مصاحبه ای با تلسکوپ فضایی Spitzer

انجمن نجوم/ تلسکوپ فضايي اسپيتزر در ۲۵ اوت ۲۰۰۳ و همراه با موشک دلتا ۲، از سکوي پرتاب کيپ کاناورال، واقع در ايالات متحده آمريکا پرتاب شد. اسپيتزر يک تلسکوپ فضايي در طول موج مادون قرمز است. پروژه اي 800 ميليون دلاري که از موفق ترين ماموريت هاي فضايي تا به امروز به شمار مي آيد. مداري که اسپيتزر دنبال مي‌کند مدار معمول زمين‌مرکز نيست بلکه يک مدار خورشيدمرکز است و در نتيجه اين تلسکوپ سالانه ۰٫۱ واحد نجومي از زمين دور مي‌شود. تلسکوپ فضايي Spitzer هم اکنون در مدار خورشيد در حال گردش است و بيش از 100 ميليون کيلومتر با زمين فاصله دارد. نکته ي شگفت انگيز راجع به اين تلسکوپ اين است که ابزار هاي کاوشگر آن از 456- درجه ي فارنهايت (271- درجه ي سيلسيوس) تا 404-درجه ي فارنهايت (242-درجه ي سيلسيوس ) کاهش دما مي يابند. مهم تر از همه اين که دماهاي ذکر شده ، با اين حال که از دماي يک تکه يخ هم کم ترند، براي کاوشگر هاي وابسته به اشعه ي فروسرخ Spitzer کافي مي باشند. متني که مي خوانيد، گزارشي از يک مصاحبه ي داغ با Spitzer است! گزارشگر: اوه،اينجا خيلي سرده. Spitzer : من که احساس سرما نمي کنم .هنوز بايد بيش از اين سرد شوم تا دو عدد از کانال هاي کاوشگر مادون قرمز من به کار ادامه دهند. گزارشگر: چرا تلسکوپ هاي وابسته به اشعه ي فروسرخ بايد سرد نگه داشته شوند؟ Spitzer : سؤال خوبي بود. بايد ياد آوري کنم که اشعه هاي فروسرخ به وسيله ي دماي بالا توليد مي شوند . بنابر اين مهندسين طراح ساختمان مرا طوري طراحي کرده اند که دما در آن بسيار کم باشد. به اين ترتيب آنها اطمينان خواهند داشت که من تنها اشعه هاي فروسرخي را که از اجرام سماوي ساطع مي شوند ، اندازه گيري مي کنم. اين دليل مشابهي است که چرا من به دور خورشيد و بسيار بسيار دور از زمين در حرکت هستم ، و چرا سايه بان خورشيدي بزرگي دارم . همه ي اين ها دست به دست هم مي دهند تا دماي من در سطح پاييني نگه داشته شود. گزارشگر: Spitzer ، مهم ترين دليل طراحي و ساخت خود را براي ما توضيح بده. Spitzer : در واقع مهم ترين ماموريت من کاوش بر روي سياره هاي برون خورشيدي (فراخورشيدي) است، سياره هايي که در مدار ستارگاني به جز خورشيد در حال حرکت هستند. مايل به تعريف از خود نيستم، اما من اولين تلسکوپي هستم که امواج واضحي را از سياره هاي برون خورشيدي دريافت کردم.هم چنين براي اولين بار اين امواج دريافت شده را تجزيه و به صورت طيف در آوردم.متاسفم اما براي توضيح بهتر بايد کمي تخصصي صحبت کنم. همان طور که رنگين کمان داراي طيف هاي مختلفي است ، يک طيف نور نيز از امواج مختلفي تشکيل تشکيل شده. سيستم هايي که بر روي من نصب شده اند ، مرا قادر مي سازند که اين امواج دريافت شده را به طول موج هاي مختلف فروسرخ تبديل کنم .اين اطلاعات طيفي چيز هاي زيادي را در رابطه با اتمسفر سيارات برون خورشيدي در اختيار انسان ها قرار مي دهند گزارشگر: تا کنون چه اطلاعاتي راجع به اين سياره ها کسب کرده اي؟ Spitzer: من متوجه شدم ، گاز هايي که از سيارات برون خورشيدي به ما مي رسند،( که مشتري داغ نام دارند)دماي يکساني ندارند. برخي از آنها به داغي آتش و برخي به سردي يخ هستند . از جمله ديگر کارهاي من تهيه ي اولين نقشه ي دمايي از يک سياه ي برون خورشيدي بود. من هم چنين تفاوت شگفت انگيزي را در مدار يکي از اين سيارات پيدا کردم . اين سياره مداري دارد که به وسيله ي آن در بازه اي از زمان به مقدار زيادي به ستاره ي خود نزديک مي شود و در بازه ي زماني ديگر در موقعييتي شبيه به زمين نسبت به ستاره ي خود قرار مي گيرد. گزارشگر: به نظر مي رسد به سياره ها علاقه ي زيادي داري . Spitzer : خوب، در واقع بايد بگويم که من از ابتدا براي کاوش سياره هاي برون خورشيدي طراحي نشده ام . و به طور حتم براي خودم هم تا حد زيادي شگفت انگيز بود که اين توانايي جالب را داشته باشم . بايد بگويم که من هميشه چيز تازه اي در رابطه با پيش سياره ها ارائه خواهم داد . من به دليل داشتن چشم هاي حساس به اشعه ي فروسرخ ، قادر به تشخيص اجرام داغ و غبار مانندي هستم که در اطراف ستاره هاي جوان به عنوان پيش سياره در حال شکل گيري هستند.در واقع من هزاران پيش سياره را که در فاصله هاي بسيار دوري واقع شده اند مشاهده کردم. نکته ي جالب اين است که اين پيش سيارات در مدار همه ي انواع ستاره تشکيل مي شوند . از جمله آنهايي که مرده اند ، ستاره هاي دو تايي (دو قلو) و حتي ستارگاني که به کوچکي زمين هستند. در نهايت بايد گفت ، مراحل پيدايش سياره ها در کهکشان ما و يا حتي در کيهان تا حدودي به راحتي طي مي شود. گزارشگر: آيا اين بدين معناست که موجودات فضايي مي توانند همه جا وجود داشته باشند ؟ Spitzer : من نمي توانم جواب قانع کننده ي خوبي براي اين سؤال داشته باشم. بله، فراگيري و کاوش پيش سياره ها به ما نشان مي دهد که سياره هاي خاکي زمين مانند زياد هستند ، اما ما اطلاعي از وجود حيات در آنها نداريم . البته به ياد داشته باشيد تا کنون سياره اي که کاملاً شبيه زمين باشد، کشف نشده است. اين سياره بايد دنياي خاکي باشد که در دور دست ها به دور ستاره اي مانند خورشيد ما در حرکت است و دماي آن به گونه اي است که براي تشکيل دريا ها و درياچه ها مناسب است. کاوش اين سيارات بر عهده ي کپلر است. گزارشگر: آيا تا کنون به جز سياره ها و پيش سياره ها در کاوش چيز ديگري هم بوده اي؟ Spitzer : اوه ، بله . من دنباله دارهاي منظومه ي شمسي ، دورترين کهکشان هاي شناخته شده و هر چيز موجود در بين آنها را رصد کرده ام. من واقعاً به خاطر مشاهده ي هزاران سياهچاله اي که ميلياردها سال نوري از ما فاصله دارند شگفت زده هستم. منجمان از حضور اين سياهچاله ها آگاه بودند ، چرا که آنها امواج را در فضا ساطع مي کردند. اما اين اجرام در بين توده هايي از غبار محبوس بودند. اينجاست که بخش عظيمي از توانايي هاي من آشکار مي شوند. چشم هاي حساس به مادون قرمز من ، بر خلاف چشم هاي شما انسان ها ، حتي در گرد و غبار قادر به ديدن است. بدين ترتيب من توانايي آن را داشتم که تعداد زيادي از اين سياهچاله ها ي گم شده را پيدا کنم. گزارشگر: آيا کشف ديگري هم داري که ذکر نکرده باشي؟ Spitzer: کشفيات زيادي هستند که نام برده نشدند . اما من به طور حتم به خاطر تهيه ي نوار عکس از رديف کهکشان راه شيري به خود افتخار مي کنم. بايد بگويم که اين عکس ها در هنگام چاپ شدن فوق العاده به نظر مي رسند.شما در اين عکس ها مي توانيد مرکز کهکشان راه شيري را که با ستارگان و غبار ها در تعامل بار الکتريکي است ببينيد. اين عکس ها پر از هرج و مرج هستند و تا کنون هيچ نور موجودي قادر به گريز از آنها نبوده است. اين رصد ها نه تنها خارق العاده به نظر مي رسند ، بلکه به منجم ها کمک کردند که نقشه ي کهکشان راه شيري را بازسازي کنند . نقشه ي جديد تنها دو بازو از ستاره ها را به جاي چهار بازوي سابق نشان مي دهد ، و اين واقعا شگفت انگيز است. گزارشگر : در نهايت چه چيزي در پشت ماجرا پنهان شده است؟ Spitzer : خوب ، در واقع من همواره به دنبال ماموريت هاي داغ بوده ام . در حال حاضر تنها دو عدد از کانال ها ي فروسرخ من در حال کار هستند. بنا براين براي جست و جوي بخش عظيم تري از فضا زمان بيشتري خواهم داشت.بدين ترتيب من به ستاره شناسان کمک خواهم کرد که به بسياري از سوال هايشان در رابطه با فضاي گسترده پاسخ دهند . چيزي که تا پيش از اين زماني براي رسيدگي به آن نبوده است. گزارشگر: آيا مي تواني تعدادي از ماموريت هاي خاصي را که در حال حاضر بر روي انجام آن ها کار مي کني نام ببري؟ Spitzer: من به کاوش سياره هاي برون خورشيدي ادامه خواهم داد ، هم چنين ((مشتري داغ)) که پش بيني مي شود. من هم چنين فضاي دوردست را درپي يافتن دور ترين اجرام سماوي خواهم کاويد، هزاران شهاب سنگ نزديک به منظومه ي شمسي را بررسي کرده و اولين نقشه ي دقيق را از اندازه هاي آن تهيه خواهم کرد. اين اطلاعات ما را از برخورد هاي احتمالي شهاب سنگ هاي بزرگ به زمين ، باخبر مي سازد. گزارشگر: هنوز هم عکس هاي زيبا تهيه مي کني؟ Spitzer : به نظر شما عکس هاي من زيباست ؟ متشکرم! بله هنوز عکس هاي زيبايي مي گيرم. به طور مثال امواج در يافتي از سحابي هاي تولد ستارگان نمونه هاي خوبي هستند. عکس هايي که از اين سحابي ها تهيه مي شوند، جذبه ي فوق العاده اي دارند. گزارشگر: حرف آخر.......؟ Spitzer : با گذشت سال هاي هيجان انگيزي که تا کنون طي کرده ام، هنوز به دنبال ماجراجويي بيشتري هستم. جا دارد از همه ي دانشمندان و مهندساني که ماموريت من را با تلاش و کوشش زياد به ماموريتي موفقيت آميز تبديل کردند ، تشکر کنم. و در آخر، اگر هر کدام از طرفداران من مايل به کسب اطلاعات بيشتر هستند، مي توانند به سايت زيرمراجه کنند. با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد