ايمنا/ سال کبيسه هر چهار سال يکبار رخ مي دهد و يک روز به تقويم سال افزوده مي شود که اين روز اضافه براي تطبيق تقويم با فصول سال مورد نياز است.
هر يک سال 365 روز و 6 ساعت است. به اين معنا که اين مدت طول مي کشد تا زمين يک دور کامل به دور خورشيد بچرخد. در روزهاي قديم تر مردم به اين 6 ساعت اهميتي نمي دادند و يک سال را همان 365 روز محاسبه مي کردند. اين کار سبب شد که کم کم زمان سال تحويل تغيير کند.
بنابراين اگر براي ما ايرانيان اول فرودين که اولين روز فصل بهار است آغاز سال نو بود، به گونه اي که کم کم در طي صدها سال، شروع سال جديد جلو افتاد و به زمستان و بعد هم به تابستان رسيد و و مردم يادگرفتند که بايد اين 6 ساعت را در تقويم خود محاسبه کنند.
براي همين منظور هر 4 سال که مي گذرد اين 6 ساعت ها را باهم جمع مي کنند که يک شبانه روز کامل يعني 24 ساعت مي شود. براي همين ماه اسفند که در تقويم شمسي 29 روز است هر 4 سال يکبار، يک روز به آن افزوده مي شود و 30 روز مي گردد.
سال هايي که اسفند 30 روز است يعني تعداد روزهاي سال به جاي 365 روز ، 366 روز مي شود. آن سال را، سال کبيسه مي گويند. بنابراين هر 4 سال يکبار سال کبيسه مي شود و اين موضوع قابل پيش بيني است فايده سال کبيسه اين است که باعث مي شود هميشه در يک موقع خاصي و مشخصي ، سال نو فرا برسد که براي ما ايرانيان اول فروردين است.
روزهاي پاياني سال 1395 و اعتدلال بهاري
به گفته انجمن نجوم آماتوري ايران سال95 کبيسه است واسفند ماه سال جاري 30 روزه خواهد بود. رويدادهاي دوشنبه 30 اسفند به اين صورت است که در ساعت 13:59 مهر تابان به نقطه اعتدال بهاري(نقطه تقاطع مدار زمين و استواي آسمان) مي رسد و نوروز ايراني آغاز خواهد شد.
همچنين در ساعت 14:24 اين روز، ماه با قدر11.9- و سياره کيوان با قدر 0.1 با جدايي 3 درجه و 25 دقيقه کمان، در کمترين جدايي بايکديگر قرار مي گيرند. به گفته انجمن نجوم آماتوري ايران اين روز زمان رسيدن ماه به وضعيت تربيع آخر نيز هست.
عملکرد انجمن نجوم آماتوري ايران در سال 95
مدير انجمن نجوم آماتوري ايران روز سه شنبه به تشريح برنامه هاي اين انجمن در سال 95 و برنامه هاي پيش رو در سال 96 پرداخت.
مهندس مسعود عتيقي در خصوص رصد عمومي پديده هاي مهم توسط اين انجمن در سال 95 به رصد پديده گذر سياره تير از مقابل مهر تابان و اجراي ده ها شامگاه رصدي در دانشگاه تهران و دانشگاه علامه و گراميداشت روز جهاني ستاره شناسي اشاره کرد.
وي در مورد همايش هاي علمي برگزار شده از سوي اين انجمن در سال 95 نيز، همايش گذر سياره تير از مقابل خورشيد در تهران و همايش يک روزه اراک (استان مرکزي) را عنوان کرد.
عتيقي شرکت در نمايشگاه نجومي يک روزه هفته جهاني اخترشناسي در برج ميلاد تهران، اجراي ده ها برنامه متنوع علمي آموزشي جهت سطوح مختلف تحصيلي از دبستان تا دانشگاه در خانه ستاره شناسي تهران، اجراي 4 برنامه شب رصدي در مناطق پلور، کاشان و اجراي يک برنامه دو روزه در شهر تاريخي دامغان، برگزاري 2 ويژه برنامه شامگاه رصدي در يکي از مدارس بين المللي تهران و برگزاري دوره هاي آموزش ستاره شناسي ويژه نوجوانان و بزرگسالان را از ديگر برنامه هاي اين انجمن در سال 95 عنوان کرد.
مهمترين رويدادهاي نجومي سال 96
مدير انجمن نجوم آماتوري ايران در خصوص برنامه هاي پيش روي اين انجمن در سال 96 نيز به اجراي 4 شب رصدي در هر فصل از سال به مناسبت هاي مختلف از جمله در ارديبهشت 96 به مناسبت هفته جهاني ستاره شناسي، شهريور با هدف عکاسي نجومي، آبان به مناسبت بارش شهابي اسدي و اسفند به مناسبت آموزش رصد اجرام اعماق آسمان اشاره کرد.
عتيقي گفت: اين انجمن در سال 96 پنج همايش علمي در روز جهاني ستاره شناسي برابر با 29 آوريل 2017 که مطابق با روز شنبه 9 ارديبهشت 96 خواهد بود برگزار خواهد کرد که از جمله آنها همايش علمي به مناسبت بزرگداشت ابوريحان بيروني در روز دوشنبه 13 شهريور 96، همايش علمي به مناسبت بزرگداشت ابوالوفا بوزجاني در اواخر پاييز و در آستانه يلداي ايراني و نشست علمي گراميداشت حکيم طوسي در روز شنبه پنج اسفند 1396 است.
وي ادامه داد: در راستاي گسترش دانش ستاره شناسي اخترشناسي همچون ساليان گذشته دوره هاي آموزشي از ستاره شناسي مقدماتي تا دوره هاي پيشرفته عکاسي نجومي، اخترفيزيک، ستاره شناسي محاسباتي، اخترشناسي رصدي و ديگر دوره ها با استفاده از محتواي چند رسانه اي در هر فصل از سال به اجرا در خواهد آمد.
عتيقي برگزاري شامگاه هاي رصدي را از ديگر برنامه هاي اين انجمن در سال 96 عنوان کرد و گفت: به مناسبت هاي هفته جهاني ستاره شناسي در ميانه بهار96، سالروز بزرگداشت ابوريحان بيروني که به عنوان روز ملي ستاره شناسي از سوي اين مجموعه به جامعه علمي پيشنهاد گرديده است، در آستانه سال تحصيلي 96- 97 و استقبال از يلدا، شامگاه هاي رصدي نجومي توسط انجمن نجوم آماتوري برگزار مي شود.
در سال کبيسه ميلادي اوضاع از چه قرار است؟
به گفته کارشناسان نجوم در تقويم ها يک سال با 365 روز ثبت شده و ساعات و دقايق اضافي در نظر گرفته نشده است. براي حل اين مشکل، در تقويم ها در هر چهار سال يک روز به ماه فوريه اضافه مي شود تا زمان واقعي و روزهاي تقويم هماهنگ شوند و از جابه جا شدن ماه ها و فصل ها در طول زمان جلوگيري شود.
اما در تقويم ميلادي، چرا اين روز به ماه فوريه اضافه مي شود؟ زماني که جوليوس سزار تقويم خود را معرفي کرد، در آن ماه فوريه 30 روز داشت، ماه جولاي که به افتخار وي نامگذاري شده بود، داراي 31 روز بود و ماه آگوست که به افتخار سزار آگوستوس نامگذاري شده بود، تنها 29 روز داشت.
سزار آگوستوس، دو روز به ماه آگوست اضافه کرد تا روزهاي آن با ماه جولاي برابر شود. براي جبران اين دو روز، ماه فوريه 28 روزه شد. با توجه به اين که ماه فوريه کمترين روزها را دارد، در سال هاي کبيسه، يک روز به اين ماه اضافه مي شود.
اما افزودن يک روز به تقويم، کار دقيقي نيست و در واقع با اين کار، مدت زمان سپري شده در هر چهار سال چند ساعت بيش از مجموع زمان موردنياز براي 4 بار چرخش زمين به دور خورشيد است و اين چند ساعت با گذشت قرن ها مشکل ساز مي شود.
به همين علت در تقويم ميلادي هر چهار سال، يک سال کبيسه وجود دارد؛ به غير از سال هايي که عدد آن ها هم بر 100 و هم بر 400 قابل تقسيم است. براي مثال سال 2000 کبيسه نبود، اما سال 1700، 1800 و 1900 ميلادي کبيسه بودند.
با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد