رنگ مورد علاقه‌ زنبورها چیست؟

مجله علمي ايلياد/ گروهي از دانشمندان دانشگاه ايالتي اورگون و دانشگاه سنت پائول مينسوتا، دريافته‌اند که نور فلوئورسنت آبي در دامنه ۴۳۰ تا ۴۸۰ نانومتر باعث مي‌شود تا زنبورها به فعاليت پر سر و صدا بپردازند. نور فلوئورسنت زماني ديده مي‌شود که ماده‌ي فلوئورسنت، پرتوهاي فرابنفش يا نوع ديگري از تابش با طول موج کوتاه‌تر را جذب مي‌کند و سپس آن‌را در قالب نور مرئي با طول موج بالاتر منتشر مي‌کند. به مانند انسان‌ها، زنبورها نيز از بينايي سه رنگي برخوردار هستند؛ آن‌ها سه نوع گيرنده‌ي نوري در چشمان خود دارند. نسان‌ها و زنبورها هر دو داراي گيرنده‌هاي آبي و سبز هستند، اما نوع دوم در انسان‌ها قرمز است، ولي براي زنبورها به صورت فرابنفش نمايان مي‌شود. الگوها و رنگ‌هاي متغير گل‌ها که برخي از آن‌ها فقط با ديد فرابنفش قابل تشخيص هستند، روش مناسبي براي گرده افشان‌هايي مثل زنبورها است تا شهد را پيدا کنند. شهد نوعي سيال غني از قند است که توسط گياهان توليد مي‌شود. زنبورها از شهد انرژي دريافت مي‌کنند و پروتئين را را از گرده مي‌گيرند. در فرآيند جستجوي غذا، آن‌ها گرده را از بساک گل به کلاله انتقال مي‌دهند. بر اساس تحقيقاتي که دکتر «اوکسانا استروخوا» محقق دپارتمان فيزيک در دانشگاه ايالتي اورگون، به همراه همکارانش انجام داد، به اين سوال پاسخ داده شد که آيا فلوئورسانس سبز براي زنبورها جذابيت دارد يا خير؟ محققان همچنين مي‌خواستند دريابند که آيا همه‌ي طول موج‌هاي فلوئورسانس آبي به يک اندازه جذاب بودند يا خير؟ در شرايطي که فرصت لازم براي استفاده از زنبورهايي با انواع مختلف گونه‌ها مهيا گرديد، گروه دانشمندان مجموعه‌اي از تله‌هاي زنبورعسل طراحي کردند. تحت شرايط متغير با مجموعه‌اي گوناگون از رنگ‌هاي پس‌زمينه‌اي، دام‌هاي فلوئورسنت محبوب‌ترين موارد به حساب مي‌آمدند. دانشمندان واکنش زنبورهاي وحشي را به دام‌هاي طراحي شده براي تحريک گيرنده‌ي نور آبي يا سبز مورد بررسي قرار دادند و در اين راستا از فلوئورسانس نور خورشيد در دامنه‌ي ۴۲۰ تا ۴۸۰ نانومتر يا ۵۴۱ تا ۵۴۰ استفاده کردند. يافته‌هاي آنان نشان مي‌دهد که انگيزش گزينشي گيرنده‌ي نور سبز براي زنبورها جذاب نبود، اما رنگ آبي بود. دکتر استروخوا خاطر نشان کرد: «زماني که ما به‌طور گزينشي روي گيرنده‌ي نور آبي تمرکز کرديم، دريافتيم که زنبورها فلوئورسانس آبي را در دامنه‌ي ۴۳۰ تا ۴۸۰ نانومتر به دامنه‌ي ۴۰۰ تا ۴۲۰ نانومتر ترجيح مي‌دهند.» يافته‌هاي اين تحقيق که در مجله‌ي Comparative Physiology منتشر شده است، ابزار قدرتمندي براي ارزيابي و دستکاري‌هاي جمعيت زنبورها است.