چرا این ‌روزها آسمان غروب صورتی‌رنگ دیده می‌شود؟

مجله ايلياد/ «باب کينگ» در سايت اينترنتي SkyAndTelescope اين‌چنين شرح مي‌دهد: «چند روز پيش حدود ۱۵ دقيقه پس از غروب خورشيد، متوجه درخشش ارغواني-صورتي بودن نواحي غربي آسمان شدم که مدت‌ها بود اين رنگ را در آسمان نديده بودم. با خودم گفتم آيا يک انفجار آتشفشاني رخ داده است؟ معمولاً آتشفشان‌ها خاکستر را به استراتوسفر مي‌رسانند و رنگ‌هاي غروب را تشديد مي‌کنند. پس از بررسي‌هاي متعدد دريافتم که آتشفشان‌هاي رايکوکه در نزديکي ژاپن و اولاوون در پاپوا گينه‌ي نو، باعث رسيدن گاز و گرد و خاک به ارتفاعات ۱۸ کيلومتري جو شده‌اند. اين ارتفاع همان استراتوسفر است و در واقع مي‌توان گفت حدس من درست از آب درآمد. مولکول‌هاي هوا به همراه ذرات گرد و خاک و آئروسل‌ها باعث پراکندگي نورهاي آبي و بنفش خورشيد مي‌شوند و آن‌ها را به آبي آسماني تبديل مي‌کنند. پراکندگي رنگ بنفش بيشتر است و اگر حساسيت چشمان ما به بنفش مانند حساسيت آن به رنگ آبي بود، ما آسمان را در طول روز به رنگ بنفش مي‌ديديم. پراکندگي باعث جهت‌يابي طول‌موج‌هاي کوتاه‌تر نور خورشيد به سمت جهت‌هاي مختلف شده و به اين ترتيب باعث ايجاد آسمان آبي مي‌شود. در طلوع و غروب خورشيد، نور خورشيد مسير طولاني‌تري را از درون اتمسفر طي مي‌کند که مي‌توان اين مسير را ۴۰ برابر بيشتر از مسير نورهاي ظهر تابستان در نظر گرفت. علاوه بر اين در حين طلوع و غروب، چگالي هوا بيشتر است و پراکندگي‌هاي بيشتري رخ مي‌دهد و به همين دليل رنگ‌هاي سبز و آبي از طيف خورشيدي حذف مي‌شوند. رنگ‌هاي عجيب آسمان در زمان غروب گرد و غبار‌هاي آتشفشاني موجود در استراتوسفر نيز باعث پراکندگي رنگ آبي مي‌شوند. اين موضوع در ترکيب با اين واقعيت که رنگ‌هاي قرمز و نارنجي در اتمسفرهاي پايين بيشتر وجود دارند، باعث مي‌شود تا در زمان طلوع و غروب خورشيد رنگ صورتي در آسمان بدرخشد. در روز ۲۸ آگوست من به فضاي باز رفتم تا آسمان غربي را از لحظه‌ي غروب خورشيد مشاهده کنم. يک رنگ صورتي-نارنجي رنگ‌پريده‌ در ارتفاع ۳۰ درجه‌اي در حدود ۱۰ دقيقه پس از غروب خورشيد ظاهر شد. اين رنگ در حدود ۱۵ دقيقه پس از غروب به شديدترين حالت خود رسيد. هر چه به افق نزديک‌تر مي‌شدي رنگ آسمان به رنگ طالبي‌رنگ در مي‌آمد. دقيق‌تر که نگاه مي‌کردي گرد و خاک‌هاي آتشفشاني نيز قابل مشاهده بودند. نور بنفش ظاهر شده پس ۲۰ تا ۲۵ دقيقه از غروب باعث شگفتي من شد، ولي پس از آن ناپديد شد. بعد از اين مرحله نور نارنجي-صورتي از تروپوسفر در ارتفاع ۱۵ درجه‌اي افق ظاهر شد. همه‌ي اين اتفاقات در طول نيم ساعت باشکوه رخ داد. من پيشنهاد مي‌کنم در اين روزها که استراتوسفر حاوي خاکسترهاي آتشفشاني است، نورهاي بنفش طلوع و غروب خورشيد را در نزديکي خود از دست ندهيد. مي‌توانيد از اين پديده عکس‌هاي ديدني تهيه کنيد. در اينترنت جستجو کنيد تا عکس‌هاي ديگران را از اوهايو، کانزاس، آريزونا، کاليفرنيا و کانادا مشاهده کنيد. چرا اين ‌روزها آسمان غروب صورتي‌رنگ ديده مي‌شود؟ يکي از طولاني‌ترين رخدادهايي که در آن خاکستر و آئروسل در استراتوسفر وجود داشتند، مربوط به آتشفشان پيناتوبو بود که در سال ۱۹۹۱ رخ داد. بنابر تحقيقات ناسا، طي فعاليت اين آتشفشان، غلظت آئروسل‌ها در استراتوسفر بين ۱۰ تا ۱۰۰ برابر معمول بوده است. حالت گرگ و ميشي که در نتيجه‌ي اين آتشفشان در هنگام طلوع و غروب خورشد ايجاد شد تا دو سال به طول انجاميد. «فرد اسپناک» به عنوان ستاره‌شناس گفته است که به خاطر اين مواد موجود در اتمسفر، خسوفِ رخ داده در دسامبر ۱۹۹۲ در واقع تاريک‌ترين خسوف دهه‌ي ۱۹۹۰ بوده است. در طبيعت، نيروهاي بزرگ معمولاً ايجاد پيامدهاي ظريف مي‌کنند. همان‌طور که انفجار يک ابرنواختر باعث ايجاد سحابي زيبايي مي‌شود، پاره شدن پوسته‌ي زمين و خروج سنگ‌هاي مذاب نيز داراي اثرات بسيار زيبايي هستند.» ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد