آخرين خبر/ گراتزيا در ۲۷ سپتامبر ۱۸۷۱ در شهر نوئورو در جزيرهٔ ساردني در خانوادهاي از طبقهٔ متوسط به دنيا آمد. زنان در جامعه عقبافتادهاي مانند ساردني قرن نوزدهم وضعيت مناسبي براي تحصيل و فعاليت اجتماعي نداشتند براي همين گراتزيا تا سوم ابتدايي بيشتر درس نخواند. اما از آنجا که در خانهٔ عمهاش کتابخانهٔ بزرگي وجود داشت او توانست در آنجا و تحت تعليمات خصوصي معلمي در خانهٔ عمهاش معلومات خود را افزايش دهد و ضمن مطالعه آثار ايتاليايي به مطالعه آثار نويسندگان فرانسوي و روس بپردازد. او به آثار گابريله دانونتزيو شاعر و نويسندهٔ معاصر هموطناش علاقه ويژهاي داشت.
زندگي خانوادگي او در دوران نوجواني و جواني روز به روز سختتر ميشد. پدر در حال ورشکستگي بود و يکي از برادرنش، سانتوس، به مشروبخواري افراطي رو آورده بود و ديگري، آندرئا به جرم ضرب سکه تقلبي و جرائم ديگر مدتي در زندان بهسر برد. با اين وجود دلدا شروع به نوشتن کرد و در هفده سالگي اولين داستان کوتاهاش به نام خون کسي از اهالي ساردني براي يکي از مجلات رم فرستاد که در آن مجله منتشر شد.
دلدا در آخرين سالهاي قرن نوزدهم، ۱۸۹۶ با انتشار نخستين رمانش، راه خطا به شهرت رسيد و در نخستين سال قرن بيستم در بيست و نه سالگي با پالميرو مادزاني ازدواج کرد و همراه او به رم رفت و تا پايان عمر در آن شهر زندگي کرد و صاحب دو پسر به نامهاي ساردوس و فرانتز شد.
او خيلي زود به نويسندهاي پرکار تبديل شد و در فاصله سالهاي ۱۹۱۲ تا ۱۹۱۹ تقريباً هر سال يک کتاب منتشر کرد. تا اين که در ۱۹۲۶ برنده جايزه نوبل ادبيات شد و تا کنون هيچ زن ايتاليايي ديگري نتوانستهاست اين جايزه را کسب کند.
آخرين کتابي که در زمان حياتاش منتشر شد، کليساي مريم منزوي، داستان زن جواني است که سرطان دارد. گراتزيا دلدا خود نيز در ۱۵ اوت ۱۹۳۶ بر اثر ابتلا به بيماري سرطان درگذشت. چند ماه پس از مرگ او پسرش ساردوس نيز مرد و کمي بعد پسر ديگرش فرانتز نيز از دنيا رفت. اما به هر حال فرزندان فرانتز نامهها و دستنوشتههاي او را حفظ کردند و هماکنون نسخههاي دستنويس آثار او در موزه شهر نوئورو نگهداري ميشود و آثار او در کتابخانهٔ ملي رم موجود است.
مهمترين آثار:
گنج
عدالت
پس از طلاق
الياس پورتولو
خاکستر
پيچک
در صحرا
نيزار در باد
چشمهاي سيمونه
راه خطا
حريق در باغ زيتون
مادر در ايران وسوسه
راز مرد گوشهگير
رقص گردنبند
سرزمين باد
مريم منزوي
پس از مرگ:۱۹۳۷ - کوزيما
آثار دلدا در زبان فارسي:
۱۳۸۰ - چشمهاي سيمونه. بهمن فرزانه. انتشارات ققنوس
۱۳۸۰ - راز مرد گوشهگير. بهمن فرزانه. انتشارات ققنوس
۱۳۸۰ - وسوسه. بهمن فرزانه. کتاب خورشيد.
۱۳۸۱ - حريق در باغ زيتون. بهمن فرزانه. انتشارات ققنوس
۱۳۸۱ - خاکستر. بهمن فرزانه. انتشارات ققنوس
۱۳۸۴ - رقص گردنبند. بهمن فرزانه. کتاب مهناز.
۱۳۸۴ - راه خطا. بهمن فرزانه. انتشارات ققنوس.
۱۳۸۸ - برلب پرتگاه. بهمن فرزانه. نشر ثالث.
گنج. بهمن فرزانه
با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد