تولید مثل کوسه گورخری دانشمندان را متعجب کرد

گجت نيوز/ کوسه‌ها به خاطر توليد مثل به دو روش شهرت زيادي داشته و معمولا براي انجام چنين کاري، يکي از اين دو روش را انتخاب مي‌کنند. اما حالا محققان موردي عجيب را براي اولين‌بار مشاهده کرده‌اند؛ کوسه گورخري (Zebra Shark) سيستم توليد مثل خود را از روش جنسي به غير جنسي تغيير داده است. اما چرا چنين موضوعي تا اين اندازه اهميت دارد؟ اين کوسه گورخري که ليوني (Leonie) نام دارد، براي اولين‌بار در سال 1999 مشاهده شد و حالا در يکي از بزرگ‌ترين آکواريوم‌هاي مرجاني دنيا با نام “Reef HQ” واقع در کوئينزلند استراليا نگهداري مي‌شود. از سال 2008 تا 2013، هر ساله ليوني در کنار يک کوسه گورخري نر ديگر توليد مثل مي‌کرد، اما همان‌طور که انتظار مي‌رفت بعد از جدا کردن اين دو کوسه، توليد مثل ليوني نيز متوقف شد.   رهبر مطالعه اين تحقيق، کريستين داجن (Christine Dudgeon) مي‌گويد: “آوريل سال 2016 و زماني‌که ليوني براي سه فصل جفت‌گيري تنها بود، سه بار تخم گذاشت.” بنابر اطلاعات مجله تخصصي Scientific Reports، اولين فرضيه محققان اين بود که ليوني در آخرين برخورد، اسپرم را نزد خود نگه داشته و تخم‌گذاري کرده است. اگرچه دقيقا مشخص نيست که نوع ماده کوسه گورخري تا چند ماه مي‌تواند اسپرم را در خود نگه دارد، اما به‌گفته محققان، گونه‌هاي مشابه اين کوسه توانايي ذخيره آن تا 45 ماه را دارند که به‌ نظر اين موضوع در رابطه با ليوني با مدت زماني کمتر نيز صدق مي‌کند. داجن در ادامه گفت: اما هنگام بررسي دي ان اي نوزادان ما تنها سلول‌هاي مربوط به ليوني را مشاهده کرديم و خبري از ارتباط آن با نوع نر اين کوسه نبود. چنين چيزي تا به حال مشاهده نشده بود و تغيير روش توليد مثل ليوني از جنسي به غير جنسي، براي اولين‌بار است که اتفاق مي‌افتد. از طرفي، اين خبر مي‌تواند براي گونه‌هايي که نام آنها در ليست قرمز گونه‌هاي در معرض خطر IUCN آمده، اميدوارکننده باشد.   داجن در اين مورد مي‌گويد: به عقيده ما، تغيير روش توليد مثل ليوني به خاطر از دست دادن شريک و جفت خود بوده و او نيز تلاش کرده تا خود را با محيط سازگار کند. چنين اتفاقاتي سوالات بسياري را در رابطه با سيستم توليد مثل کوسه‌ها و انعطاف بالاي آنها به وجود مي‌آورد. اما چيزي که ما به دنبال آن هستيم، اين است که آيا چنين اتفاقي در طبيعت هم رخ مي‌دهد و اگر پاسخ آن مثبت است، اغلب چه زماني؟ در آينده نيز محققان مي‌خواهند بفهمند که آيا نوزادان ليوني هم توانايي تغيير روش توليد مثل را دارند يا نه. با روش توليد مثل غير جنسي، تنوع ژنتيکي نوزادان نيز کاهش پيدا مي‌کند. حال مي‌خواهيم ببينيم که نوزادان ليوني توانايي توليد مثل جنسي و تخم‌گذاري به کمک نوع نر را خواهند داشت يا نه.