تولید پارچه‌های خودتمیز شونده با ماندگاری دائم خواص توسط محققان ایرانی

ايسنا/ محققان دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات در پژوهش‌هاي خود موفق به توليد آزمايشگاهي منسوجاتي با خاصيت خود تميزشوندگي شدند. ماندگاري و ثبات خواص اين نمونه‌ها تا چندين بار شست‌وشو از بين نخواهد رفت. در فرايند تکميل اين منسوجات از نانوذرات استفاده شده است. به گزارش سرويس فناوري ايسنا، اگرچه امروزه از نانوذرات مختلف در صنعت نساجي براي انجام عمليات تکميلي متفاوت بر روي منسوجات استفاده مي‌شود، ولي همواره بحث ثبات و ماندگاري اين ذرات بر روي پارچه مطرح است. محققان در تلاشند تا خواص ثباتي اين ذرات را بر روي منسوج افزايش دهند. در اين پژوهش اثر عمليات پيش پلاسما بر جذب نانوذرات دي اکسيد تيتانيوم و خواص ثباتي آن بر منسوج پلي‌استري بررسي شده است. دکتر شيلا شهيدي در خصوص اثر استفاده از عمليات پلاسما بر خواص نهايي پارچه عنوان کرد: «نتايج نشان داد که اين عمليات در بهبود خواص خود پاک شوندگي منسوج و خواص ثباتي آن بسيار مؤثر است. در واقع مي‌توان گفت با کمک عمليات پلاسما سطح منسوج پلي استري به راحتي اصلاح شده و نانوذرات بيشتري جذب منسوج مي‌شوند و ماندگاري آن‌ها نيز بر روي منسوج تقويت مي‌شود.» عموماً از مواد شيميايي مختلف به منظور بهبود خواص ثباتي عمليات تکميلي بر روي منسوجات استفاده مي‌شود. برخي از اين مواد گران قيمت و مضر هستند. از طرفي عمليات بهبود خواص ثباتي با استفاده از آب و در مدت زمان طولاني انجام مي‌شود. اين در حالي است که با کمک عمليات پلاسما در مدت زماني کوتاه، بدون استفاده از آب و مواد شيميايي مي‌توان اصلاح سطحي را انجام داد و خواص ثباتي و ماندگاري را بهبود بخشيد. همچنين کيفيت عمليات تکميلي مورد نظر نيز بر روي منسوج بهبود مي‌يابد. به طور کلي مي‌توان گفت عمليات پلاسما سبب کاهش هزينه، افزايش سرعت عمليات، کاهش قيمت و اثرات جانبي مي‌شود و روشي کاملاً دوستدار محيط زيست است. به گفته‌ شهيدي، در اين تحقيق ابتدا نمونه پارچه‌هاي پلي استري تحت عمليات شستشو و سفيدگري همزمان با شرايط استاندارد قرار گرفتند. سپس قسمتي از نمونه‌ها تحت عمليات پلاسما با گاز هوا قرار گرفتند. در ادامه عمليات آغشته‌سازي نمونه‌ها با نانوذرات دي اکسيد تيتانيوم انجام شد. نمونه‌ها قبل و بعد از عمليات آغشته‌سازي، توسط روش‌هاي ارزيابي مختلف مانند طيف سنجي مادون قرمز، تفرق اشعه ايکس، ميکروسکوپ الکتروني پويشيSEM، EDX و آزمون قطره مورد بررسي قرار گرفتند. همچنين به منظور بررسي خواص خودپاک شوندگي، قسمتي از نمونه‌ها توسط رنگ متيلن بلو لکه گذاري شدند و براي مدت زمان‌هاي مختلف در معرض نور مستقيم خورشيد قرار گرفتند. سپس تغيير رنگ نمونه‌ها توسط اسپکتروفتومتري انعکاسي مورد مطالعه واقع شد. خواص خود پاک شوندگي بر روي منسوج پلاسما شده و آغشته شده به نانوذرات دي اکسيد تيتانيوم بعد از قرار گرفتن در معرض نور خورشيد به خوبي قابل مشاهده است. از طرفي ماندگاري خاصيت خود پاک شوندگي بر روي منسوج پلاسما شده بسيار قابل توجه است. اين محقق در خصوص نحوه‌ تأثيرگذاري عمليات پلاسما بر خواص نهايي محصول عنوان کرد: «طبق بررسي‌ها به کمک عمليات پلاسما، گروه‌هاي فعال شيميايي بر روي منسوج ايجاد شده و همچنين سطح منسوج تا حدودي حکاکي فيزيکي شده و ناهمواري‌هايي بر روي سطح الياف ايجاد مي‌شود. همين دو مورد سبب افزايش جذب نانوذرات بر روي منسوج مي‌شود.» نتايج اين تحقيقات در مجله‌ Micro & Nano Letters (جلد 10، شماره 8، سال 2015، صفحات 408 تا 413) به چاپ رسيده و حاصل همکاري دکتر شيلا شهيدي- عضو هيأت علمي دانشگاه آزاد اسلامي واحد اراک- مهندس محمد احمدي- کارشناس ارشد مهندسي نساجي از دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقيقات تهران- دکتر ابوسعيد رشيدي و دکتر محمود قرآن نويس- اعضاي هيأت علمي دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقيقات تهران- است. با کانال تلگرامي آخرين خبر همراه شويد https://telegram.me/akharinkhabar