راز شیارهای انگشتان چیست؟

تبيان/ اثر انگشت در واقع طرح هاي ظريف و ثابتي است که در نوک انگشتان ما وجود دارد. شکل اثر انگشت هر شخص مخصوص اوست و نمي توان افرادي را يافت که آثار انگشت يکساني داشته باشند. به راستي چرا انگشتان ما داراي چنين شيارها و برآمدگي هاي ظريف است ؟ بيش از صد سال پيش دانشمندان عقيده داشتند که علت داشتن چنين شيارهايي اين است که بتوانيم اشياء را به راحتي برداريم؛ بعدها دانشمندان به اين نتيجه رسيدند که اين شيارها با افزايش اصطکاک ميان پوست و شيء اثري در گرفتن اشياء ندارند. در واقع شيارهاي نوک انگشتان اصطکاک را کاهش مي دهند و به ما اين توانايي را مي دهد تا اشياء نرم را در دست بگيريم. پژوهشگران دانشگاه منچستر درطي بررسي فرضيه ي اصطکاک شيارهاي انگشتان کشف کردند که پوست بيشتر به شکل يک جسم لاستيکي رفتارمي کند تا تنها جسمي معمولي . يعني شيارها و برآمدگي هاي انگشتان، توانايي ما را در گرفتن اشياء کاهش مي دهند؛ زيرا آنها سطح تماس پوست وشيء را کاهش مي دهند. بنابراين اين پرسش همچنان باقي مي ماند که پس چرا انگشتان ما شياردارند؟ هنوز هم هيچ کس به طور قطعي پاسخ اين پرسش را نمي داند. نظريه هاي بسياري در پاسخ به آن مطرح شده که مثلا اين شيارها به ما در دست گرفتن اشياء خيس يا خشک کمک مي کنند، از انگشتان در برابر آسيب ها محافظت مي کنند و حساسيت لمس را بالا مي برند ولي هنوز هم قطعاً علت وجود آنها را نمي دانيم. اثر انگشتان به خاطر وجود شيارها وبرآمدگي هاي ظريفي است که در نوک انگشتان وجود دارد. زماني که ما در رحم مادر در حال رشد هستيم تا هفت ماهگي اين شيارها شکل گرفته و کامل مي شوند چگونه شيارها و برآمدگي ها يا همان آثار انگشتان شکل مي گيرند؟ همان طور که گفته شد اثر انگشتان به خاطر وجود شيارها وبرآمدگي هاي ظريفي است که در نوک انگشتان وجود دارد. زماني که ما در رحم مادر در حال رشد هستيم تا هفت ماهگي اين شيارها شکل گرفته و کامل مي شوند. ما همگي داراي آثار انگشتان منحصر به فرد و خاص خودمان هستيم. عوامل بسياري بر شکل اين شيارها و نظم آنها اثر مي گذارد. اولين عامل، ژن ها هستند؛ همان گونه که ژن ها بر شکل کف دست، انگشتان، شست ، و پاها وانگشتان پا اثر مي گذارد، بر شکل اين شيارها هم تأثير دارند. طرح شيارها وبرآمدگي ها منحصر به فرد است؛ و اين به خاطر وجود عوامل ديگري در کنار ژنوم انسان است. مکان جنين در رحم، جريان مايع آمنيوتيک، طول بند ناف همه عواملي هستند که در شکل گيري منحصر به فرد شيارها اثرگذارند. آثار انگشتان از الگوهاي کماني ، حفره ها، گردش ها تشکيل مي شود. اين اشکال در لايه ي دروني اپيدرم ايجاد مي شود که به لايه ي بازال پوست معروف است. اين لايه ميان لايه ي خارجي و سخت پوست(که در زير قرار دارد) است و به غشاي مياني پوست معروف است. سلول هاي بازال دائماً در حال تقسيم سلولي هستند تا پوست جديدي بسازند و سپس به سمت لايه ي بالايي فشار مي آورند. سلول هاي جديد جايگزين سلول هاي قديمي مي شوند که مي ميرند و به شکل پوسته هايي از پوست جدا مي شوند. لايه ي بازال در مرحله ي جنيني سريع تر از لايه ي بيروني و مياني پوست رشد مي کنند. رشدي به اين سرعت و متفاوت از ساير لايه ها باعث مي شود لايه ي بازال چين بخورد، و تاه شود و الگوهاي بسياري را شکل دهد. از آن جا که اشکال اين چين خوردگي ها در سطح سلول هاي بازال رخ مي دهد، آسيبي به لايه ي سطحي پوست وارد نشده و شيارها و برآمدگي ها بدون تغيير مي مانند. همان گونه که ژن ها بر شکل کف دست، انگشتان، شست ، و پاها وانگشتان پا اثر مي گذارد، بر شکل اين شيارها هم تأثير دارند. چرا برخي از افراد اثر انگشت ندارند؟ آيا مي دانستيد برخي افراد بدون اثر انگشت متولد مي شوند؟ واژه ي درماتوگليفيا از ريشه ي يوناني درما به معناي پوست و گليف به معناي حکاکي گرفته شده است و به معناي برآمدگي هايي است که بر نوک انگشتان، کف دست ها و پاها و انگشتان پاها وجود دارد. نبود اين شيارها و برامدگي ها در شرايط خاص و البته نادر ژنتيکي به نام آدرماتوگليفيا شناخته مي شود. پژوهشگران دريافته اند که جهش ژنتيکي در ژن SMARCAD1 مي تواند علت ظهور آن باشد. اين پديده اولين بار در هنگام مطالعه ي خانواده اي سوييسي که اين مورد را داشته اند شناخته شد. همچنين اين پژوهش نشان داد که همين ژن در شکل گيري غدد عرق نيز اثر دارد. آثر انگشت و باکتري ها: پژوهشگراني از دانشگاه کلورادو کشف کردند که باکتري هايي که بر روي پوست افراد وجود دارند مي توانند به عنوان شناسنامه ي افراد مورد استفاده قرار گيرد. اين احتمال وجود دارد که باکتري هايي که بر روي پوست شما زندگي مي کنند و ساکن دائمي پوست دست شما هستند حتي در ميان دوقلوها هم يکسان نبوده و منحصر به فرد باشد. اين باکتري ها به اشيائي که به آن دست مي زنيم منتقل مي شوند. با ترتيب گذاري دي ان اِي باکتري ، و مقايسه ي آن با باکتري که در سطح مورد نظر پيدا شده است، مي توان احتمال دست زدن افراد را تعيين کرد؛ بنابراين باکتري ها هم مانند يک برگه ي هويت شناخته مي شوند؛ از اين جهت که باکتري هاي موجود در پوست هر کس منحصر به فرد است و دوم اين که باکتري ها تا چندين هفته بدون تغيير مي مانند. تجزيه و تحليل باکتري ها مي تواند ابزاري مناسب ومفيد براي تعيين هويت افراد باشد خصوصاً زماني که دي اِن اِي يا اثر انگشتي را نمي توان يافت.