ايسنا/ اگرچه زمان مناسب براي ماندن اندامهاي داخلي بيرون از بدن، به نوع آنها بستگي دارد اما پزشکان اميدوارند که بتوان اين زمان را در آينده گسترش داد.
زمان مناسب براي بيرون ماندن اندامها از بدن با توجه به نوع اندام ميتواند از چند ساعت تا يک روز و نيم متغير باشد.
هنگامي که صحبت از جراحي پيوند اندام بدن ميشود، زمان از اهميت بالايي برخوردار ميشود. در اين فرآيند، گروهي از پزشکان بايد ابتدا اندام مورد نظر را از بدن فرد اهداکننده خارج کنند و سپس، نسبت به آمادهسازي اندام برداشته شده براي انتقال به بدن گيرنده اقدام نمايند. ممکن است اندام خارج شده، ساعتها با رسيدن به مقصد مورد نظر و فرد گيرنده فاصله داشته باشد. با رسيدن اندام به مقصد، جراحي براي پيوند آغاز ميشود و جراحان بايد به سرعت کار کنند تا مطمئن شوند که هم بيمار و هم اندام مورد پيوند، در ايمني کامل به سر ميبرند.
شايد تصور اين جراحي مانند پخش يک فيلم تلويزيوني باشد که کارکنان بيمارستان را در حال دويدن و رساندن اندام بدن به اتاق جراحي نشان ميدهد اما فرآيند جراحي در واقعيت، بسيار حساستر و مهمتر از يک فيلم است. دانستن اين موضوع که يک اندام چقدر ميتواند بيرون از بدن باقي بماند و همچنان براي پيوند مناسب باشد، موضوع بسيار مهمي به شمار ميرود.
زمان مناسب براي بيرون ماندن اندام پيوندي، بستگي به آن اندام دارد. در حال حاضر اين زمان را بين چهار تا ۳۶ ساعت در نظر ميگيرند اما پزشکان اميدوارند که روزي بتوان اندامها را هفتهها بيرون از بدن نگهداري کرد.
اندامهاي بدن در يخ
در سال ۲۰۱۸، بيش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ پيوند عضو در آمريکا انجام شد. بيشترين اعضاي پيوند زده شده بدن تاکنون کليهها بودهاند که بيش از ۲۱ هزار مورد پيوند را در سال گذشته به خود اختصاص دادهاند. اعضاي ديگري که بيشترين پيوند را به خود اختصاص دادهاند، به ترتيب کبد، قلب و ريه هستند و پس از آنها لوزالمعده، روده و اعضاي ديگر در فهرست قرار دارند. بيشتر اين اندامها پس از خارج شدن از بدن، در دستگاه خنککنندهاي پر از يخ قرار ميگيرند.
دکتر "مينگيائو ليو"(Mingyao Liu)، مدير موسسه علوم پزشکي و استاد جراحي، پزشکي و فيزيولوژي "دانشگاه تورنتو"(UToronto) گفت: ايده سرد نگه داشتن اعضاي بدن، شبيه به زماني است که غذا را در يخچال ميگذاريم.
پزشکان پيش از قرار دادن اعضاي بدن در خنککننده، آن را با يک محلول نگهداري شست و شو ميدهند تا از آن در برابر آسيبهاي ناشي از هواي سرد محافظت کنند.
سلولها در دماي بدن، مواد شيميايي را به درون و بيرون از غشاي خود پمپاژ ميکنند تا تراکم سديم را پايين و تراکم پتاسيم را بالا نگه دارند اما سلولهاي سرد شده از عهده پمپاژ کارآمد بر نخواهند آمد.
مواد شيميايي از غشاي سلول نشت ميکنند و سلولها به مرور زمان با اين مايعات اضافه متورم ميشوند و آسيب جدي ميبينند. محلولهاي نگهداري ميتوانند با حفظ سطح سديم و پتاسيم، اين آسيب را به تاخير بيندازند. همچنين اين محلولها، مواد مغذي و آنتياکسيدانها را نيز حفظ ميکنند تا از سلولها در برابر التهاب محافظت شود. محلولهاي نگهداري به همراه يخ و دستگاه خنککننده ميتوانند اعضاي بدن را تا ساعتها پس از خارج شدن از بدن حفظ کنند.
متابوليسم سلول در دماي ميان صفر تا چهار درجه سلسيوس، به حدود پنج درصد پايينتر از ميزان عادي ميرسد؛ در نتيجه بافتهاي بدن به تدريج از ذخيره انرژي خود استفاده ميکنند و به اکسيژن کمتري براي حفظ فعاليت خود نياز دارند. به خاطر همين موضوع، سرد نگه داشتن اعضاي بدن ميتواند آغاز "ايسکمي"(Ischemia) را به تاخير بيندازد. ايسکمي، شرايطي است که موجب ميشود اندامهاي بدن به خاطر کمبود اکسيژن، آسيب ببينند و يا عملکرد درستي نداشته باشند.
گذاشتن يک اندام در يخ ميتواند به ذخيره انرژي سلولهاي آن منجر شود و از ساخت متابوليتهاي مضر و تجزيه بافتها اندام پيشگيري کند.
دکتر "برين ليما"(Brian Lima)، مدير بخش جراحي پيوند قلب در "بيمارستان دانشگاه نورثشور"(North Shore University Hospital) گفت: در ميان اندامهاي پيوند زده شده، قلب، زيستپذيري بيشتري را هنگام قرار گرفتن در خنک کننده دارد.
وي افزود: قلب نبايد بيش از چهار تا شش ساعت در خنککننده قرار بگيرد زيرا پس از چهار ساعت، عملکرد سلولها متوقف ميشود و احتمال اختلال در عملکرد آن وجود خواهد داشت. آسيب ديدن اندام قابل پيوند، ترسناکترين اتفاق در رابطه با پيوند اعضا است.
قلب، بيشترين حساسيت را نسبت به کمبود جريان خون دارد؛ در حالي که کليهها نسبت به اين موضوع انعطافپذيرتر هستند. کليههايي که از بدن خارج ميشوند، بين ۲۴ تا ۳۶ ساعت در خنککننده دوام ميآورند که نسبت به اعضاي پيوندي ديگر، زمان بيشتري است. ريهها ميتوانند بين شش تا هشت ساعت دوام بياورند و ريه ميتواند حدود ۱۲ ساعت دوام داشته باشد.
بازار