ابداع دارویی که بی‌اثر است اما جواب می‌دهد!

ايسنا/پژوهش‌هاي جديد نشان مي‌دهد بيماراني که از دارونماها استفاده مي‌کنند، حتي با وجود اطلاع از بي‌اثر بودن آنها، باز هم بهبود مي‌يابند! يک مطالعه جديد نشان داده است که بيماران مبتلا به عوارض مرتبط با سرطان، پس از استعمال يک داروي بي‌اثر يا دارونما، بهبود قابل توجهي را نشان داده‌اند. در اين آزمايش به همه افراد در ابتداي مطالعه گفته شد که قرص‌هايي که به آنها داده شده است، حاوي هيچ ماده دارويي موثري نيست، اما اثرات بهبود دهنده اين دارونماها معروف به "پلاسيبو"(Placebo) هنوز هم ديده مي‌شود. اين مطالعه تاييد مي‌کند که تجويز دارونما براي بيماران، حتي با وجود باخبر کردن آنها از بي‌اثر بودن آنها، مي‌تواند در برخي از انواع درمان‌هاي باليني نقش داشته باشد. "تد کاپچوک" استاد پزشکي دانشگاه هاروارد نتايج يک آزمايش کوچک را منتشر کرد که فرضيه‌اي را که در دهه‌هاي گذشته در علم قوي بود، به چالش کشيد. وي لزوم استفاده از دارونما را بررسي کرد. يک گروه ۸۰ نفره از بيماران مبتلا به سندرم روده تحريک پذير (IBS) جمع‌آوري شد. نيمي از آنها به عنوان گروه کنترل، درماني دريافت نمي‌کردند، در حالي که نيم ديگر با قرص‌هاي دارونما تحت درمان قرار گرفتند و از آنها خواسته روزانه دو عدد از اين قرص‌ها را به مدت سه هفته استفاده کنند. کاپچوک گفت: ما نه تنها براي بيماران کاملا روشن کرديم که اين قرص‌ها حاوي هيچ دارويي نيستند، بلکه حتي عبارت دارونما (پلاسيبو) را روي جعبه قرص‌ها چاپ کرديم. وي افزود: ما به بيماران گفتيم که نيازي نيست به اثر پلاسيبو اعتقاد داشته باشند و فقط قرص‌ها را مصرف کنند. نتايج آزمايش، همه را غافلگير کرد و ۵۹ درصد از آنها که قرص‌هاي جعلي را مصرف کرده بودند، بهبود علائم باليني را گزارش دادند، در حالي که گروه کنترل تنها ۳۵ درصد بهبود علائم را نشان مي‌دادند. دروغي که درمان مي‌کند! پس از انتشار مطالعه کاپچوک، دانشمندان شروع به تحقيق کردند که آيا امکان استفاده از دارونماها در بعضي از روش‌هاي درمان باليني وجود دارد يا خير!؟ در طول هفت يا هشت سال گذشته، تعدادي از آزمايشات مختلف در مورد اثرات دارونماها در شرايط مختلف انجام شده است. بررسي‌هاي انجام شده درباره اثر پلاسبو در برخي از شرايط باليني در سال ۲۰۱۰ به اين نتيجه رسيد که به طور کلي، دارونما هيچ اثر مهمي ندارند. با اين حال، هر چند دارونماها در شرايط بحراني اثر قابل توجهي ندارند، اما طبق گزارش بيماران، در مواردي همچون احساس درد و حالت تهوع موثر واقع شده‌اند. تا کنون، مطالعه راجع به تجويز دارونماها با ذکر عبارت دارونما روي آن، اثرات مثبتي در بيماران مبتلا به کمر درد، تهوع، IBS و ميگرن را نشان داده است. هر پزشک خوب بايد چند دارونما در آستين داشته باشد يک گزارش شگفت انگيز که توسط انجمن پزشکي آلماني تهيه شده و در سال ۲۰۱۱ منتشر شده است، نشان داد که بيش از نيمي از پزشکان اين کشور، در برخي از موارد براي بيماران خود، دارونما تجويز مي‌کنند. "رابرت جوت" نويسنده اصلي اين گزارش گفت: اثر پلاسيبو نقش مهمي ايفا مي‌کند. هر پزشک خوب بايد دارونما درآستين داشته باشد. البته برخي اين کار را نقض اصول اخلاق پزشکي مي‌دانند. مطالعه‌اي در سال ۲۰۱۳ روي بيش از ۷۰۰ پزشک عمومي در انگلستان نشان داد که تقريبا همه آنها از پلاسيبو در بعضي از مراحل درماني خود استفاده کرده‌اند. به طور خاص، ۱۰ درصد از آنها دارونماهاي خالص تجويز کرده بودند. بدين معني که قرص‌ها حاوي شکر يا برخي ديگر از مواد غير فعال بودند که ارزش دارويي ندارند. در حالي که ۹۰ درصد از آنها از دارونماهاي غيرفعال يا ناخالص استفاده کرده بودند. بدين معني که دارونما حاوي برخي مواد دارويي است که ارتباطي با بيماري بيمار ندارد. اين دارونماهاي ناخالص شامل پروبيوتيک‌ها براي اسهال و آنتي بيوتيک‌ها براي عفونت‌هاي ويروسي بودند. بحث اخلاقي راجع به تجويز دارونماها از سوي پزشکان حل نشده و همچنان مورد بحث است. با اين حال، تحقيقات نشان داده است که در برخي موارد، مفيد واقع شده‌اند و در واقع موجب سودرساني به بيماران شده است. کاپچوک مي‌گويد: دارونماها روي همه کار نمي‌کنند. اين کاملا روشن است. ما نمي‌دانيم که اين فرآيند دقيقا چطور کار مي‌کند، اما مي‌دانيم که اين کار با برخي از مناطق مغز مرتبط است که موجب حصول اين اثرات مثبت در بيمار مي‌شود. اين مطالعه در مجله Supportive Care in Cancer منتشر شده است. ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد