آدمهای بزرگ/ «نیکولا تسلا» نابغه خلاق ولی مرموز

برترين ها/ نيکلا تسلا که بيشتر به دليل قابل استفاده کردن جريان برق متناوب معروف است، شخصيت مرموز و عجيب و غريبي داشته است که وي را در مرز ميان يک «نابغه خلاق» و «دانشمند ديوانه» قرار مي دهد. مشهورترين چهره نيکولا تسلا يکي از مشهورترين چهره هاي ماندگار جهان علم است که در تاريخ 10 ژوييه 1856 ديده به جهان گشود. وي مخترع، فيزيکدان، مهندس و يکي از پيشگامان اکتشافات مهندسي برق به شمار مي رود. تسلا حداقل در سه کشور کرواسي، صربستان و آمريکا به عنوان قهرماني ملي مورد تجليل است. زندگي در آمريکا نيکولا تسلا براي نخستين بار در سال 1884 وارد آمريکا شد و در 30 ژوييه 1891 به تابعيت رسمي اين کشور درآمد. وي نخست مدتي در نيويورک زندگي کرد، که در اين مدت براي توماس اديسون کارهاي مهندسي انجام مي داد. تسلا مدتي بعد به دليل مخالفت اديسون با پرداخت و افزايش حقوق از شغل خود استعفا داد. علاوه بر اين اديسون حاضر نبود نظرات تسلا را در مورد جريان برق متناوب بپذيرد، به گونه اي که وي جريان برق مستقيم را برتر از جريان برق متناوب مي دانست. اختراعات متعدد تسلا که بيشتر به دليل قابل استفاده کردن جريان برق متناوب (AC) معروف است، داراي 112 مجوز ثبت اختراع از کشور آمريکا است. اين مخترع بزرگ با اينکه در طول حيات خود به ثروت دست يافت اما تمام آن را صرف پژوهش هاي علمي کرد و در تاريخ 7 ژانويه 1913 در فقر و گمنامي ديده از جهان فروبست. دو ساعت خواب! تسلا بسيار کم مي خوابيد، به گونه اي که خودش مي گويد هيچگاه بيش از 2 ساعت به خواب نرفته است. جان اونيل، نويسنده کتاب زندگينامه نيکولا مي گويد: «تسلا اعتراف کرده است که يک بار به صورت وقفه و بدون اينکه استراحت کند 84 ساعت مداوم مشغول کار بوده است.» وي در کتاب خود مي نويسد: «سرگرمي هميشگي تسلا پرسه زدن در پارک هاي نيويورک، نجات کبوترها و مراقبت از پرندگان آسيب ديده بود». گياه خواري مارک سيفر، يکي ديگر از نويسندگان زندگي نامه نيکولا تسلا مي گويد: «تسلا يک فرد گياه خوار بود که خود را به رژيم غذايي مخصوص شامل شير، عسل، نان و آب سبزيجات محدود کرده بود.» به گفته مارک سيفر، اين مخترع بزرگ عادت داشت انگشتان پاي خود را ورزش دهد و اين کار را هر شب 100 مرتبه براي هر يک از پاهاي خود انجام مي داد زيرا اعتقاد داشت ورزش دادن انگشتان پا باعث تحريک سلول هاي مغزي مي شود. برخي از عجيب ترين اختراعات تسلا: 1. مهارکردن امواج کيهاني يکي از تخيلات عجيب تسلا، مهار انرژي آزاد بود. انرژي آزاد مي تواند به صورت اتمي، انرژي تابشي يا استاتيکي باشد، که گرفتن انرژي آن مانند گرفتن انرژي بسيار کم از منبع بي کران انرژي است. ايده مهار انرژي آزاد توسط بسياري از دانشمندان در گروه شبه علم قرار مي گيرد، چرا که غيرعملي و غيرقابل توسعه در ابعاد بزرگ تر است. تسلا عقيده داشت اگر بتواند ماشيني مناسب براي مهار اين انرژي بسازد، مي تواند مشکلات انرژي در دنياي کنوني را برطرف کند. او معتقد بود که اجزاي بسيار کوچک با شارژ الکتريکي کم، به صورت روزانه با سرعتي بالاتر از سرعت نور، به صورت باران روي زمين مي بارند. او تصور مي کرد ماشيني ساخته است که مي تواند اين اجزا را گرفته و آن ها را به انرژي قابل استفاده تبديل کند. او حتي پتنتي براي اين دستگاه به نام خود ثبت کرده بود. تسلا ادعا مي کرد اين اختراع او مي تواند يون ها را مستقيما به انرژي قابل استفاده تبديل کند، هرچند اين ادعا هيچ وقت رنگ واقعيت به خود نديد. 2. الکتروديناميک هاي القايي با اينکه تسلا پدر جريان متناوب يا AC است، اما همواره روياي دنيايي که به صورت بي سيم انرژي خود را تامين مي کند را در سر مي پروراند. براي عملي کردن اين رويا، او پيشنهاد ساخت سيستم بي سيم جهاني را داد، که در آن برج تسلا انرژي و الکتريسيته را به صورت بي سيم به کل دنيا مخابره مي کرد. او سعي در اثبات عملي بودن اين ايده خود با استفاده از کويل تسلا- که با فاصله چند سانتي متري مي توانست لامپ کوچکي را روشن کند- را داشت. وي عملي کردن روياي خود را با ساخت برج «واردن کليف» در نيويورک آغاز کرد، اما وقتي تامين کننده مالي آن از هدف تسلا براي ارسال انرژي به صورت بي سيم به جاي استفاده از آن براي ارتباطات راه دور مطلع شد، حمايت مالي خود را قطع کرد. اين اتفاق قدم آخر او براي عملي کردن سيستم بي سيم جهاني تسلا بود و مانند دو اختراع ديگر او يعني کويل تسلا و مخابره کننده مغناطيسي بدون استفاده ماند. اگر روش تسلا عملي مي شد تنها وسيله اي که مردم براي دريافت الکتريسيته رايگان و نامحدود نياز داشتند، يک آنتن ساده بود. سيستم کاملا تجديدپذير بود و هيچ گونه زيان زيست محيطي يا تاثير منفي بر سلامتي افراد جامعه نداشت. عملي شدن اين ايده وابستگي زيادي به دولت آمريکا و سرمايه گذاران آن داشت؛ اما به نظر مي رسيد که سرمايه گذاران آن داشت؛ اما به نظر مي رسيد که سرمايه گذاران تمايلي به عملي کردن ايده اي که براي آن ها سودي به ارمغان نياورد، نداشتند. با شروع جنگ جهاني دوم طبيعي بود که دولت علاقه خود به برج تسلا و روياي عظيم او را از دست بدهد. برج او سريعا تخريب شد و لوازم مصرفي در آن، در جنگ مورد استفاده قرار گرفت. با اين وجود به تازگي گروهي از محققان در MIT توانسته اند ايده تسلا را با روشن کردن بي سيم لامپي از فاصله دو متري، به اثبات برسانند. 3. تسلاسکوپ نيکولا تسلا ابداعات زيادي براي بهبود شرايط زندگي روي زمين داشت؛ يکي ديگر از تلاش هاي او ساخت وسيله اي براي ايجاد ارتباط با موجودات غيرزميني بود. تسلا مدعي بود که در موارد مختلف توانسته است با موجوداتي غيرعادي ارتباط برقرار کند، اما اين ادعاي او هيچ وقت به اثبات نرسيد. او ادعا مي کرد زماني که در آزمايشگاه خود در کولورادو مشغول کار بود، صداهايي عجيب مي شنيد که مانند آن را قبلا جايي روي زمينه نشنيده بود. او اين صداهاي کليک مانند را در حال کار روي مخابره کننده مغناطيسي خود شنيده بود. کليک ها به صورت واضح و در دسته هاي يک تا چهار عددي منتقل مي شدند که شباهت زيادي به کدهاي مورس داشتند. ديگر نتيجه تسلاسکوپ، ابداع جديدي به نام «اوسيلوسکوپ ماوراي ابعاد» بود و اين گونه عمل مي کرد که امواج کيهاني با انرژي آزاد را دريافت و آن ها را به انرژي قابل استفاده براي انسان ها تبديل مي کرد. اين وسيله مي توانست انرژي را به هر نقطه از جهان بدون توجه به فاصله آن انتقال دهد. متاسفانه کسي ادعاي تسلا مبني بر ايجاد ارتباط با موجودات غيرزميني را به دليل نداشتن مدارک قانع کننده باور نکرد اما وي از پافشاري بر موضع خود دست برنداشت. تسلا همچنين اميدوار بود که با فرستنده هاي عظيمي که روي سطح زمين قرار مي دهد، بتواند وجود موجودات زنده در مريخ را به اثبات برساند. 4. نور بديهي است که نور اختراع تسلا و در واقع اختراع هيچکس نيست؛ اما تسلا بود که اختراع کرد چگونه نور تحت کنترل قرار گرفته و توزيع شود. تسلا چهل سال پيش از توليد صنعتي لامپ هاي فلورسنت آنها را ساخته بود و در کارگاهش استفاده مي کرد. تسلا در يک نمايشگاه لوله هاي شيشه اي را به شکل حروف اول نام دانشمندان بزرگ خم کرد و درواقع اولين لامپ هاي نئون را ساخت؛ هرچند که کويل تسلا مهم تر از همه اينها به نظر مي رسد و مي تواند تمام صنايع جهان را تحت تاثير قرار دهد. اين کانسپت مي گويد: «زمين يک مغناطيس بزرگ است که به صورت امواج الکترومغناطيس برق توليد مي کند و ما براي دريافت اين برق فقط نياز به يک دستگاه گيرنده مطابق با فرکانس اين امواج داريم؛ چيزي شبيه يک راديو که در هر جايي از کره زمين برق مورد نياز خود را دريافت کنيم!» 5. راديو اختراع راديو به نام گاگليلمو مارکوني ايتاليايي ثبت شده و امروزه همه او را به عنوان مخترع اين وسيله مي شناسند، در حالي که در سال 1943 دادگاه عالي آمريکا به دليل اينکه تسلا سال ها پيش راديو را اختراع کرده بود، حق اختراع مارکوني را باطل کرد! امواج راديويي هم از فرکانس هايي هستند که نياز به فرستنده و گيرنده دارند و تسلا در سال 1893 طي سمينار ملي لامپ هاي الکتريکي اين موضوع را عنوان کرده بود. در سال 1897 تسلا اختراع راديو را در اداره ثبت اختراعات آمريکا به ثبت رساند؛ با اين حال در سال 1904 اين اداره تصميمش را عوض و اختراع راديو را به نام مارکوني ثبت کرد. حمايت توماس اديسون و آندره کارنجيو از مارکوني دليل اصلي اين موضوع بود که تسلا را از دريافت مزاياي اختراعش محروم کرد! 6. کنترل از راه دور اين اختراع هم همانند راديو بود. پتنت اولين قايق کنترل از راه دور با سيستم محرک پروانه اي که انرژي مورد نيازش را از باتري هاي بزرگ تهيه مي کرد و مجهز به سيستم کنترل راديويي بود در سال 1898 به نام تسلا به ثبت رسيد. سال ها از اين تکنولوژي استفاده نشد تا اين که امروزه در ارتش به منظور جنگ هاي از راه دور استفاده از اين قايق ها را مشاهده مي کنيم و براساس همين اختراع هم، تانک هاي کنترل از راه دور در جنگ جهاني دوم توسط ارتش آلمان مورد استفاده قرار گرفتند. پس متاسفانه در بسياري از موارد اختراعات مهم در خدمت بشريت نيستند! 7. روباتيک فکر خلاق و علمي تسلا او را به اين ايده رساند که موجودات زنده را صرفا با محرک هاي بيروني هدايت کند. او گفت: «من با هر چه که در انديشه و عمل خودم است زندگي مي کنم و کارهاي روزانه را انجام مي دهم. براي اين که با رضايت کامل فقط به محرک هاي بيروني پاسخ دهم لازم است يک آدم آهني باشم!» برهمين اساس ايده روبات متولد شد. هرچند که ايده تسلا محدوديت هاي زيادي داشت و نيازمند بسط و گسترش بود و در ضمن فقط مربوط به يک آدمک هدايت شونده بود، اما براي ساخت اتومبيل هاي هوشمند و بسياري از تجهيزات روباتيک مورد استفاده واقع شد. 8. ليزر اختراع ليزر توسط تسلا نمونه بارز استفاده از فکر يک انسان به صورت توامان براي مقاصد انساني و شيطاني است. از سويي ليزر به عنوان يک ابزار جراحي و استفاده در بسياري از دستگاه هاي ديجيتال در خدمت بشريت قرار دارد و از سوي ديگر به عنوان اشعه مرگبار در اسلحه هاي ليزري به کارگرفته مي شود و از هر دو سو نيز به سرعت در حال گسترش است! 9. ارتباطات بي سيم و انرژي رايگان نامحدود اين دو عنوان از هم تفکيک نشدني هستند. چقدر خوب است که انرژي به راحتي انتقال يابد و رايگان و نامحدود هم باشد! جي.پي مورگان از تسلا با مبلغ 150 هزار دلار حمايت کرد تا برجي را بسازد که از فرکانس هاي طبيعي جهان براي انتقال اطلاعات شامل طيف گسترده اي از اطلاعات مانند عکس ها، صداها و پيام هاي متني استفاده کند. اين برج اولين وسيله ارتباط بي سيم در جهان است که براساس ايده تسلا، گذشته از هزينه خود برج، جهان از انرژي رايگان بهره مند مي شد که مي توانست در تمام جهان گردش داشته باشد ولي برج ديگري براي ادامه اين ساختار احداث نشد. نيکولا تسلا در انديشه انتقال آسان و بدون هزينه ديتا و انرژي در سراسر جهان بود ولي پايان داستان را همه ما مي دانيم. اين دانشمند بزرگ ايده هاي بسيار زيادي در سر داشت و آزمايش هايي انجام داد که ما را به ياد داستان هاي علمي تخيلي مي اندازند. با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد