تحولات سوریه در سال 2014؛ معادلات میدانی نبرد به نفع بشار اسد رقم خورد

آريا/ متن پيش رو در آرمان منتشر شده و انتشار آن به معني تاييد تمام يا بخشي از آن نيست. بشار اسد در سال جديد ميلادي به مسکو مي رود تا طرح تهران و مسکو براي حل بحران سوريه را بررسي کند. در سالي ميلادي که گذشت سوريه همچون دو سال قبل ، با دشواري هاي بسياري مواجه بود و مردم اين کشور با تحمّل جنگ و نا بساماني هايي که غرب و برخي کشورهاي عرب منطقه و کشور ترکيه به آنان تحميل کرده اند ، روزگار سختي را سپري کردند. هرچند در ميان اين نا خوشي ها و دشواري ها ، برگزاري انتخابات در سوريه ، انتخاب و ابقاي بشار اسد رئيس جمهوري سوريه در جايگاهش واعلام عفو عمومي در اين کشور، همچنان از تلاش براي حفظ حاکميت سوريه در برابر توطئه هاي بي شمار غرب حکايت داشت . در ماه ژوئن ، بر اساس فرمان بشار اسد ، مجرماني که تا پيش از ماه ژوئن سال 2014 مرتکب جرمي نشده بودند ، مشمول عفو عمومي قرار گرفتند و جرمشان بخشوده شد و يا تقليل يافت. بخشنامه عفو عمومي بويژه در خصوص مجرمان سياسي صادر شد تا آرامش را به کشور سوريه پس از 3 سال جنگ ناخواسته باز گرداند . بر اساس نتايج اعلام شده در انتخابات رياست جمهوري در4 ژوئن ، بشار اسد براي يک دوره 7 ساله ديگر در پست خود ابقا شد . اسد که پيش از اين دو دوره 7 ساله در کاخ لاذقيه دمشق به عنوان رئيس جمهوري حضور داشت ، به مردم سوريه وعده داد با اصلاحات در قانون اساسي و از طريق ديپلماتيک و ايستادگي در برابر زورگويان غربي، آرامش را به کشورش باز مي گرداند . غرب از روي کار آمدن مجدد اسد استقبال نکرد ، اما بر اساس اعلام وزارت کشور سوريه و کميته قضايي انتخابات ، اسد با 88 درصد آرا ،معادل 10 ميليون راي ، پيروز اين انتخابات شد. در حاليکه غرب به سرکردگي امريکا نه تنها اين انتخابات را مردود دانست ، بلکه رهبران کشورهاي غربي به صراحت اين انتخابات را شکستي براي جريان هاي مخالف خارج نشين و گروه هاي تکفيري – تروريستي دانستند که عليه حکومت سوريه مي جنگند . اين گروه ها عليرغم استفاده از تمامي امکانات مالي و تسليحاتي ائتلاف ضد سوري و علاوه بر شکست در عرصه هاي ميداني ، عرصه هاي سياسي و اخلاقي را نيز به دليل اختلافات داخلي و زيادهي خواهي هاي سياسي و جنايات بي شمار عليه مردم سوريه ، به ملت و دولت سوريه باختند . انتخابات سوريه به باور صاحب نظران پيامي دو سويه براي غرب و مخالفان سوريه بود و حکايت از عزم حاکمان و مردم سوريه براي اجراي اصلاحات و رويارويي با دسيسه هاي دشمنان اين کشور و حفظ حاکميت ملي و تماميت ارضي سوريه داشت . شمار کودکان کشته شده در جنگ داخلي سوريه؛ بيش از 10 هزار نفر يونيسف شمار کودکاني را در جنگ داخلي سوريه کشته شده اند : بيش از 10 هزار نفر اعلام کرد ؛آنهم در حالي که بيش از 6 ميليون کودک سوري تحت تاثير جنگ به بيماري هاي روحي – رواني مبتلا شده اند. ديده بان حقوق بشر نيز که مقر آن در لندن است در سال گذشته اعلام کرد با آغاز نا آرامي ها در سوريه از ماه مارس سال 2011 ، بيش از 150 هزار تن از مردم اين کشور کشته و صد ها هزار تن نيز آواره و بي خانمان شده اند . در گزارش سازمان ملل در 20 ژوئن آمده است که بيش از 10 ميليون سوري نيازمند امداد رساني هستند که بسياري از آنان در اردوگاهها و بسياري نيز به مناطقي پناه برده اند که دسترسي به انان به واسطه کوهستاني بودن اين مناطق براي امداد رساني نا ممکن و يا دشوار است. نمايندگان سازمان ملل همچنين در ماه نوامبر با تهيه گزارشي، اقدامات گروه هاي تکفيري- تروريستي در سوريه را محکوم کردند . کميسيون ويژه سازمان ملل در امور سوريه ، نخستين گزارش خود را در خصوص جنايات تروريست ها در سوريه در ماه نوامبر به شوراي امنيت سازمان ملل ارائه کرد . در اين گزارش اذعان شده است که گروه هاي تروريستي داعش و النصره در اراضي تحت اشغال سوريه انواع جنايات ضد بشري را عليه غيرنظاميان سوري انجام داده اند و با قتل عام ، اعدام بدون محاکمه ، بريدن سر در ملاء عام، تجاوز به زنان و به اسارت گرفتن غير نظاميان و تخريب خانه ها ، جنايت و فجايع جبران ناپذيري رادر سوريه مرتکب شده اند . شکست اخضر ابراهيمي در حل بحران سوريه در سال گذشته " اخضر ابراهيمي" دومين نماينده سازمان ملل و اتحاديه عرب در سوريه در ماه مي ، به ماموريت خود در اين کشور خاتمه داد و با تقديم استعفايش به دبير کل سازمان ملل ، رسما و به صراحت به شکست خود در حل بحران سوريه اذعان کرد . اخضر ابراهيمي پس از کناره گيري کوفي عنان دومين مامور از سوي سازمان ملل و اتحاديه عرب بود که عليرغم تلاش هايش ، توفيقي در کاهش بحران سوريه نداشت. ابراهيمي از سپتامبر سال 2012 کار خود را آغاز کرد و به ناچار در ماه مي سال 2014 از سمت خود کناره گرفت. اوضاع مصيبت بار اردوگاه يرموک گزارش عفو بين الملل از اوضاع مصيبت بار اردوگاه يرموک در حومه دمشق و محاصره اين اردوگاه به مدت چند ماه، از وقايع اسف بار و فجايع انساني بود که اين نهاد بين المللي از آن خبر داد . در اوايل ماه مارس ، سازمان عفو بين الملل طي گزارشي اعلام کرد : عليه ساکنان اردوگاه يرموک از" سلاح گرسنگي" به عنوان ابزار جنگي استفاده شده است و صدها فلسطيني ساکن اين اردوگاه بر اثر گرسنگي و نبود دارو در اردوگاه يرموک جان باخته اند . تراژدي مضاعف آوارگاه فلسطيني در يرموک سوريه ، "آنروا" آژانس امداد و کاريابي آوارگان فلسطيني وابسته به سازمان ملل را نيز به حدي نگران نمود که " گريس گانس " سخنگوي آنروا در گفتگو با راديو سازمان ملل ، محاصره اردوگاه يرموک توسط گروه هاي تروريستي را محکوم کرد و از اين گروهها خواست با توقف حملاتشان به غير نظاميان بي دفاع اردوگاه ، امکان توزيع فوري مواد غذايي براي آوارگان فلسطيني و به خصوص کودکان اردوگاه يرموک را فراهم کنند . تخريب 60 در صد از بيمارستان هاي سوريه ، اوضاع نا مناسب بهداشت و درمان در اين کشور و کمبود لوازم پزشکي بر اثر حملات بي وقفه گرو ه هاي تروريستي مورد حمايت غرب و متحدان آنان از ديگر فجايعي بود که سوريه با آن دست به گريبان بود. حمله جنگنده هاي رژيم صهيونيستي به سوريه حمله جنگنده هاي رژيم صهيونيستي به سوريه در 23 ژوئن و اعلام آشکار سخنگوي ارتش اسرائيل در خصوص هدف قرار دادن مناطقي در خاک سوريه ، در سال گذشته جهان را متوجه جنگي نابرابر عليه سوريه کرد که مثلث غرب ، اسرائيل و برخي کشورهاي منطقه ، آن را سازماندهي و اجرا کردند . هرچند روزنامه اسرائيلي "هاارتص " مدعي شد که در اين تهاجم ، اهداف غير نظامي مورد حمله قرار گرفته است، اما جهان ، حمله به 9 نقطه در ارتفاعات جولان سوريه را تجاوزي آشکار به تماميت ارضي سوريه به عنوان يک کشور مستقل تلقي کرد و آن را نپذيرفت . 5 ماه پس از آن نيز در 8 دسامبرآخرين ماه از سال ميلادي 2014 ، هشت فروند هواپيماي رژيم صهيونيستي مجددا به حريم هوايي سوريه تجاوز کردند و با بمباران نقاطي از شهر دمشق پايتخت سوريه ، جهان را به نظاره تهاجمي آشکار قرار دادند که مغاير با مصوبات سازمان ملل است . اين در حالي بود که حضور افسران اسرائيلي در کنار گروه هاي تروريستي - تکفيري در سال گذشته با اعتراض مقامات سوري مواجه شد و " بثينه شعبان " مشاور سياسي و رسانه اي رئيس جمهوري سوريه با بيان اين که ارتش اسرائيل بر جنگ افروزي گروه هاي تکفيري - تروريستي نظارت دارد گفت : اسرائيل ضمن مشارکت در اين جنگ افروزي ، تروريست هاي زخمي را نيز براي مداوا به اسرائيل و يا ارتفاعات اشغالي جولان مي برد. شکست ائتلاف مخالفان سران و وزراي خارجه اتحاديه عرب در سالي که گذشت با اعطاي کرسي سوريه به مخالفان خارج نشين در نشست سالانه خود در ماه مارس در دوحه، پايتخت قطر جايگاه سوريه را به "معاذ الخطيب" رئيس شوراي ملي مخالفان سوريه و هيأت همراه وي واگذار کرد و انان در جايگاه دولت سوريه قرار گرفتند.اين اقدام با دست زدن و تشويق حاضران در نشست اتحاديه عرب همراه شد و همسو با اتحاديه عرب ، غرب و رژيم صهيونيستي ، اين ائتلاف متزلزل را به رسميت شناخت. هرچند که اين ائتلاف چند ماه بعد با چند دستگي و اختلافات مواجه شد و نتوانست به اجماعي عليه حکومت سوريه دست يابد . کشتار در کوباني فجايع کشتار ساکنان کوباني در ماه هاي آخر سال 2014 ميلادي تاثر جهان را به شدت بر انگيخت و آزاديخواهان جهان را به سوگ توحش انسان در قرن بيست و يکم نشاند . جريان تروريستي - تکفيري داعش، آب و برق شهر کردنشين کوباني سوريه را قطع کرد و شهر کردنشين کوباني( عين العرب )را که به عنوان مرکز خودگرداني کوباني شناخته مي شود و همراه با روستاهاي اين شهر که بيش از 600 هزار نفر جمعيت دارد در محاصره قرار داد . مشکلات داعش براي کوباني فقط در قطع آب و برق خلاصه نشد و جريان هاي تروريستي ،بيش از 200 نفر از جوانان کوباني را در مسيرهاي مواصلاتي خارج از شهر دستگير کردند و آنان را ربودند. کوباني شهري کردنشين در کردستان سوريه است.اين شهر در استان حلب در شمال سوريه واقع شده‌است.جمعيت اين شهر 52٬115 نفر است و دولت سوريه اين شهر را «عين‌العرب» مي‌خواند . شمال شهر کوباني نقطه صفر مرزي با کشور ترکيه است. در خلال جنگ داخلي سوريه ، کنترل اين شهر، از اهداف مهم گروه شبه‌نظامي داعش بود . درگيري بين شبه‌نظاميان داعش و يگان‌هاي مدافع خلق که مسئوليت دفاع از کوباني را بر عهده داشتند، از اوايل سال 2014 شروع شد. در اين مدت، داعش موفق شده بود تا علي‌رغم تلفات سنگين، محاصره اين شهر را تنگ‌تر کند و تا حاشيه شرقي شهر کوباني پيشروي کند. در تاريخ 6 اکتبر 2014 ميلادي، شبه‌نظاميان داعش که از سه جبهه به کوباني حمله کرده‌بودند، توانستند ديوار دفاعي شهر را بشکنند و از طرف شرقي وارد کوباني شوند و پرچم خود را بر فراز چند ساختمان مرتفع به اهتزاز درآوردند. هرچند که يگان‌هاي مدافع خلق در کوچه‌ها و خيابان‌ها و در پناه ساختمان‌ها ، از شهر دفاع کردند و در 31 اکتبر ، 150 نفر از نيروهاي پيشمرگ جنوب کردستان مجهز به سلاح سنگين از طريق خاک شمال کردستان وارد شهر شدند تا بتوانند با سلاح هاي ضد تانک از شهر کوباني دفاع و بخش هاي زيادي از آن را را آزاد کنند. حمله جنگنده هاي ائتلاف به سوريه حمله به مناطق و زير ساخت هاي سوريه در تابستان امسال به بهانه حمله به داعش توسط ائتلافي به رهبري امريکا ، جهان را متوجه آن کرد که کاخ سفيد پس از شکست در ساقط کردن حکومت سوريه و ايجاد داعش و کمک رساني نظامي و مالي به آن ، در صدد حمله به سوريه از اين طريق است . جديد‌ترين برآوردهاي کار‌شناسان بين‌المللي، از سود سرشاري حکايت داشته است که صنايع تسليحاتي آمريکا از عمليات دولت اين کشور در عراق و سوريه مي‌برند. شرکت‌هاي تسليحاتي نه تنها به معامله با ارتش آمريکا چشم‌ دوخته‌اند، بلکه به ديگر کشورهاي حاضر در ائتلاف بين‌المللي ضد داعش نيز اميد بسته‌اند. در حملات هوايي نيروهاي ائتلاف بحرين، اردن، عربستان ، قطر و امارات متحده عربي نيز شرکت داشتند. بشار اسد، رييس جمهوري سوريه نيز در اين باره گفت : هرگونه عمليات نظامي بدون موافقت دولت سوريه به منزله حمله به خاک سوريه است و وزارت خارجه روسيه نيز در بيانيه‌اي چنين اقدامي را تخطي آشکار از حقوق بين‌الملل توصيف کرد. ائتلاف آمريکايي عليه داعش در حالي شکل گرفت که منطقه خاورميانه و به ويژه محور مقاومت با يک نزاع همه جانبه مواجه بوده است . داعش از ابتدا با حمايت هاي آشکار و پنهان قدرت هاي منطقه اي و جهاني شکل گرفت تا محور مقاومت را تضعيف کند و از اسلام چهره اي خشن ترسيم کند و درعين حال تا مدت ها، مسلمانان را با انگيزه هاي نزاع طائفه اي و مذهبي به جان يکديگر بيندازد. در اين خصوص گفته شده است که گروه تروريستي داعش با توجه به رشد و پيشروي هاي بي رويه اي که داشته است، نگراني حاميان خود را برانگيخت و آنان بر آن شدند در چارچوب يک ائتلاف، داعش را مهار و يا نابود کنند. آمريکا به عنوان رهبر اين ائتلاف ، سعي کرد بيشترين بهره برداري تبليغاتي را از طراحي عمليات عليه داعش از آن خود کند و همانند دوراني که طالبان در افغانستان و صدام حسين در عراق را سرنگون کرد، قصد داشته است با فريب افکار عمومي ، بار ديگر خود را به عنوان يک «فرشته نجات» عليه تروريسم معرفي کند! دستاوردهاي دولت و ارتش سوريه نبرد دولت سوريه با گروه هاي تروريستي تکفيري و حاميان خارجي آنها ، در حالي به انتهاي سال 2014 ميلادي مي رسد که دشمنان سوريه در سال گذشته در ميدان هاي نظامي و سياسي دستاوردي نداشتند. ارتش سوريه و نيروهاي مقاومت مردمي در ماه مارس سال 2014ميلادي ، شهرهاي منطقه قلمون از جمله يبرود مرکز فرماندهي تکفيريهاي جبهه النصره را آزاد کردند و در ماه مه ، حمص سومين شهر مهم و راهبردي سوريه را کاملا بدست گرفتند. پيشروي ارتش و نيروهاي مقاومت مردمي در حلب پايتخت اقتصادي سوريه مهمترين تحول در جبهه شمالي سوريه بود و حالا با آزادسازي شهرصنعتي اين استان در منطقه شيخ نجار، حدود هزار کارخانه رفته رفته فعاليت خود را از سرمي گيرند. همچنين همزمان با گسترش روند آشتي ملي در حومه دمشق، شکست سنگين گروه هاي تروريستي تکفيري در شهر مليحه شرايط غوطه شرقي را کاملا تغيير داد. اما در جبهه جنوبي سوريه کمک هاي رژيم صهيونيستي به تروريستها از جمله تکفيريهاي جبهه النصره در مناطق واقع در مجاورت جولان اشغالي، روند آشکار تري در ماه هاي پاياني سال گذشته به خود گرفت. در شرق و شمال شرق سوريه نفوذ سرطاني جريان تکفيري داعش و تلاش اين گروه تکفيري براي سيطره بر مناطق نفت خيز اين کشور از مهمترين تحولات سال 2014 بود که بازار داغي را براي دخالت هاي خارجي به بهانه مبارزه با اين گروه ايجاد کرد. لقاء شحاده کارشناس مسايل سياسي سوريه در اين خصوص به خبرنگار ما گفت، گروه هاي تکفيري به ويژه داعش استخوان لاي زخم و ابزار دست آمريکا براي جبران شکست هاي گذشته اش در منطقه است، اما واکنش گسترده مردمي عليه داعش در عراق و سوريه هم دست آمريکا را رو کرد و هم موجب شکست تکفيريها خواهد شد. برپايه اين گزارش، در سطح سياسي هم شکست کنفرانس هاي ژنو يک و دو و رايزني هاي آشکار و پنهان برخي کشورها براي از سرگيري روابط با سوريه از ديگر تحولات مهم سال 2014 ميلادي است. حالا روسيه براي زمينه سازي گفتگوي سوري/ سوري به منظور حل سياسي بحران پيشقدم شده و سخت سرگرم مذاکره با طرفهاي مختلف سوري به منظور برگزاري موفقيت آميز نشستي که قرار است در 22 ژانويه 2015 در مسکو برگزار شود تا از خلال آن نقشه راهي براي برون رفت از بحران سوريه ارايه شود. الياس مراد رئيس اتحاديه روزنامه نگاران سوريه مي گويد، دمشق در مرحله بعدي ضمن تلاش براي فراگير شدن روند آشتي ملي به مبارزه قاطعانه با تروريسم ادامه خواهد داد؛ اين کشور در چهار سال گذشته شاهد جنگ تمام عيار نظامي ، سياسي و رواني بود و حالا با تجربه و اطمينان بيشتر به پيروزي به اين نبرد ادامه مي دهد. به هر حال معادلات ميداني نبرد ، نقش تعيين کننده در روند تحولات دارد و شايد به همين علت است که حتي بسياري از حاميان گروه هاي تروريستي تکفيري هم امروز به اين نتيجه رسيده اند که راه حل سياسي تنها گزينه ممکن براي خروج از اين بحران است. طرح تهران -مسکو براي حل بحران سوريه به گفته مقامات سوري "بشار اسد رئيس جمهوري سوريه در سال جديد ميلادي /2015/ و پس از تعطيلات ژانويه به مسکو مي رود تا طرحي را که تهران و مسکو براي حل بحران سوريه ارائه کرده اند را بررسي کند .اين طرح در خصوص محدود شدن اختيارت اسد و مذاکره در مسکو و دمشق ميان دولتمردان سوري و ائتلاف مخالفان و 12 حزب کرد خواهد بود .