ايرنا/ خط لوله هزار کيلومتري از خوزستان تا سواحل مکران علاوه بر ارتقا امنيت بازار انرژي ايران همچنين ظرفيت صادرات پايانههاي نفت کشور را تا يک ميليون بشکه افزايش ميدهد و صادرات به بازارهاي آسيايي را تسهيل ميکند.
ساخت خط لوله انتقال نفت خام از گوره به جاسک در حالي به طور رسمي از روز پنجشنبه آغاز شده که ايران با اجراي اين طرح نه تنها از نظر اقتصادي و امنيتي در بازار انرژي جايگاه خود را تثبيت ميکند بلکه ميتواند با انتقال نفت خام غرب کارون به سواحل درياي عمان، با افزايش ظرفيت صادراتي خود در پايانههاي نفتي، به بازارهاي صادراتي خود در آسيا نزديکتر شود.
از سوي ديگر به دليل استراتژيکبودن خليج فارس و تنگه هرمز اين اجازه را به ايران ميدهد تا صادرات نفت خود را خارج از اين محدوده راهبري کند. اين موضوع بيش از هر زمان در ۸ سال جنک تحميلي احساس شد که جزيره خارک به عنوان پايانه اصلي صادرات نفت بارها مورد حمله عراق قرار گرفت و لزوم وجود پايانه ديگري در خارج از تنگه هرمز مورد توجه واقع شد.
بنابراين از همان زمان، داشتن يک پايانه ثابت صادراتي نفتي خارج از خليج فارس و نزديک به اقيانوس هند از آرزوها و برنامههاي دستاندرکاران وزارت نفت بوده که در بعضي از برههها که شرايط به نظر عادي ميرسيد، تلاش براي پايان بردن پروژه کم شد و به همين دليل به انجام رسيدن آن تا امروز طول کشيد.
عزم دولت تدبير و اميد اما بر تکميل اين خط لوله استوار بود که با تاکيد رهبر معظم انقلاب براي توسعه سواحل مکران، اين مهم به اجرا درآمد و قرار است تا پايان سال، نفت غرب کارون از بندر جاسک صادر شود.
البته تنها هدف پروژه را نميتوان بينيازي از تنگه هرمز دانست، اما همانطور که همسايگان نفتي ايران مانند عربستان، امارات و عراق چند پايانه براي صادرات نفت خام خود دارند، ايران نيز به اين موقعيت نياز دارد تا صادرات نفت خود را در صورت نياز تضمين و با نزديک شدن به بازار هدف هزينهها را کمتر کند.
در حال حاضر روزانه ۱۷ ميليون بشکه نفت خام از تنگه هرمز عبور ميکند که معادل حدود ۲۰ درصد از کل نفت جهان در شرايط کرونا است. موقعيت ويژه اين گلوگاه انرژي دنيا باعث شده تا کشورها راههاي ديگري را براي رساندن نفت خود به مشتريان جايگزين کنند.
عربستان و امارات در حال حاضر با ايجاد خط لوله تا درياي سرخ امکان صادرات دوسوم نفت خود را از مسيري به جز تنگه هرمز دارند. از همين رو لازم بود تا ايران نيز مسير جايگزيني براي خود تعريف کند. آمارها نشان ميدهد که هماکنون ظرفيت خطوط لوله منطقه خاورميانه حدود ۱۰ تا ۱۱ ميليون بشکه در روز است.
با بهرهبرداري از خط لوله هزار کيلومتري از گوره به جاسک در شرايط فعلي يک ميليون بشکه به اين ميزان اضافه ميشود و با بهبود عملکرد اين خط لوله ميتوان اين حجم را تا ۳ ميليون بشکه در روز نيز افزايش داد تا نفت کشور بدون عبور نفتکشي از تنگه هرمز به آبهاي اقيانوسي برسد.
اين خط لوله هزار کيلومتري در مسير خود ۵ تلمبه خانه و سه ايستگاه توپکراني خواهد داشت که از خوزستان آغاز ميشود و بعد از عبور از استان بوشهر به شرق استان هرمزگان و بندر جاسک ميرسد.
در آنجا نيز علاوه بر ساخت پايانه صادراتي نفت خام و ميعانات گازي، ۲۰ مخزن ذخيرهسازي نفت خام ساخته خواهد شد که حجم مخازن ذخيرهسازي کشور را ۱۰ ميليون بشکه افزايش ميدهد.
در کنار اين پايانه و مخازن ذخيرهسازي، همچنين ۳ گوي شناور براي صادرات نفت نيز در نظر گرفته شده است.
از سوي ديگر با راهاندازي اين پايانه ميتوان با احداث خط لولهاي از پالايشگاه ستاره خليج فارس به بندر جاسک، امکان صادرات روزانه ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار بشکه ميعانات گازي پارس جنوبي در روز را فراهم کرد.
اهميت پايانه جاسک آنجا بيشتر ميشود که ميتوان با احداث خط لوله نکا به جاسک از شمال تا جنوب کشور، زيرساختهاي لازم براي تبديل شدن ايران به هاب انرژي منطقه را فراهم کرد. زيرا با احداث اين خط لوله، امکان سوآپ (دريافت نفت در مرزهاي شمالي و تحويل در پايانه جاسک در جنوب کشور) نفت همسايگان شمالي افزايش پيدا ميکند.
با توجه به اين موارد، اگرچه دولت تدبير و اميد و وزارت نفت در تلاش است تا خط لوله انتقال نفت از گوره به جاسک را تا پايان سال به اتمام برساند اما از احداث پايانه صادراتي جاسک نيز غافل نبوده تا آنجا که اکنون اين پايانه با پيشرفت فيزيکي ۴۰ درصدي در حال ساخت است تا همزمان با افزايش توليد نفت از ميادين مشترک غرب کارون،فرصت لازم براي صادرات نفت توليد شده را نيز فراهم کند.
بازار