خراسان/ عقل سليم ميگويد وقتي در طول يک شب مشخص به ماه نگاه ميکنيد بايد در هر جايي از آسمان که هست به يک اندازه مشخص و ثابت ديده شود چون قرار نيست فاصلهاش از زمين در طول همين يک شب تغييري داشته باشد که بخواهد در بزرگي و يا کوچکياش اثر بگذارد. اما خب واقعيت طبق اين عقل سليم پيش نميرود. حتما تجربه اش را داشتهايد که وقتي ماه نزديک افق است بزرگ تر ديده ميشود. همان شب وقتي ماه بالاتر ميآيد به طرز شگفت آوري کوچک ميشود. واقعيت اين است که ما با يک خطاي ديد يا يک توهم فانتزي (!) رو به رو هستيم. اندازه ماه تغيير خاصي نکرده و فاصلهاش از زمين هم مقدار مشخص و ثابتي است اما وقتي ماه به افق نزديک ميشود آن را با درخت و ساختمانهاي اطرافش مقايسه ميکنيم و به دليل خطاي ديد اين طور به نظر ميرسد که خيلي بزرگتر از حالت عادياش شده است. در عوض وقتي ماه به بالاي سرمان ميرسد و ديگر هيچ نماد زميني براي مقايسه با آن نداريم فکر ميکنيم کوچکتر از قبل شده است. ولي قضيه به اين سادگيها نيست؛ ماه در افق نه تنها بزرگتر ديده ميشود بلکه معمولا زرد رنگ است و با آن حالت سفيد درخشان هميشگياش فرق دارد. علت اين ماجرا چيست؟ نور ماه براي رسيدن به زمين بايد از جو عبور کند، موقعي که ماه نزديک افق است نورش بايد مسافت بيشتري را در جو حرکت کند و اين کار شرايط رسيدن نور راسخت تر ميکند و طول موجهاي طيف آبي و بنفش که کوتاه هستند بيشتر از دست مي روند پس نورهاي زرد و نارنجي که طول موج بلندتري دارند بيشتر از بقيه ديده ميشوند. هر چقدر آلودگي هوا بيشتر باشد اين اثر بيشتر توجه ما را جلب خواهد کرد.
بازار