیت جایگاهش در افکار عمومی آمریکا بحرانی میشد. بنابراین میتوان گفت یکی از دلایلی که ترامپ مانع حمله رژیم صهیونیستی به بیروت شد، ترس و واهمهاش از وقوع چنین شرایطی بود.
هوشیاری در برابر عملیات فریب
همه شواهد حاکی از عدم تمایل ترامپ به از سرگیری جنگ در منطقه -دستکم در مقطع زمانی فعلی- است. از سوی دیگر همین شواهد نشان میدهد ترامپ فعلا نسبت به حصول یک توافق با ایران مایل است. با این وجود، عملکرد ترامپ در یک سال گذشته باعث شده به رفتار او همواره با دیده تردید نگریسته شود.
پس از جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، روزنامه واشنگتنپست با انتشار یک گزارش مهم، از پشت پرده ماجرای اختلافات ترامپ و نتانیاهو بر سر مذاکرات با ایران در آن مقطع زمانی پرده برداشت. قبل از وقوع جنگ ۱۲ روزه، در حالی که مذاکرات میان ایران و آمریکا در جریان بود، مواضع رسمی و علنی ترامپ و نتانیاهو درباره این مذاکرات، دارای اختلاف بود. از سوی دیگر، در جریان سفر نتانیاهو به واشنگتن، ترامپ در دیدار وی در کاخ سفید، تقریبا رفتاری همانند رفتار با زلنسکی نشان داد. در آن زمان، در حالی که نتانیاهو نسبت به مذاکرات آمریکا و ایران، ابراز نگرانی و مخالفت خود با این مذاکرات را ابراز کرده بود، ترامپ در دیدار نتانیاهو مدعی شد اسرائیل و شخص نتانیاهو از این مذاکرات استقبال میکنند. پس از این دیدار نیز همواره رسانههای آمریکا مدعی اختلاف نظر ترامپ و نتانیاهو بر سر مذاکره و توافق احتمالی با ایران میشدند. در چنین شرایطی، حمله رژیم صهیونیستی به ایران، کارشناسان و رسانهها را غافلگیر کرد. واشنگتنپست این باره نوشت این اختلافات، نمایشی و بر اساس یک نقشه پنهان بود. نویسنده واشنگتنپست تصریح کرد ترامپ برای اینکه ایران را در زمان حمله غافلگیر کند، سعی کرد خود را مخالف موضع نتانیاهو یعنی حمله به ایران نشان دهد تا این انگاره در تهران ایجاد شود که تا وقتی مذاکرات با آمریکا ادامه دارد، ترامپ مانع حمله رژیم صهیونیستی خواهد شد. فریبکاری ترامپ، در ادامه بویژه با وقوع جنگ ۴۰ روزه تشدید شد. بر همین اساس، اکنون یک بدبینی فراگیر نسبت به ماهیت رفتار و عملکرد رئیس جمهور آمریکا در قبال ایران به وجود آمده است. به همین خاطر، اکنون که برخی رسانهها مانند آکسیوس از اختلاف نظر ترامپ و نتانیاهو بر سر حمله به بیروت خبر داده و مدعی شدهاند در تماس تلفنی با نتانیاهو، ترامپ از ادبیات توهینآمیزی خطاب به وی استفاده کرده، این ادعا در ایران و همینطور در نظر بسیاری از تحلیلگران و صاحبنظران معتبر نیست، زیرا سوابق ترامپ نشان داده او تمایل ویژهای به فریبکاری و مختل کردن دستگاه محاسباتی طرف مقابل دارد. بر همین اساس، اگرچه شواهد نشان میدهد ترامپ و نتانیاهو بر سر حمله رژیم صهیونیستی به بیروت، دارای اختلاف نظر هستند اما برآورد واقعبینانه حکم میکند نسبت به این اختلافنظر با احتیاط برخورد شود.
قدرتنمایی ایران و مقاومت
عقبنشینی رژیم صهیونیستی از حمله به بیروت، یک شکست مهم برای رژیم و یک آبروریزی برای نتانیاهو است. هشدار معتبر ایران و جبهه مقاومت، عامل اصلی عقبنشینی نتانیاهو بود و اکنون این نکته باعث شده واقعیت معادلات قدرت در منطقه غرب آسیا پس از جنگ ۴۰ روزه آشکارتر شود. همینطور ورود ترامپ به این موضوع و ممانعت از حمله به بیروت، موقعیت واقعی آمریکا در تحولات منطقه را علنی کرد. با این حال نباید این واقعیت را از نظر دور داشت که رژیم صهیونیستی همچنان در حال نقض آتشبس است. حملات دیوانهوار رژیم به شهرها و روستاهای جنوب لبنان، نقض صریح مفاد آتشبس است. جبهه مقاومت با توجه به تجربه عقبنشینی نتانیاهو از حمله به بیروت، باید تدابیری برای جلوگیری از حملات رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان بیندیشد.
هرچند به اذعان کارشناسان منطقه، حفظ بیروت به عنوان منطقه شامل آتشبس، همچنان یک پیروزی بزرگ برای ایران، حزبالله و مقاومت است اما در کنار این موضوع، تجربه عقبنشینی نتانیاهو از حمله به ضاحیه بیروت، یک نکته مهم نیز درباره مذاکرات ایران و آمریکا مطرح کرده است. اقدام ترامپ در ممانعت از این حمله، موقعیت آمریکا و ملاحظات رئیس جمهور آن کشور در قبال تحولات منطقه را علنی کرد. در واقع اکنون مسجل شده ترامپ به مذاکره و توافق با ایران نیاز دارد. این نیاز ترامپ به توافق، یک نقطه ضعف برای او محسوب میشود و خطوط قرمز ایران در یادداشت تفاهم را پررنگتر میکند.


















