ايسنا/ گياه "کاپاريس اسپينوزا" که با نامهاي «کَبَر»، «کَوَر»، «لگجي»، «داغ قارپوزي»، «کِيپر» و ... شناخته ميشود، خاصيت ضدسرطاني قابلتوجهي دارد و ميتواند در صنعت داروسازي به عنوان دارويي براي درمان سرطان استفاده شود.
با وجود پيشرفتهاي روزافزون درمان سرطان، مقاومت به داروها يکي از مشکلاتي است که برخي بيماران با آن مواجه ميشوند. به همين دليل پژوهشهاي مرتبط با درمان سرطان هنوز ادامه دارند و بيشتر داروسازان توجه خود را به ساخت داروهاي سرطان با کارايي بيشتر، سميت کمتر و قيمت پايينتر معطوف کردهاند.
مطالعات تجربي نشان داده که برخي گياهان شناختهشده، تأثيرات ضد سرطاني دارند. به نظر ميرسد که ساخت داروهاي جديد مشتقشده از گياهان، ميتواند باعث به وجود آمدن روشهاي اثربخشتري در درمان سرطان شوند. در سالهاي اخير، به دليل پيشرفتهاي بسيار زياد شيمي آلي، تغييرات پيشگام در روشهاي عصارهگيري و خالصسازي و شناخت دقيقتر ترکيبات طبيعي گياهان، توجه زيادي به داروهاي با پايه گياهي شده است. به علاوه استفاده از منابع گياهي به عنوان مواد اوليه ارزانتر ميتواند به صنعت داروسازي کمک کند تا داروهايي با قيمت پايينتر ساخته شوند.
گياه کاپاريس يا کبر؛ يکي از گياهاني است که به دليل داشتن مقادير زيادي از ترکيبي فلاونوئيدي به نام «کوئرستين» ميتواند خاصيت ضد سرطاني داشته باشد. فلاونوئيدها از مهمترين ترکيبات گياهي هستند که خاصيت آنتياکسيداني دارند و ميتوانند راديکالهاي آزاد درون سلولها را حذف کنند. بنابراين نقش مهمي در محافظت بدن در برابر سرطان دارند.
گياه کبر، مقاومت زيادي در برابر خشکي، شوري، آفتاب شديد، گرماي بالاي ۴۰ درجه و سرماي تا ۸- درجه دارد و اين ويژگي باعث شده که در مناطق مختلف و از شمال تا جنوب ايران، پراکنده شود. گياه کبر به صورت ترشي و شور مصرف ميشود و در غذاهاي ايتاليايي همراه با سالادها، پاستاها و پيتزا استفاده ميشود.
از آنجا که گياه کبر به دليل داشتن ترکيبات فلاونوئيدي ميتواند خاصيت ضد سرطاني داشته باشد، ياسمن مقدم نيا و دکتر سهراب کاظمي استاديار فارماکولوژي دانشگاه علوم پزشکي نوشيرواني بابل، در مطالعهاي تأثيرات ضد سرطاني اين گياه را بررسي کردند.
براي انجام اين مطالعه پس از جمعآوري گياه کبر از ارتفاعات فيروزکوه در شمال ايران، ميزان ترکيب کوئرستين اين گياه با استفاده از روش کروماتوگرافي مايع با کارايي بالا (HPLC) اندازهگيري شد.
عصاره اين گياه به محيط کشت سلولهاي سرطانيHela (سرطان دهانهي رحم)، MCF-7 (سرطان پستان)، Saos (سرطان استخوان) و سلولهاي فيبروبلاست (به عنوان گروه کنترل) اضافه شد. سپس ميزان تکثير و بقاي اين سلولها با روش MTT مورد بررسي قرار گرفت. علاوه بر اين، براي اندازهگيري خاصيت آنتياکسيداني گياه کبر آزمايش FRAP نيز انجام شد.
با انجام اين آزمايشات مشاهده شد که عصاره گياه Capparis spinosaبراي اين سه رده سلول سرطاني، سمي است و در غلظتهاي کم نيز ميتواند از رشد اين سلولهاي سرطاني جلوگيري کند. همچنين تأييد شد اين گياه خاصيت آنتياکسيداني زيادي دارد و ميزان ترکيب کوئرستين از ديگر ترکيبات موجود در اين گياه بيشتر است.
به طور خلاصه ميتوان گفت که کوئرستين موجود در گياه کاپاريس، تأثير ضد توموري قابل توجهي دارد و ميتواند به عنوان يک داروي طبيعي ايدهآل براي درمان سرطان مورد توجه قرار گيرد.
نتايج اين پژوهش زمستان ۲۰۱۹، در آخرين شماره فصلنامه علمي-پژوهشي «بيوتکنولوژي پزشکي ابن سينا» (AJMB) منتشر شده است. اين مجله توسط پژوهشگاه فنآوريهاي نوين علوم زيستي جهاد دانشگاهي (ابن سينا) به چاپ ميرسد.
بازار