«رمزنگاری» از روم باستان تا عصر اطلاعات

سيناپرس/ آلن تورينگ رياضيداني است که بسياري از افراد از او به عنوان آغازگر علم رايانه و هوش مصنوعي ياد مي‌کنند. آلن ماتيسون تورينگ 13 ژوئن 1912 در لندن متولد شد و ۷ ژوئن ۱۹۵۴ در سن ۴۱ سالگي درگذشت. از آنجا که پدرش از کارکنان خدمات کشوري انگليس در هند بود پدر و مادر تورينگ مجبور بودند در هندوستان زندگي کنند . اما آن‌ها مي‌خواستند فرزندان‌شان در انگليس تحصيل کنند و به همين علت مسئوليت سرپرستي آلن و برادر را به يک زوج بازنشسته ارتشي سپردند. تورينگ شيفته دانش و رياضيات بود و در مقابل به درس‌هايي مانند ادبيات و آموزش کليسايي علاقه‌اي نداشت. اين دانشمند توانست به کمک ماشين تورينگ روشي براي محاسبات الگوريتمي طراحي کند و به اين ترتيب سهم بزرگي را در پيشرفت و توسعه هوش مصنوعي از آن خود ساخت. او با معرفي ماشين تورينگ يک مدل رياضي براي تحليل توانايي ذاتي الگوريتم بنيان گذاشت و بر اين اساس عنوان پدر علم محاسبه نوين و هوش مصنوعي به اين رمزنگار برجسته بريتانيايي اعطا شد و مهم‌ترين جايزه علمي رايانه نيز به افتخار تلاش‌هاي او در اين زمينه جايزه تورينگ نام گرفته است. اين جايزه هر سال از سوي انجمن ماشين‌هاي حسابگر موسوم به ACM اعطا مي‌شود. رمزنگاري علم کدها و رمزهاست. در حقيقت رمزنگاري عبارت است از تبديل اطلاعات به يک ساختار غيرقابل فهم و انتقال آن و در نهايت بازگشت اين کدها به اطلاعات اوليه که قابل فهم است رمزنگاري علم کدها و رمزهاست. در حقيقت رمزنگاري عبارت است از تبديل اطلاعات به يک ساختار غيرقابل فهم و انتقال آن و در نهايت بازگشت اين کدها به اطلاعات اوليه که قابل فهم است. اگرچه در حوزه رايانه رمزنگاري علم جديدي محسوب مي‌شود اما در حقيقت رمزنگاري هنري قديمي است که از گذشته‌هاي دور براي حفظ پيام‌هاي ارسالي بين فرماندهان جنگ و انتقال اطلاعات محرمانه مورد توجه بوده است. در دانش رمزنگاري براي برقراري و حفظ امنيت اطلاعات از کدگذاري استفاده مي‌شود. در اين روش متن پيام يا اطلاعات به کمک کليد رمز و با استفاده از يک الگوريتم رمز تغيير مي‌کند و به اين ترتيب فقط فردي که از کليد و الگوريتم رمز مطلع باشد مي‌تواند اطلاعات اصلي را از اطلاعات رمز شده استخراج کند و اين اطلاعات براي افراد ديگر قابل دستيابي نخواهد بود. دانش رمزنگاري برپايه مقدماتي مانند تئوري اطلاعات، نظريه اعداد و آمار شکل گرفته است و امروز دانش رمزنگاري به طور خاص در حوزه مخابرات مورد استفاده قرار مي‌گيرد. به اين ترتيب مي‌توان گفت رمزنگاري يا رمزگذاري فرايندي است براي تبديل و ذخيره اطلاعات با استفاده از يک الگوريتم خاص که با هدف محافظت از اين اطلاعات انجام مي‌شود. در هر رمزگذاري يک کليد الگوريتم وجود دارد که فقط در اختيار رمزگذار قرار دارد و از اين کليد براي معکوس کردن عمل رمزنگاري يا رمزگشايي استفاده مي‌شود. رمزنگاري در گذر زمان وقتي از دنياي ماموران مخفي صحبت مي شود پيش از هر چيز سفرها و مأموريت‌هاي خطرناک و محرمانه، اسلحه‌هاي عجيب و غريب و ماشين‌هايي اعجاب انگيز در ذهن تداعي مي‌شود. اگرچه شايد دور از ذهن باشد اما در انتقال پيام‌هاي سري و محرمانه بين مأموران مخفي و نيروهاي جاسوسي علم رياضيات نقش اصلي را ايفا مي‌کند. در حقيقت دانش رياضي پايه و اساس ارتباطات محرمانه و رمزگذاري شده و در نهايت استخراج اطلاعات از اين رمزهاست و اين نشان مي‌دهد علم رياضي در زمينه کشف کدها و رمزها نقش مهم و اساسي داشته است. رمزنگاري از گذشته‌هاي دور مورد توجه بوده است. شايد بتوان گفت سزار، امپراتور روم باستان نخستين فردي بود که با هدف برقراري ارتباطات محرمانه با ارتش روم در سراسر دنيا از نوعي رمز استفاده کرد. او براي ارسال يک پيام جاي هر حرف را با سومين حرف بعد از آن درالفبا عوض مي‌کرد. زماني که بخواهيم هر حرف را به يک عدد نسبت دهيم بايد پايه و اساس رمزنگاري مبتني بر دانش رياضي باشد و به اين ترتيب دانش رياضي به عنوان بستر اصلي رمزنگاري مورد توجه قرار گرفت. از ديدگاه تاريخي نظاميان، هيأت‌هاي سياسي، خاطره‌نويسان و عشاق از گروه هايي هستند که در شکل‌گيري رمزنگاري نقش بسيار مهمي داشته‌اند. در بين اين افراد نظاميان نقش مهم‌تري داشته‌اند. پيش از روي کار آمدن رايانه‌هاي امروزي يک کارمند مسئوليت رمزنگاري پيام را برعهده داشت و رمزنگاري به توانايي و سرعت اين فرد وابسته بود. علاوه بر اين تغيير روش رمزنگاري به آساني امکان‌پذير نبود. اما روي کار آمدن رايانه‌ها توانست بسياري از اين محدوديت‌ها را از ميان بردارد. رمزنگاري در دنياي مدرن رمزنگاري از گذشته‌هاي دور از سوي دولت و نيروهاي نظامي به منظور برقراري ارتباط امن يا ارتباطات محرمانه کاربرد داشته است که اکنون به طور معمول به منظور حفاظت از اطلاعات در انواع مختلفي از سيستم‌هاي غيرنظامي کاربرد دارد. با روي کار آمدن رايانه‌ها و افزايش قدرت محاسباتي آن‌ها استفاده از دانش رمزنگاري در حوزه علم رايانه مورد توجه قرار گرفت. ورود دانش رمزنگاري به دنياي مدرن با تغييرات مهمي همراه بود . در حقيقت وجود قدرت محاسباتي بالا در رايانه‌ها زمينه‌اي را ايجاد کرد تا بتوان از روش‌هاي پيچيده‌تر و مؤثرتري براي رمزنگاري استفاده کرد. علاوه بر اين روش‌هاي رمزنگاري که پيش از اين براي کدگذاري اطلاعات پيام کاربرد داشت در اين بستر کاربردهاي جديد و متعددي پيدا کرده است. در گذشته رمزنگاري روي اطلاعات متني و با استفاده از حروف الفبا انجام مي‌شد اما امروزه مي‌توان از رمزنگاري براي انواع اطلاعات استفاده کرد. به اين ترتيب براي محافظت از اطلاعاتي که از طريق شبکه‌هاي مختلف اينترنت، تلفن‌همراه، ميکروفون بي‌سيم، سيستم‌هاي مجهز به بلوتوث و دستگاه‌هاي مخابراتي داخل ساختمان‌ها منتقل مي‎‌شود، نيز از رمزگذاري استفاده مي‌شود. با گسترش کاربرد رايانه‌ها در حوزه‌هاي مختلف ارائه کننده خدمات در سطح جامعه نياز به حفظ امنيت در زمينه تبادل داده‌ها و اطلاعات بيش از پيش احساس مي‌شود و هرجايي لازم باشد اطلاعات به شيوه‌اي امن نگهداري يا منتقل شود بهره‌گيري از روش‌هاي امنيتي مناسب به عنوان يک ضرورت احساس مي‌شود تا کاربر درباره امنيت اطلاعات نگراني احساس نکند. بنابراين حفظ امنيت در انواع مختلف دستگاه‌هاي بي‌سيم، خودپرداز و سامانه‌هاي مالي و تجاري ضرورتي مهم است. بدون ترديد حفظ امينت داده‌ها در رايانه و بخصوص فضاي مجازي براي همه کاربران اهميت دارد . رمزنگاري همواره در زندگي بشر وجود داشته است و با توسعه دنياي مجازي بر پايه اطلاعات نقش پررنگ‌تري پيدا مي کند. اگرچه رمزنگاري ابتدا با هدف پنهان کردن اطلاعات مطرح شد اما امروزه کاربردهاي ديگري دارد. قبل از عصر اطلاعات بيشترين کاربرد رمزنگاري اطلاعات به دولت و کاربرداي نظامي محدود بود. در دنياي ديجيتال حفاظت از اطلاعات در تبادلات پيام ها و مبادلات تجاري رکن اساسي و مهمي است. رشد روزافزون شبکه‌هاي رايانه‌اي و بخصوص اينترنت با ايجاد تغييرات گسترده‌اي در نحوه زندگي و فعاليت شغلي افراد، سازمان‌ها و مؤسسات همراه بوده است. از اين رو امنيت اطلاعات به يکي از مسائل مهم و ضروري تبديل شده است. با اتصال شبکه داخلي سازمان‌ها به شبکه جهاني داده‌ها، اطلاعات سازمان‌ها در دسترس افراد ديگر قرار مي‌گيرد. بنابراين اطمينان از عدم دسترسي افراد غيرمجاز به اطلاعات حساس از مهم‌ترين چالش‌هاي امنيتي درباره توزيع اطلاعات در اينترنت است. رمزنگاري اطلاعات يکي از راهکارها براي برقراري امنيت شبکه است. همراهان عزيز، آخرين خبر را بر روي بسترهاي زير دنبال کنيد: آخرين خبر در سروش http://sapp.ir/akharinkhabar آخرين خبر در ايتا https://eitaa.com/joinchat/88211456C878f9966e5 آخرين خبر در آي گپ https://igap.net/akharinkhabar آخرين خبر در ويسپي http://wispi.me/channel/akharinkhabar آخرين خبر در بله https://bale.ai/invite/#/join/MTIwZmMyZT آخرين خبر در گپ https://gap.im/akharinkhabar