جایگاه عمران و آبادانی در بودجه ۱۴۰۰


آخرين خبر/در حالي که دولت بيش از دو سال است در جنگ تمام عيار اقتصادي به سر ميبرد، افزايش ۱۸ درصدي بودجه عمراني اگرچه با حد مطلوبِ دولت و مردم فاصله دارد، اما در شرايط کنوني، رشد قابل توجهي به نظر ميرسد.
لايحه بودجه سال ۱۴۰۰ در روز چهارشنبه ۱۲ آذر از سوي دولت به مجلس شوراي اسلامي تقديم شد. هرساله در بودجه ارائه شده يکي از موضوعهاي مهم و چالشي، «نسبت بودجه عمراني به بودجه هزينهاي» است. از آنجايي که بودجه عمراني مبناي توسعه و پيشرفت کشور به شمار ميرود، اين موضوع از حساسيت خاصي برخوردار است.
بودجه عمراني سال۱۴۰۰
در سال جاري بودجه کل کشور دو هزار و ۴۳۶ هزار ميليارد تومان است که ۱۵۶۲ هزار ميليارد تومان آن بودجه شرکتهاي دولتي است و بودجه منابع عمومي دولت نيز با کسر درآمدهاي اختصاصي، به بيش از ۸۴۱ هزار ميليارد تومان ميرسد که از اينميزان ۱۰۴ هزار ميليارد تومان آن بودجه عمراني يا به اصلاح بودجه تملک داراييهاي سرمايهاي خواهد بود که صرف پروژههاي عمراني و زير ساختي ميشود.
آنچه که در نمودار زير به عنوان تملک سرمايهاي مشاهده ميکنيم همان بودجه عمراني منظور شده در لايحه بودجه سال جاري است. البته اعداد در اينجا به ريال(۱.۰۴۰) آمده است. اين عدد نسبت به بودجه پارسال حدود ۱۸ درصد افزايش را نشان ميدهد؛ به اصطلاح اقتصاديش يعني بودجه در بخش عمران، انبساطي است
نسبت بودجه عمراني به بودجه هزينهاي
برخي از منتقدان اين ميزان افزايش را با توجه به ميزان تورم کم ميدانند. اين استدلال چندان قوي نيست، زيرا در صورت قبول آن بايد انتظار داشته باشيم که کل بودجه نيز به تناسب ميزان تورم منبسط شود که امري معقول به نظر نمي رسد.
با اين حال، عدد مربوط به تملک درآمد سرمايهاي به تنهايي گويا نيست. معمولاً نسبت اين عدد به ميزان هزينهها را به عنوان عددي مناسبتر جهت قضاوت در مورد سهم بودجه عمراني در نظر ميگيرند. اين نسبت براي لوايح بودجه سال ۱۳۹۹ و سال ۱۴۰۰ به ترتيب حدود ۱۹ درصد و ۱۶ درصد است. اگر اين اعداد و ارقام را در کنار اعداد ارائه شده در ستون آخر جدول زير قرار دهيم روند بودجه عمراني براي ۲۴ سال قابل تشخيص خواهد بود. با اين توضيح که اين نسبت براي سالهاي ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ مربوط به لايحه بودجه است، اما آنچه در جدول زير مشاهده ميکنيد عملکردي است.
در هر صورت به ميزاني که اين عدد به ۱ نزديک تر شود و يا حتي بالاتر از عدد ۱ هم برود نشان دهنده افزايش بودجه عمراني در مقايسه با هزينهها است. بالاترين عدد ۴۵ است که به سال ۱۳۷۶ تعلق دارد. براي سال ۱۳۷۸ نيز اين نسبت ۴۰ درصد است؛ اعدادي که ديگر هرگز در بودجه سالهاي بعد مشاهده نشدند. حتي در فاصله سالهاي ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۲ که ايران بيشترين درآمدهاي نفتي تاريخ بعد از انقلاب اسلامي را تجربه کرد نيز هرگز بودجه عمراني روند صعودي به خود نديد. البته شواهد حاکي از آن است که اين نسبت از سال ۱۳۳۸ تاکنون همواره کمتر از ۱ بوده است.
















