پرندگان چگونه بدون گوش خارجی می شنوند؟

عصر ايران/ به دليل آن که پرندگان فاقد گوش خارجي هستند، دير زماني تصور مي شد که آنها قادر به تمايز بين صداهايي که از ارتفاعات مختلف مي آيند، نيستند. بر خلاف پستانداران، پرندگان فاقد گوش خارجي هستند. گوش خارجي پستانداران نقش مهمي در کمک به شناسايي صداهايي دارد که از ارتفاعات مختلف مي آيند. اين در شرايطي است که پرندگان نيز قادر به درک منبع صدا در ارتفاعات مختلف - چه در پايين، چه در بالا و چه هم سطح آنها - هستند. پژوهشگران دانشگاه فني مونيخ اخيرا چگونگي متمرکز کردن صداها توسط پرندگان را کشف کرده اند. پرندگان چگونه بدون گوش خارجي مي شنوند؟ تصور کنيد که دو پرنده نر براي جلب نظر پرنده ماده در حال آواز خواندن هستند. پرنده ماده پيش از انتخاب نهايي بايد ابتدا پرنده هاي نر را پيدا کند. به دليل آن که پرندگان فاقد گوش خارجي هستند، دير زماني تصور مي شد که آنها قادر به تمايز بين صداهايي که از ارتفاعات مختلف مي آيند، نيستند. اما پرنده ماده بايد قادر باشد تا محل پرنده نر را حتي اگر در ارتفاعي بالاتر از وي قرار گرفته باشد، شناسايي کند. پستانداران منابع صدا را با استفاده از گوش خارجي که امواج صدا را جذب، منعکس و يا پراکنده مي کند در سطح قائم شناسايي مي کنند. حس شنوايي آنها اين اطلاعات را براي تعيين ارتفاع منبع صدا استفاده مي کند. اما پرندگان اين تفاوت ها را چگونه درک مي کنند؟ سر پرنده نقش گوش هاي خارجي را ايفا مي کند با مطالعه سه گونه پرنده - کلاغ، اردک و مرغ - پژوهشگران دانشگاه فني مونيخ اين مساله را کشف کرده اند که پرندگان نيز قادر به شناسايي صداها از ارتفاعات متفاوت هستند. به نظر مي رسد سر اندکي بيضي شکل آنها امواج صدا را به روشي مشابه با گوش هاي خارجي تبديل مي کند. سطوح حجم مختلف، منابع صدا را مشخص مي کنند همه چيز به شکل سر پرنده باز مي گردد. بسته به اين که امواج صدا با کدام قسمت از سر برخورد مي کنند، آنها منعکس شده، جذب شده و يا پراکنده مي شوند. آن چه دانشمندان کشف کرده اند اين بوده است که سر پرنده به طور کامل صدايي که از جهت هاي خاص مي آيد را غربال مي کند. امواج صداي ديگر از سر عبور کرده و موجب واکنش در گوش مخالف مي شوند. مغز پرنده اين که صدا از بالا يا پايين از حجم هاي صداي مختلف در هر دو گوش مي آيد را شناسايي مي کند. بر همين اساس است که پرنده محل دقيق صدايي جانبي را شناسايي مي کند. اين سيستم بسيار دقيق است و در ارتفاعات بالا پرندگان مي توانند صداهاي جانبي در زاويه ارتفاع منفي 30 درجه تا مثبت 30 درجه را شناسايي کنند. تعامل بين شنوايي و بينايي جهت يابي را بهبود مي بخشد اکثر پرندگان داراي چشم در دو طرف سر خود هستند که دامنه ديد تقريبا 360 درجه به آنها مي بخشد. از آن جايي که پرندگان توانايي پردازش صداهاي جانبي که از ارتفاعات مختلف مي آيند را نيز توسعه داده اند، اطلاعات دريافت شده از حواس بينايي و شنوايي را در زمان فرار از دست شکارچيان به خوبي مورد استفاده قرار مي دهند. اين در شرايطي است که پرندگان اندکي مانند "جغد انبار" راهبردي کاملا متفاوت را توسعه داده اند. اين گونه ها در شب شکار مي کنند و همانند انسان چشم هاي آنها در جلوي صورت قرار گرفته اند. پرهايي که روي صورت جغد انبار را پوشانده صداها را به شيوه اي مشابه با گوش هاي خارجي تقويت مي کنند. بنابر مطالعات صورت گرفته توسط "هانس اشنايدر" از دانشگاه فني مونيخ، جغد بهتر از هر پرنده ديگري صداهايي که از روبرو مي آيند را مي شنود. بر همين اساس، تعامل فوق العاده اي بين اطلاعاتي که آنها مي شنوند و اطلاعاتي که مشاهده مي کنند، وجود دارد.