خبرگزاري کتاب ايران/ چارلي کاکس توضيح ميدهد که چرا شعرهايش در ميان زنان جوان اينقدر محبوب شده: «در اين دوران بيان احساسات واقعا دشوار است. همگي مضطربيم، سردرگم و بسيار تنها. شعر فرمي باورنکردني از تسکين خاطر است. اگر در شعر با چيزي روبهرو شويد که خودتان هم آن را حس ميکنيد تجربه دوستداشتني و رهاييبخشي خواهد بود.»
کاکس ۲۳ ساله سال گذشته با اولين مجموعه شعر خود «بايد ديوانه باشد» در فهرست ۱۰ شاعر پرفروش قرار گرفت. مثل روپي کور، شاعر کانادايي-پنجابي که پرفروشترينهاي سال گذشته را تحتالشعاع قرار داد، کاکس هم ابتدا از انتشار آثارش در اينستاگرام شروع کرد. او ميگويد: «بسياري از شاعراني که از پلتفرم آنلاين ميآيند زنان يا آدمهاي رنگينپوست هستند. و من فکر ميکنم اين موضوع جامعه بسيار سنتي عمدتا سفيدپوست مردان مسنتر را که زماني طولاني فکر ميکردند شعر يک کلوب انحصاري است، دچار آشفتگي کرد. ديگر اينطور نيست.»
به گزارش نيلسن بوکاسکن که ناظر فروش کتاب در بريتانياست، زنان جوان ۱۳ تا ۲۴ سال اکنون بزرگترين مشتريان شعر در بازار هستند که اين مقدار طي پنج سال اخير ۴۸٪ رشد داشته و به ۱۲.۳ ميليون پوند رسيده است. اما به جاي خريد آثار مردان سفيدپوستِ مُرده که قرنها سلطه داشتند، زنان جوان دارند از بازوي اقتصادي خود براي افزايش فروش شاعران زن استفاده ميکنند و شعر را متنوعتر و نمايانتر از هر زماني در گذشته ميکنند.
به عنوان مثال، روپي کور سال گذشته از فروش شعر حدود يک ميليون پوند درآمد داشته. مضمون شعرهاي او تابوهاي قاعدگي، خشونت جنسي و توانمندسازي زنان است. سه زن ديگر –پم آيرس، هلن دانمور و کارول آن دافي، اولين زن ملکالشعراي بريتانيا- همگي به فروش شش رقمي رسيدند، چيزي که در پنج سال گذشته بيسابقه بود. وندي کوپ، شاعر فمينيست معاصر تقريبا به اندازه سيلويا پلات محبوب و جاودانه کتاب فروخت.
اين افزايش محبوبيت شعر توسط زنان و افزايش ارزش بازار مطابق است با تغييرات چشمگير در جمعيتشناسي خريداران شعر. پنج سال پيش تحقيقات نيلسن نشان داد که ۲۷٪ خريداران شعر، زنان جوان بودند و ۲۷٪ ديگر مردان ميانسال و سالخورده. امروز نزديک به ۴۰٪ خريداران شعر زنان زير ۳۵ سال هستند و تنها ۱۸٪ آنها مردان بالاي ۳۴ سال. نسبت پسران نوجوان و مردان جوان در اوايل دهه دوم زندگيشان که کتاب شعر ميخرند نيز افزايش داشته و از ۱۲٪ در سال ۲۰۱۴ امروز به ۱۶٪ رسيده است.
سهولت انتشار آنلاين شعر، خواندن در گوشي موبايل و بازنشر در شبکههاي اجتماعي يکي از دلايلي است که اين فرم در ميان نوجوانان محبوب شده و شاعران جوان ميليونها طرفدار در اينستاگرام جذب ميکنند.
سوزانا هربرت، مدير بنياد هنرهاي فوروارد که جايزه فوروارد براي شعر و روز ملي شعر را راهاندازي کرد ميگويد: «اين، بازار را به روي زنهاي جوانتر و متنوعتر باز ميکند. براي زنان جواني که لزوما دسترسي به ميکروفون ندارند، شعر فضايي براي نوشتن و بيان احساسات فراهم ميکند. بعد زنان ديگر، چيزهايي از خودشان را در اين شعرها پيدا ميکنند. ناشران متوجه شدهاند که اشتياق براي نوشتن در زنان وجود دارد و اگر آنها اين اشتياق را ناديده بگيرند، فروش چنداني نخواهند داشت. زنان جواني که در صنعت نشر کار ميکنند نيز ميتوانند ببينند که چه چيزي در پلتفرمهاي آنلاين محبوبتر است و بگويند اين بازار دارد.»
اِما رايت، ۳۳ ساله، يکي از اين زنان بود. او خانه نشر شعر خود، «انتشارات اِما» را در سن ۲۵ سالگي راهاندازي کرد؛ پس از آنکه فهميد تمام ناشران بزرگ و مجلههاي شعر توسط مردان اداره ميشوند، و سبکهاي خاصي از شعر چاپ نميشوند. او ميگويد: «و اين به اين خاطر نبود که خوب نبودند. بلکه خوب ارائه نميشدند. رايج نبودند. اما فرم و موضوع مهم است. با خود فکر کردم: اينها چه کساني هستند که سليقه مردم را تشخيص ميدهند؟»
ويرايش و نشر شعر ارزانتر از رمان است؛ اولين مجموعه شعر رايت با يک لپتاپ دستدوم و نرمافزار ويرايش ارزانقيمت، براي او تنها هزار پوند هزينه داشت. او کتابهايش را مستقيما به صورت آنلاين و از طريق کتابفروشيها به دست خوانندگان رساند و تصميم گرفت کارهايي که شخصا به آنها علاقهمند است را منتشر سازد: «من اين کار را به يک دليل انجام ميدهم که بديهي است پول نيست. پاداش من اين است که شعرهايي که ميخواهم بخوانم را چاپ ميکنم. به همين دليل است که شروع کردم و ادامه ميدهم.»
شهرت او حالا به خوبي تثبيت شده و او ديگر در اين کار تنها نيست. در صحنه ناشران کوچک، زنان به طور فزايندهاي در حال راهاندازي انتشارات شعر خود هستند، زيرا موانع اقتصادي که پيش از اين وجود داشت ديگر وجود ندارد.
بازار