برداشت هدیه سلطنتی فتحعلی‌شاه از مزارع کرمانشاه

فارس

بروزرسانی 1405/03/10 - 09:24

برداشت هدیه سلطنتی فتحعلی‌شاه از مزارع کرمانشاه

فارس/ یک هدیه کوچک، روزی از دروازه‌های دربار قاجار وارد ایران شد؛ هدیه‌ای که شاید هیچ‌کس تصور نمی‌کرد قرن‌ها بعد، سرنوشت هزاران هکتار از زمین‌های کشاورزی کرمانشاه را به خود گره بزند.

شاید کمتر کسی تصور کند محصولی که امروز یکی از اصلی‌ترین اقلام سبد غذایی خانوارهای ایرانی است، روزگاری به‌عنوان یک هدیه نوروزی وارد کشور شده باشد؛ هدیه‌ای که در دربار فتحعلی‌شاه قاجار چنان مورد توجه قرار گرفت که شاه در مقابل آن، بشقاب و خنجری طلا به فرستنده‌اش اهدا کرد.
این روایت تاریخی به نخستین ورود سیب‌زمینی به ایران بازمی‌گردد؛ زمانی که نماینده کمپانی هند شرقی یک غده سیب‌زمینی را به‌عنوان پیشکش نوروزی به دربار قاجار آورد. محصولی که آن روز تنها یک هدیه عجیب و ناشناخته بود، امروز به یکی از مهم‌ترین محصولات کشاورزی جهان و ایران تبدیل شده است.

سیب‌زمینی که خاستگاه اصلی آن ارتفاعات کشور پرو در آمریکای جنوبی است، اکنون نقشی فراتر از یک ماده غذایی ساده دارد. بر اساس آمار سازمان جهانی فائو، سالانه بیش از ۲۳ میلیون هکتار از اراضی جهان به کشت این محصول اختصاص می‌یابد؛ آماری که نشان‌دهنده جایگاه راهبردی آن در تأمین امنیت غذایی جهان است.
این محصول ارزشمند علاوه بر تأمین انرژی، منبعی غنی از کربوهیدرات‌ها، ویتامین‌ها، مواد معدنی و فیبر به شمار می‌رود. همچنین وجود بیش از 5 هزار گونه مختلف سیب‌زمینی، آن را به یکی از مهم‌ترین ذخایر ژنتیکی کشاورزی جهان تبدیل کرده است؛ ظرفیتی که در مقابله با آفات، بیماری‌ها و تغییرات اقلیمی اهمیت ویژه‌ای دارد.

کاربردهای سیب‌زمینی تنها به سفره مردم محدود نمی‌شود. نشاسته این محصول در صنایع مختلف از جمله تولید بسته‌بندی‌های زیست‌تخریب‌پذیر، ظروف یکبار مصرف دوستدار محیط زیست و برخی محصولات دارویی مورد استفاده قرار می‌گیرد و به همین دلیل نقش مهمی در توسعه پایدار ایفا می‌کند.
در ایران نیز سیب‌زمینی یکی از مهم‌ترین محصولات بخش سبزی و صیفی محسوب می‌شود. سالانه حدود ۵.۵ میلیون تن سیب‌زمینی در کشور تولید می‌شود و سرانه مصرف آن به حدود ۴۵ کیلوگرم برای هر نفر می‌رسد. ایران علاوه بر تأمین نیاز داخلی، سالانه حدود ۴۰۰ هزار تن از این محصول را به بازارهای خارجی صادر می‌کند.

در همین راستا، استان کرمانشاه نیز به عنوان یکی از قطب‌های مهم تولید سیب‌زمینی کشور، سهم قابل توجهی در تولید این محصول دارد.

پیش‌بینی تولید تولید بیش از ۱۸۵ هزار تن سیب زمینی از مزارع کرمانشاه
سعید کریمی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه از تداوم کشت سیب‌زمینی در استان خبر داد و اظهار کرد: تاکنون ۲ هزار و ۵۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی استان زیر کشت این محصول رفته و عملیات کشت همچنان ادامه دارد.
وی با اشاره به تنوع اقلیمی استان، بیان کرد: تولید سیب‌زمینی در کرمانشاه به‌صورت کشت بهاره، تابستانه و پاییزه انجام می‌شود و پیش‌بینی می‌شود سطح زیر کشت این محصول در سال جاری به حدود 4 هزار هکتار برسد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه افزود: سال گذشته نیز حدود 4 هزار هکتار از اراضی استان به کشت سیب‌زمینی اختصاص یافت که حاصل آن تولید بیش از ۱۸۵ هزار تن محصول بود و پیش‌بینی می‌شود امسال نیز میزان تولید در همین سطح و حتی فراتر از آن باشد.

آغاز برداشت سیب‌زمینی از مزارع سرپل‌ذهاب
به گفته کریمی، شهرستان‌های کرمانشاه، روانسر، سرپل ذهاب و قصرشیرین بیشترین سطح زیر کشت و تولید سیب‌زمینی استان را به خود اختصاص داده‌اند.
وی همچنین از آغاز برداشت سیب‌زمینی در شهرستان سرپل ذهاب خبر داد و گفت: امسال حدود ۳۵۰ هکتار از اراضی کشاورزی این شهرستان به کشت سیب‌زمینی اختصاص یافته است.
کریمی ادامه داد: ارقام سیب زمینی رایج در منطقه جلی، مارفونا، بورن، سانتانا، رانومی، اسپریت، کلمبا، کارلیا و پانامرا است. کشت این محصول که از اوایل دی‌ماه آغاز شده و برداشت آن به صورت مکانیزه از دهه اول خردادماه تا اواخر تیرماه برداشت می‌شود.
وی با اشاره به عملکرد مطلوب مزارع سرپل ذهاب، افزود: پیش‌بینی می‌شود از هر هکتار بیش از ۳۰ تن محصول برداشت شود و مجموع تولید سیب‌زمینی این شهرستان به بیش از ۱۰ هزار تن برسد. این محصول علاوه بر تأمین نیاز بازار محلی، به مرکز استان و استان‌های همجوار نیز ارسال و عرضه می‌شود.

امروز، سیب‌زمینی که روزگاری به‌عنوان یک هدیه کوچک وارد ایران شد، به یکی از ارکان امنیت غذایی کشور تبدیل شده و مزارع کرمانشاه نیز سهمی مهم در تداوم این روایت تاریخی و اقتصادی دارند؛ روایتی که از دربار قاجار آغاز شد و اکنون در زمین‌های حاصلخیز غرب کشور ادامه دارد.