مهم

اولین ماه گرفتگی سال 96 را از دست ندهید

آخرين خبر

بروزرسانی 1396/05/16 - 19:18

آخرين خبر/ امشب زمين شاهد پديده‌ي ماه‌گرفتگي خواهد بود. اولين ماه گرفتگي سال 96 در چهار قاره‌ي کره‌ي زمين به جز قاره آمريکا قابل مشاهده است. اين ماه گرفتگي در کشور ما هم رويت مي شود و خواندن نماز آيات در لحظه گرفت ماه واجب است. در چه ساعتي ماه گرفتگي آغاز مي‌شود؟ آغاز ماه‌گرفتگي ۱۶ مرداد از ساعت ۱۷ و ۲۲ دقيقه و ۵۵ ثانيه به وقت جهاني، اعلام شده است که با اضافه‌کردن ۴ ساعت و ۳۰ دقيقه به اين زمان، وقت محلي آغاز اين پديده در ايران مشخص مي‌شود. زمان آغاز خسوف در ايران، ساعت ۲۱ و ۵۲ دقيقه و ۵۵ ثانيه خواهد بود. در ساعت ۲۲ و ۵۰ دقيقه به حداکثر خود مي‌رسد، ماه در ساعت يک‌ و ۲۱ دقيقه بامداد سه‌شنبه ۱۷ مرداد، به کلي از نيمسايه زمين در فضا خارج خواهد شد و اين خسوف به پايان خواهد رسيد.

در زمان ماه گرفتگي يا خسوف چه اتفاقي در فضا مي‌افتد؟ ماه گرفتگي يا خسوف زماني اتفاق مي‌افتد که ماه در فاز کامل(بدر) و در حال عبور از بخشي از سايه ي زمين باشد. سايه ي زمين در واقع از دو قسمت مخروطي شکل درست شده است که يکي در داخل ديگري قرار دارد. بخش خارجي يا نيم سايه اي منطقه اي است که زمين فقط قسمتي از پرتوهاي خورشيد را مسدود مي‌کند و مانع از رسيدن آنها به ماه مي‌شود. در مقابل بخش دروني يا قسمت سايه، ناحيه اي است که زمين مانع از رسيدن تمام پرتوهايي مي‌شود که از خورشيد به ماه مي‌رسد قاعده‌ي اين مخروط مقطع زمين و طول متوسط آن يک ميليون و 380 هزار کيلومتر است، طول اين سايه بر اثر تغيير فاصله‌ي زمين از خورشيد و تغيير فاصله ماه تا زمين تا حدود 40 هزار کيلومتر تغيير مي‌کند. با توجه به جابجايي ماه در مدار، همواره 2 هفته قبل يا بعد از خورشيد گرفتگي امکان گرفتگي ماه هم وجود دارد.

با توجه به موقيت‌هاي مختلف زمين، ماه و خورشيد سه نوع متفاوت از ماه گرفتگي قابل تشخيص است: 1) خسوف نيم سايه‌اي ماه از قسمت نيم سايه ي زمين عبور مي کند. در اين حالت تغيير نور سطح ماه بسيار کم بوده و مشاهده آن دشوار است. 2)خسوف جزيي در خسوف جزيي بخشي از ماه از سايه ي زمين عبور مي کند و قسمتهايي از آن در تاريکي فرو مي رود. رصد اين رويداد حتي بدون استفاده از ابزار اپتيکي نيز ساده است. 3)خسوف کلي تمام ماه از داخل سايه ي زمين عبور مي کند وبطور کامل در تاريکي فرو مي رود. اين رويداد به خاطر رنگ هاي گوناگون و متغييري که ماه در لحظه ي گرفت کامل در سطح خود دارد بسيار برجسته و مورد توجه است. چرا هر ماه خسوف و کسوف نداريم؟ چه شرايطي براي رخ دادن اين پديده ها لازم است؟ با توجه به آنچه گفته شد شرط وقوع خسوف را در دو مورد مي توان خلاصه کرد 1) ماه و خورشيد و زمين در يک راستا يا خط مستقيم قرار گيرند به طوري که زمين بين ماه و خورشيد قرار داشته باشد. به عبارت ديگر ماه در حالت بدر از زمين ديده شود. 2) ماه در حرکت مداري خود به دور زمين در يکي از گره ها ويا در نزديکي آن قرار داشته باشد. در هر سال ماه از بخشي از سايه يا نيم سايه ي زمين عبور مي کند و يکي از سه نوع خسوف ذکر شده روي مي دهد . در هنگام خسوف هر کسي که در قسمت تاريک کره زمين قرار داشته باشد مي تواند آن را ببيند. حدود 35% از خسوف ها از نوع نيم سايه اي است که تشخيص آن حتي به کمک تلسکوپ بسيار دشوار است. در حدود 30% خسوف ها نيز جزيي مي باشد که با چشم مسلح به راحتي قابل رويت است. و درنهايت 35% خسوف ها نيز کلي است که رويدادي بسيار برجسته براي رصد مي باشد.تعداد ممکن خورشيد گرفتگي در هر سال بيشتر از ماه گرفتگي است اما به دليل اينکه در ماه گرفتگي قسمتهايي بزرگي(مثلا نيمي) از زمين مي توانند آنرا ببينند به نظر مي‌رسد که تعداد گرفتگي‌هاي ماه بيشتر از خورشيد گرفتگي باشد. هنگامي که ماه به طور کامل درون سايه‌ي زمين قرار مي‌گيرد باز هم شعاع هاي نوري غير مستقيمي از خورشيد به آن مي رسند و ماه را قابل مشاهده مي کنند . دليل اينکه قرص ماه در زمان گرفتگي کامل قابل مشاهده است چيست؟ پرتوهاي خورشيد در مسيرشان به سمت ماه از جو زمين عبور مي کنند.اين جو مانند فيلتر اکثر طيف هاي آبي پرتو هاي خورشيد را پراکنده مي کند و مابقي نور که به رنگ قرمز پررنگ و يا نارنجي است و به مراتب تيره تر از نور سفيد آفتاب مي باشد در درون آن دچار مقداري شکست شده تا اينکه کسر کوچکي از آن به سطح ماه مي رسد و آن را پرفروغ مي کند. اگر زمين اتمسفري نداشت ماه در طي يک گرفت کامل، کاملا سياه به نظر مي رسيد. در حالي که اکنون ماه مي تواند رنگ هاي زيادي از قهوه اي و قرمز تيره گرفته تا نارنجي و زرد روشن، بر سطح خود داشته باشد. گرفت هاي کلي بعد از فوران هاي عظيم آتشفشاني بسيار تاريک به نظر مي رسند چون فوران ها مقادير عظيمي از خاکسترهاي آتش فشاني را وارد اتمسفر زمين مي کند. به عنوان مثال در طي يک خسوف کلي در دسامبر 1992 خاکسترهاي ناشي از کوه «ميناتوبو» باعث شدند که ماه تقريبا غير قابل رويت گردد.

ماه گرفتگي و نماز آيات نماز آيات به سبب چهار چيز واجب مي‌شود که يکي از آنها ماه گرفتگي است. چنانچه انسان نماز آيات را به دليل خورشيد گرفتگي يا ماه گرفتگي از زمان وقوع تا باز شدن ماه يا خورشيد به تاخير اندازد، بايد قضاي آن را بجا آورد. از زماني که ماه شروع به گرفتن مي‏کند، انسان بايد نماز آيات را بخواند و بنابر احتياط واجب بايد به قدري تاخير نياندازد که شروع به باز شدن کند و اگر انسان خواندن نماز آيات را به قدري تاخير بياندازد که آفتاب يا ماه شروع به باز شدن کند، بايد نيت ادا و قضا نکند ولي اگر بعد از باز شدن تمام آن، نماز بخواند بايد نيت قضا کند. نماز آيات دو رکعت است که هر رکعت پنج رکوع دارد و نمازگزار بعد از نيت، تکبير مي گويد و يک حمد و يک سوره مي خواند و سپس به رکوع مي رود و پس از رکوع دوباره يک حمد و يک سوره مي خواند تا پنج مرتبه و در رکعت دوم نيز همانند رکعت اول نماز را ادامه مي دهد و پس از رکوع آخر قنوت مي خواند. نحوه ديگر اقامه نماز آيات به اين ترتيب است که مي توان پس از تلاوت سوره حمد، يک سوره را به پنج قسمت تقسيم نموده و بعد از هر بخش به رکوع رفت و رکعت دوم را همانند رکعت اول انجام داد. خرافات و حواشي ماه گرفتگي در برخي فرهنگ‌ها پديده ماه گرفتگي و تاثير آن بر زن باردار را جدي مي‌گيرند و معتقدند ماه گرفتگي سبب ايجاد لکه‌اي بد شکل روي پوست کودک مي‌شود در حالي که اين موضع هيچ پشتوانه علمي ندارد و با هيچ روشي نمي‌شود اثبات کرد که چنين لکه‌هاي پوستي يا عارضه لب شکري در اثر گرفت ماه رخ داده و اتفاقا هر يک دلايل کاملا مشخص پزشکي دارند. لکه ها و خال هاي پوستي به دو عامل ارث و آفتاب وابسته هستند و گاهي نيز با بروز مسائل هورموني در سن بلوغ و مصرف داروهاي هورموني و بارداري افزايش مي‌يابند. با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد