کشف راه مقابله با بیماری «کورو» با بررسی قبیله آدم خواران

همشهري آنلاين/ رسم آدم‌خواري در يک قبيله در جزيره پاپوآي گينه نو در اقيانوس آرام که به انتشار بيماري مرگبار مغزي به نام «کورو» مي‌انجامد، باعث همه‌گيري مصيبت‌باري در اين جمعيت شده بود؛ اما بر اساس يک بررسي جديد برخي از افراد اين قبيله حامل ژني هستند که ظاهرا از آنان در برابر بيماري کورو و ساير به‌اصطلاح «بيماري‌هاي پريوني» مانند بيماري جنون گاوي محافظت مي‌کند. پژوهشگران مي‌گويند اين يافته‌ها مي‌توانند به پژوهشگران کمک کنند که اين بيماري مرگبار را بهتر بشناسند و درمان‌هايي براي افرادي که مبتلا به اين بيماري‌ها مي‌شوند، توليد کنند. اين قبيله ساکن پاپوآي گينه نو که به نام مردمان «فور» (Fore) خوانده مي‌شوند، در مراسم تشييع مردگان مغز انسان مي‌خوردند. شيوع بيماري کورو در اعضاي اين قبيله در اوايل قرن بيستم شروع شد. بيماري کورو يک اختلال نورولوژيک ناشي از پريون‌هاي عفونت‌زا است که پروتئين‌هايي است که به‌طور غيرطبيعي پيچ‌خورده‌اند و ضايعاتي در مغز را تشکيل مي‌دهند. همه‌گيري بيماري کورو در ميان مردمان فور در دهه 1950 به اوج خود رسيد و هر سال 2 درصد از افراد قبيله را مي‌کشت. اخيراً پژوهشگران کشف کرده‌اند که برخي از افرادي که از همه‌گيري کورو جان به دربردند، حامل يک جهش ژنتيکي به نام V127 هستند،‌ اما افرادي دچار کورو مي‌شدند، اين جهش ژني را ندارند. اين يافته باعث شد که پژوهشگران به اين فکر بيفتند که V127 باعث محافظت در برابر بيماري مي‌شود. پژوهشگران در اين بررسي جديد، موش‌ها را طوري مهندسي ژنتيکي کردند که داراي جهش V127 شوند و بعد پريون‌هاي عفونت‌زا به اين حيوانات تزريق شد. نتايج نشان داد که موش‌هايي داراي يک نسخه V127 نسبت به کورو و نيز بيماري مشابهي به نام بيماري کلاسيک کروتزفلت- جيکوب مقاوم هستند. موش‌هايي داراي دو نسخه اين V127 علاوه بر اين دو بيماري به يک بيماري ديگر پريوني به نام بيماري واريانت کروتزفلت-جيکوب که گاهي به آن «شکل انساني بيماري جنون گاوي» گفته مي‌شود، نيز مقاوم هستند. گرچه با توقف رسم آدم‌خواري در ميان مردمان فور موارد بيماري کورو کاهش‌يافته است، اين بررسي جديد بيانگر آن است که اين بيماري به انتشارش ادامه داده است و به گفته آنان جمعيت اين منطقه ممکن است با افراد مقاوم به کورو جايگزين شده باشد. اين پژوهشگران نتيجه کارشان را در 10 ژوئن در ژورنال نيچر منتشر کرده‌اند. نکته مهمي که بايد يادآور شد اين است که انجام آدم‌خواري به‌طور مستقيم باعث ايجاد مقاومت به کورو نمي‌شود؛ بلکه اين جهش احتمالاً پيش از همه‌گيري کورو در اين جمعيت وجود داشته است، اما هنگامي‌که باعث ايجاد مزيت ژنتيکي شده است- يعني افراد داراي اين جهش ژنتيکي توانستند از کورو جان سالم به دربرند- اين جهش در ميان اين مردم بسيار شايع‌تر شده است. انتخاب صفات ژنتيکي به اين شکل اساس تکامل است. دکتر جان کالينج، نويسنده ارشد اين مطالعه استاد بيماري‌هاي تحليل‌برنده عصبي (نورودژنراتيو) در يونيورسيتي کالج لندن گفت: «اين مورد نمونه‌اي جالب‌توجه از تکامل دارويني در انسان‌ها است، همه‌گيري بيماري پريوني باعث انتخاب يک تغيير منفرد ژنتيکي شده است که محافظت کامل در برابر يک دمانس عموماً کشنده مي‌شود.» به نظر مي‌رسد اين جهش ژنتيکي از تغيير شکل پروتئين‌هاي پريون جلوگيري مي‌کند. اين پژوهشگران مي‌گويند شناخت دقيق چگونگي عملکرد اين جهش در ايجاد اين تأثير مي‌تواند درک تازه‌اي از چگونگي جلوگيري از بيماري پريوني به دست دهد.