یزد پنجمین استان کشور از نظر وخامت منابع آب زیرزمینی است

ایرنا/ مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای یزد گفت: این استان از نظر وخامت وضعیت سفره‌های آب زیرزمینی، در میان استان‌های کشور در رده پنجم قرار دارد؛ استان‌های خراسان رضوی، اصفهان، کرمان و فارس در همین شرایط قرار دارند.

محمد جواد محجوبی، روز یکشنبه در جمع خبرنگاران با تأکید بر اینکه پایداری استان بدون حفظ منابع آب زیرزمینی ممکن نیست افزود: بزرگ‌ترین خطر آبی استان، نه انتقال آب، بلکه از دست رفتن سفره‌های آب زیرزمینی زیر پای مردم است.

به گفته مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای یزد، کسری بیلان آب زیرزمینی استان به‌طور متوسط سالانه حدود ۲۴۰ میلیون مترمکعب است که این موضوع اصلی‌ترین تهدید آبی استان محسوب می‌شود.

۱۶ دشت ممنوعه و چهار دشت بحرانی با پدیده فرونشست روبروست

وی با اشاره به وضعیت دشت‌های استان گفت: یزد دارای ۱۹ دشت است که ۱۶ دشت آن در وضعیت ممنوعه قرار دارند و از این تعداد، چهار دشت اردکان، یزد–اردکان، ابرکوه و بهادران در شرایط ممنوعه بحرانی هستند؛ دشت‌هایی که پدیده فرونشست زمین در آن‌ها رخ داده و زنگ خطر جدی برای آینده استان به شمار می‌رود.

مصرف بیش از توان اکولوژیک، ریشه بحران آب

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای یزد با تأکید بر ضرورت سازگاری با کم‌آبی تصریح کرد: شرط تحقق پایداری آبی، مصرف آب به اندازه توان اکولوژیک و آب قابل برنامه‌ریزی است، در حالی که استان سالانه حدود ۸۰۰ میلیون مترمکعب آب برداشت می‌کند ،این در شرایطی است که میزان آب قابل برنامه‌ریزی استان حدود ۴۰۰ تا ۴۵۰ میلیون مترمکعب در سال برآورد می‌شود.

وی افزود: این میزان برداشت، چندین برابر ظرفیت طبیعی آبخوان‌های استان است و حتی چند برابر آب انتقالی بین‌حوضه‌ای محسوب می‌شود.

۸۰ درصد مصرف آب در بخش کشاورزی مصرف می‌شود

وی با اشاره به الگوی مصرف آب در استان گفت: حدود ۸۰ درصد مصرف آب استان در بخش کشاورزی، حدود ۱۳ درصد در شرب و بهداشت و نزدیک به هفت درصد در بخش صنعت مصرف می‌شود، بنابراین، بدون اصلاح الگوی مصرف و افزایش بهره‌وری، به‌ویژه در بخش کشاورزی، عبور از بحران آب ممکن نخواهد بود.

تصمیم سخت آبی؛ چالش اصلی استان یزد

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای یزد، کاهش برداشت آب در بخش کشاورزی را "سخت‌ترین تصمیم آبی" استان دانست و گفت:در یزد، برخلاف میانگین کشوری، حدود ۷۰ درصد اراضی کشاورزی باغی است ، باغ‌ها موجود زنده‌اند و نتیجه سال‌ها تلاش، سرمایه‌گذاری و زندگی کشاورزان هستند؛ بنابراین کاهش برداشت آب به اندازه توان اکولوژیک، تصمیمی بسیار دشوار اما اجتناب‌ناپذیر است.

صرفه‌جویی، افزایش بهره‌وری و گفت‌وگوی اجتماعی، راه عبور از بحران

وی با تأکید بر ضرورت مشارکت همه بخش‌ها اظهار کرد: عبور از بحران آب تنها با صرفه‌جویی، ارتقای بهره‌وری، تغییر الگوی کشت و گفت‌وگوی مستمر با مردم، کشاورزان و دستگاه‌های اجرایی امکان‌پذیر است.

وی تصریح کرد :این موضوع نیازمند تصمیم‌گیری ملی، هماهنگی بین‌بخشی و همراهی اجتماعی است و شرکت آب منطقه‌ای به‌تنهایی قادر به حل آن نخواهد بود.

محجوبی در ادامه با تشریح بخشی از عملکرد ۲ سال اخیر شرکت آب منطقه‌ای یزد، گفت: از اواخر سال ۱۴۰۲ تمرکز اصلی این شرکت بر تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام گذشته قرار گرفت طرح‌هایی که شامل سه مخزن ذخیره آب با ظرفیت مجموع ۶۰ هزار مترمکعب، سد مخزنی هرات و یک نیروگاه برق‌آبی بود و همگی در این مدت به مرحله بهره‌برداری رسیدند.

تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام؛ اولویت اصلی آب منطقه‌ای یزد

وی با بیان اینکه تکمیل پروژه‌های معطل‌مانده سال‌های گذشته در دستور کار جدی قرار گرفت، افزود: سه مخزن ذخیره آب شرب استان با تخصیص ۷۰ میلیارد تومان اعتبار وارد مدار بهره‌برداری شد که نقش مهمی در پایداری تأمین آب شرب ایفا می‌کند.

مدیرعامل آب منطقه‌ای یزد ادامه داد: تنها سد مخزنی استان در هرات، با ظرفیت آب‌گیری ۲۳ میلیون مترمکعب از محل سیلاب‌ها، پس از حدود ۱۵ سال و با تأمین منابع مالی لازم وارد مدار بهره‌برداری شد هرچند به دلیل کاهش بارندگی در بالادست، در حال حاضر ذخیره آبی قابل توجهی در پشت سد وجود ندارد.

راه‌اندازی نیروگاه برق‌آبی با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی

محجوبی با اشاره به طرح نیروگاه برق‌آبی استان گفت: این نیروگاه منحصربه‌فرد که از انرژی ثقلی خط انتقال آب شرب یزد در محدوده خلیل‌آباد اردکان استفاده می‌کند، با سرمایه‌گذاری ۱۲۰ میلیارد تومانی بخش خصوصی احداث شده و ظرفیت تولید ۱.۷ مگاوات برق را دارد.

وی با اشاره به اجرای طرح‌های جدید تأمین آب اظهار کرد: خط انتقال آب شرب شهرستان‌های میبد و اردکان با اعتباری بالغ بر ۱۰۰ میلیارد تومان اجرا شد که در نتیجه آن، ظرفیت تأمین آب این ۲ شهرستان از ۲۳۰ لیتر به ۴۰۰ لیتر افزایش یافت.

مدیرعامل آب منطقه‌ای استان افزود: سیل‌بند کوه‌کاسه در شهرستان تفت با سرمایه‌گذاری ۷۰ میلیارد تومان اجرا شد. همچنین از مجموع ۲۷ بند تغذیه مصنوعی استان، طی دو سال گذشته هفت بند با صرف بیش از ۲۰۰ میلیارد تومان لایروبی و مجدداً فعال شده‌اند.

تقویت ایمنی خط انتقال آب یزد با اعتبار ۴۰۰ میلیارد تومان

محجوبی با اشاره به تعرض صورت‌گرفته به خط اول انتقال آب یزد در ابتدای سال جاری گفت: به‌منظور پیشگیری از تکرار چنین حوادثی و تسریع در بازسازی احتمالی، مجموعه‌ای از اقدامات پدافندی با اعتباری حدود ۴۰۰ میلیارد تومان اجرا شده است.

وی درباره وضعیت آب‌رسانی شهرستان تفت افزود: خط قدیمی آب شرب این شهرستان با قدمتی ۲۰ ساله، توان پاسخگویی به نیاز مردم در زمان پیک مصرف را ندارد؛ از این رو اجرای خط جدیدی با اعتبار ۱۶۰ میلیارد تومان در دستور کار قرار گرفت که عملیات آن در دهه فجر آغاز شد.

پروژه‌های جدید ذخیره و تغذیه منابع آب

محجوبی از آغاز عملیات اجرایی یک بند تغذیه مصنوعی در شهرستان مروست با اعتبار ۱۰۰ میلیارد تومان خبر داد و افزود: احداث یک مخزن ۵۰ هزار مترمکعبی جدید در کنار مخازن فعلی یزد نیز با حمایت مالی مؤسسه کوثر و سرمایه‌گذاری ۱۰۰ میلیارد تومانی در حال برنامه‌ریزی است که پیش‌بینی می‌شود تا پایان خرداد ۱۴۰۵ به بهره‌برداری برسد.

مدیرعامل آب منطقه‌ای یزد گفت: راه‌اندازی بازار آب یزد به‌عنوان یکی از اقدامات غیرسازه‌ای، تاکنون حدود ۲۰۰ هزار مترمکعب آب مورد نیاز صنایع استان را تأمین کرده است.

هوشمندسازی چاه‌ها در مسیر تعادل‌بخشی آبخوان‌ها

وی با اشاره به طرح تعادل‌بخشی منابع آب زیرزمینی اظهار کرد: تاکنون ۹۷ درصد چاه‌های کشاورزی و ۸۶ درصد چاه‌های صنعتی استان به کنتور هوشمند مجهز شده‌اند و هدف‌گذاری ما افزایش این میزان به بیش از ۹۰ درصد است.

محجوبی از ایجاد تشکل‌های آب‌بران به‌عنوان گامی در جهت مشارکت مردمی در مدیریت منابع آب یاد کرد و گفت: در این راستا تشکل‌های آب‌بران در مناطق بهادران، چاهک و شهریاری راه‌اندازی شده‌اند.

الزام صنایع پرمصرف به استفاده از منابع غیرمتعارف

وی در پایان با اشاره به اجرای قانون بازتخصیص آب صنایع آب‌بر تصریح کرد: صنایعی با مصرف سالانه بیش از ۳۰۰ هزار مترمکعب موظف به تأمین آب از منابع غیرمتعارف هستند. در استان یزد ۳۰ منبع صنعتی با مصرف سالانه مجموع ۱۵ میلیون مترمکعب مشمول این قانون‌اند که تاکنون سه میلیون مترمکعب از مصرف آن‌ها، معادل ۲۰ درصد، قطع شده است.

محجوبی خاطرنشان کرد: سایر صنایع مشمول این قانون تا پایان سال ۱۴۰۶ فرصت دارند آب مورد نیاز خود را از پساب یا آب دریا تأمین کنند و در غیر این صورت، هزینه آب مصرفی آن‌ها بر اساس قیمت متوسط آب غیرمتعارف محاسبه خواهد شد.

---

بازار

---

آخرین خبر یزد در اینستاگرام :
https://instagram.com/yazd_today