کلیدداران وزارت اطلاعات از دولت سوم تا چهاردهم؛ تکیه مجدد خطیب بر صندلی امنیتیترین وزارتخانه دولت پزشکیان
![کلیدداران وزارت اطلاعات از دولت سوم تا چهاردهم؛ تکیه مجدد خطیب بر صندلی امنیتیترین وزارتخانه دولت پزشکیان](https://app.akharinkhabar.ir/images/2024/08/21/9cbd9321-b285-419d-8a89-c593af2fcfab.jpeg)
خبرآنلاین/ بررسی صلاحیت کابینه معرفی شده مسعود پزشکیان امروز چهارشنبه ۳۱ مردادماه پایان یافت و سید اسماعیل خطیب که در دولت سیزدهم نیز وزیر اطلاعات بود، در دولت چهاردهم در سمت خود ابقا شد.
امروز چهارشنبه ۳۱ مردادماه بعد از ۵ روز بحث و بررسی درباره صلاحیت وزیران پیشنهادی دولت چهاردهم، تکلیف کابینه مسعود پزشکیان مشخص شد و با اعلام نتایج رأی اعتماد نمایندگان، سوت پایان این دوره از جلسات نواخته شد.
در این میان، سیداسماعیل خطیب که به عنوان وزیر پیشنهادی اطلاعات دولت چهادرهم به مجلس شورای اسلامی معرفی شده بود، با کسب ۲۶۱ رأی موافق، توانست برای ۴ سال دیگر سکانداری این وزارتخانه حساس و مهم را بر عهده بگیرد. او در سال ۱۴۰۰ توانسته بود ۲۲۲ رأی از مجلس یازدهم بگیرد.
شانس بالای خطیب در میان ۴ گزینه دیگر برای وزارت اطلاعاتدر روزهای پرهیاهوی بررسی و نهایی کردن لیست کابینه پیشنهادی دولت چهاردهم توسط شورای راهبری و مسعود پزشکیان، نام چهره هایی چون احمد شفیعی، مصطفی پورمحمدی، محمود علوی و حتی محسن اسماعیلی برای کلیدداری وزارت اطلاعات به گوش می رسید. اما نتیجه نهایی، متفاوت از پیش بینی ها بود و سیداسماعیل خطیب وزیر اطلاعات دولت سیزدهم، برای تصدی بر این وزارت خانه کلیدی به بهارستان معرفی شد.
در جلسه بررسی صلاحیت چه گذشت؟در روز ۲۸ مردادماه، دومین روز بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی کابینه چهاردهم در صحن علنی مجلس، صلاحیت سیداسماعیل خطیب مورد ارزیابی قرار گرفت و برنامه ها و سوابق وی زیر ذرهبین نمایندگان رفت تا صلاحیت او برای تکیه بر صندلی مهم ساختمانِ امنیتی خیابان شهید عراقی مورد بررسی قرار بگیرد.
در ابتدای جلسه دو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی و کمیسیون شوراها و امور داخلی با قرائت گزارش های خود توسط سخنگوی این کمیسیون ها، مهر تأیید حضور اسماعیل خطیب بر وزارت اطلاعات را زدند.
بعد از قرائت گزارشهای ۲ کمیسیون، مخالفان و موافقان وارد میدان شدند. اما این وزیر پیشنهادی تنها یک مخالف و ۲ موافق داشت که پشت تریبون رفتند.
مجتبی زارعی، نماینده تهران و عضو کمیسیون امنیت ملی اولین مخالفی بود که پشت تریبون قرار گرفت. اما او در قامت مخالف با خطیب ظاهر نشد و گفت:« من به وزیر پیشنهادی اطلاعات رای منفی میدهم اما رای من نمادین است، من اینجا نمیخواهم درباره عظمت دستگاه اطلاعاتی صحبت کنم اما امروز یک جهاد تبیین دارم؛ ضمناً هیچ یک از نمایندگان را دعوت به رای ندادن به آقای خطیب نمیکنم». زارعی از این تریبون برای حمله به اسحاق جهانگیری، سید محمد خاتمی، محمد جواد ظریف و محمد جواد آذری جهرمی استفاده کرد.
بعد از نطق تند و تیز مجتبی زارعی، احمد جباری، نماینده بندرلنگه و از موافقان اسماعیل خطیب، با سخنان جانبدارانه خود فضای مجلس را از تنش بیرون آورد. وی گفت: «خطیب در دولت سیزدهم وزیر اطلاعات بوده، چرا توسط پزشکیان به عنوان وزیر پیشنهادی وزارت اطلاعات دولت چهاردهم به مجلس معرفی شد؟ چون او با ملاکها و معیارهایی که رهبری فرمودند تطابق داشت.»
سومین نماینده ای که پشت تریبون قرار گرفت، علاءالدین بروجردی، نماینده لارستان در مجلس دوازدهم بود که به عنوان موافق سید اسماعیل خطیب به ایراد سخن پرداخت. وی در دفاع از وزیر پیشنهادی اطلاعات گفت: «مستحضر باشید که بسیاری از اقدمات وزارت اطلاعات و بسیاری از توطئههای دشمن قابل اعلام نیست. دهها حادثه خنثی شده در کشور وجود دارد که قابل اعلام نیست. وزارت اطلاعات با قدرت عمل کرده و در برابر طراحیهای دشمن قوی عمل کند.»
پس از اینکه نمایندگان مخالف و موافق سخنان را به اتمام رساندند، سید اسماعیل خطیب، وزیر پیشنهادی اطلاعات، پشت تریبون قرار گرفت و به معرفی برنامههای خود پرداخت.
وی در بخشی از سخنان خود گفت: «رویارویی دشمن با انقلاب اسلامی از رو اول تا امروز همواره وجود داشته و امروز دشمن جنگ ترکیبی را پیش گرفته است. امروز زیر سرویسهای اطلاعاتی، ۵۳ کشور میز ایران دارند و در بسیاری از سرویسهای ضد امنیتی، تقسیم کار صورت گرفته است.»
وی همچنین تصریح کرد: «وزارت اطلاعات به عنوان مادر اطلاعاتی کشور توانسته با همکاری با نهادهای اطلاعاتی و امنیتی کشور گامهایی در راستای خنثیسازی اقدامات تروریستی دشمن پیش گیرد و خالت آفندی را پیش گیرد. وزارت اطلاعات با اقدامات ضد تروریستی طرحهای دشمن را با شکست مواجه کرده است.»
تشکیل وزارت اطلاعات در دولت سوم/ محمد ری شهری اولین وزیر اطلاعات شداما وزارت اطلاعات بعد از گذشت ۴۵ سال از انقلاب اسلامی ایران، کدام یک از شخصیت های برجسته را به عنوان کلیددار به خود دیده است؟
وزارت اطلاعات در سال ۱۳۶۲ تشکیل شد و محمد محمدی ری شهری که خود جزو موسسین این وزارتخانه بود، اولین وزیر اطلاعات شد. او در دولت های سوم و چهارم که ریاست جمهوری در اختیار آیت الله خامنه ای بوده است، سکان وزارت اطلاعات را در دستان خود داشت. ری شهری در فروردین ماه ۱۴۰۱ درگذشت.
دومین وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی ایران، علی فلاحیان بود که در هر دو دولت آیت الله هاشمی رفسنجانی یعنی؛ در میان سال های ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۶ وزارت اطلاعات را در اختیار داشت.
قربانعلی دری نجف آبادی در دولت اول سیدمحمد خاتمی سکاندار وزارت اطلاعات شد. اما پس از گذشت یک سال، در پی افشای پرونده قتل های زنجیره ای در سال ۱۳۷۷ از سمت خود استعفا داد و علی یونسی از سال ۱۳۷۷ تا ۱۳۸۰، کلیددار وزارت اطلاعات شد.
محمود احمدی نژاد در چهار ساله اول ریاست خود، محسنی اژه ای و در چهار ساله دوم، حیدر مصلحی را به عنوان وزرای اطلاعات دولت های خود برگزید. ناگفته نماند که محسنی اژه ای در آخرین روزهای دولت نهم به دلیل اختلاف با ریاست جمهوری از منصب وزارت اطلاعات برکنار شد و احمدی نژاد خود، سکان این وزارتخانه را به دست گرفت.
با روی کار آمدن دولت حسن روحانی در سال ۱۳۹۲، سیدمحمود علوی کلیدار این وزارتخانه حساس شد. وی در دولت دوم روحانی نیز با حفظ سمت خود در وزارت اطلاعات، توانست بلند مدتترین دوره حضور در این وزراتخانه را به خود اختصاص دهد.
در دوره سه ساله دولت سیزدهم ابراهیم رئیسی، اسماعیل خطیب که سابقه فعالیت در وزارت اطلاعات را از قبل در کارنامه خود داشت، در قامت وزیر این وزارتخانه ظاهر شد.
جوانترین و مسنترین وزرای اطلاعاتبررسی سن ۹ وزیر اطلاعات از ابتدا تا دولت چهاردهم، حکایت از آن دارد که محمد محمدی ریشهری اولین وزیر اطلاعات که در سن ۳۸ سالگی سکان این وزارتخانه را به دست گرفت، عنوان جوانترین وزیر این وزارتخانه را از آن خود کرده است.
سید اسماعیل خطیب با ۶۳ سال سن، مسن ترین وزیر اطلاعات محسوب می شود که در دولت چهاردهم نیز برای دومین بار بر این کرسی تکیه زد.
باید یادآوری کرد که وی در دولت سیزدهم نیز کرسی وزارت اطلاعات را برعهده داشت و با ۶۰ سال سن به عنوان مسن ترین وزیر در این وزارتخانه بوده است.
*در جدول زیر میتوانید همه وزرای اطلاعات و سوابقشان پیش از وزارت و پس از آن را مشاهده می کنید؛
دیف | وزرای اطلاعات/ سن در زمان وزیر شدن | دولت/ سال خدمت | سوابق قبل از وزارت | سوابق بعد از وزارت |
۱ | محمد ری شهری/ ۳۸ سال | دولت سوم/ ۱۳۶۴_۱۳۶۳ | *حاکم شرع دادگاههای انقلاب اسلامی * دادگاه انقلاب ارتش | * دادستان کل کشور *دادستان ویژه روحانیت * تولیت شاهعبدالعظیم * نمایندگی مردم تهران در مجلس خبرگان رهبری * نمایندگی ولی فقیه و سرپرست حجاج * دبیر کلّی جمعیت دفاع از ارزشهای انقلاب اسلامی * رئیس مؤسسه فرهنگی دارالحدیث فوت شده در اول فروردین ۱۴۰۱ |
دولت چهارم/ ۱۳۶۸_۱۳۶۴ | ||||
۲ | علی فلاحیان/ ۴۰ سال | دولت پنجم/ ۱۳۷۲_۱۳۶۸ | * مسئول بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در استان خوزستان * حاکم شرع آبادان * حاکم شرع کرمانشاه *حاکم شرع مشهد *قائم مقام دادستان کل انقلاب؛ همزمان با همکاری در حفاظت اطلاعات سپاه در زندان اوین *فرمانده کمیته انقلاب اسلامی از سالهای *معاون امنیتی نخستین وزیر اطلاعات | * نماینده استان خوزستان در مجلس خبرگان رهبری *رئیس سازمان بازرسی نیروهای مسلح |
دولت ششم/ ۱۳۷۶_۱۳۷۲ | ||||
۳ | قربانعلی دری نجف آبادی/۵۲ سال | دولت هفتم/ ۱۳۷۷_۱۳۷۶ | *مسئولیت کمیته انقلاب اسلامی در اراک *امامت جمعه شهر کرد و نمایندگی امام راحل در استان چهار محال و بختیاری *دادستان انقلاب اسلامی در استان چهار محال و بختیاری *عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام * نماینده مجلس در دورههای دوم، چهارم و پنجم | *دادستان کل کشور * نماینده ولی فقیه در استان مرکزی و امام جمعه اراک * عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام * نماینده استان تهران در مجلس خبرگان رهبری |
۴ | علی یونسی/ ۴۳ سال | دولت هفتم/ ۱۳۸۰_۱۳۷۸ | *رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح | * دستیار رئیسجمهور ایران (روحانی) در امور اقوام و اقلیتهای دینی و مذهبی |
دولت هشتم/ ۱۳۸۴_۱۳۸۰ | ||||
۵ | غلامحسین محسنی اژه ای/ ۴۹ سال | دولت نهم/ ۱۳۸۸_۱۳۸۴ | * مسئول گزینش وزارت اطلاعات *نماینده قوه قضاییه در وزارت اطلاعات * دادستان ویژه روحانیت تهران از سال * دادستان کل ویژه روحانیت از سال *مسئول مجتمع قضایی ویژه رسیدگی به جرائم کارکنان دولت | * دادستان کل کشور * سخنگوی قوه قضائیه * معاون اول رئیس قوه قضائیه * رئیس قوه قضائیه |
۶ | حیدر مصلحی/ ۵۲ سال | دولت دهم/ ۱۳۹۲_۱۳۸۸ | *مسئول عقیدتی، سیاسی کمیته انقلاب اسلامی در تهران *مسئول سیاسی - بخش خارجی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم *مسئول سیاسی نمایندگی امام خمینی در قرارگاه کربلای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مناطق عملیاتی جنوب و غرب کشور * نمایندگی امام خمینی در قرارگاه کربلا سپاه، مناطق عملیاتی جنوب و غرب کشور * نمایندگی امام خمینی در قرارگاه خاتم سپاه در مناطق عملیاتی جنوب و غرب کشور * نماینده ولی فقیه در نیروی زمینی سپاه در تهران * نماینده ولی فقیه در نیروی مقاومت بسیج در تهران * نماینده ولی فقیه در نیروی هوایی سپاه در تهران * عضو شورای نمایندگان ولی فقیه در مناطق اهل سنت *رئیس شورای برنامهریزی مدارس علمیه اهل سنت *عضویت در گروه ۶+۵اصولگرایان *عضو هیئت مرکزی نظارت شورای نگهبان در استان و شهر تهران *نماینده ولی فقیه و سرپرست سازمان اوقاف و امور خیریه | *مشاور رئیس کمیته امداد امام خمینی (ره) |
۷ | سید محمود علوی/ ۵۹ سال | دولت یازدهم/ ۱۳۹۶_۱۳۹۲ | *نماینده ستاد مرکزی انقلاب اسلامی در جنوب فارس * نماینده دفتر امام خمینی در لامرد * مخبر و سخنگوی کمسیون شوراها و امور داخلی *معاونت نظارت و بازرسی و معاونت روابط عمومی و تبلیغات سازمان عقیدتی سیاسی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح *رئیس سازمان عقیدتی سیاسی ارتش *نماینده تهران در مجلس خبرگان رهبری | --------- |
دولت دوازدهم/ ۱۴۰۰_۱۳۹۶ | ||||
۸ | سیداسماعیل خطیب/۶۰ سال | دولت سیزدهم/ ۱۴۰۰ | *حضور در اطلاعات عملیات سپاه *فعالیت در وزارت اطلاعات *حضور در دفتر مقام معظم رهبری *ریاست مرکز حفاظت اطلاعات قوه قضاییه | --------------- |
۹ | سیداسماعیل خطیب/ ۶۳ سال | دولت چهاردهم/۱۴۰۳ | * وزیر اطلاعات دولت سیزدهم | -------------- |
۲۷۲۱۸