هر آنچه باید در مورد موشک بالستیک قاره‌پیما بدانید؛ از سرعت تا بُرد و شیوه پرتاب

روزياتو/ موشک بالستيک قاره پيما (Intercontinental Ballistic Missile (ICBM)) قوي ترين و ترسناک ترين سلاحي است که تا به امروز ساخته شده است. در کمتر از يک ساعت، اين موشک مي تواند هر کشوري را بدون توجه به مکان پرتاب، با دقتي مثال زدني و سرعتي که غيرقابل توقف به نظر مي رسد مورد هدف قرار داده و با کلاهک هاي هسته اي که هر يک به طور مستقل چندين هدف را نشانه مي گيرند، ضربه اي مهلک به کشور مورد هدف قرار گرفته وارد کنند. شايد باورکردني نباشد اما ايده ساخت موشک بالستيک قاره پيما نيز مانند بسياري از تکنولوژي هاي مدرن نظامي از مهندسان ارتش آلمان نازي گرفته شده است. پروژه جاه طلبانه A9/10 نازي ها اين پتانسيل را داشت که اهدافي را در خاک ايالات متحده نابود سازد هر چند اين پروژه تا پيش از پايان جنگ جهاني دوم و شکست نازي ها تکميل نشد. بعد از جنگ جهاني دوم، هم روسيه (اتحاد جماهير شوروي) و هم ايالات متحده در اين زمينه و به روش خود دست به کار شدند. شوروي اولين موشک بالستيک قاره پيماي خود با نام R-7 را با موفقيت در سال ۱۹۵۷ آزمايش کرد. اين موشک غول پيکر که در سال ۱۹۵۹ وارد سرويس شد در آزمايش هاي اوليه توانست با موفقيت مسيري ۶,۰۰۰ کيلومتري را بپيمايد که براي آن دوران بي سابقه بود. همان سال نيز ايالات متحده از موشک SM-65 Atlas رونمايي کرده و وارد سرويس کرد. از آن زمان به بعد، تکنولوژي ساخت موشک هاي بالستيک قاره پيما همواره در حال پيشرفت بود. اولين موشک بالستيک قاره پيما داراي دقت يا همان خطاي محتمل دايره اي (Circular Error Probable (CEP)) چندين کيلومتري بود، بدين معني که در بدترين حالت، محل اصابت آن ها تنها چندين کيلومتر با هدف مورد نظر فاصله داشت. اين موشک ها تنها يک کلاهک داشته و در سيلوهايي بزرگ مستقر شده بودند. حداکثر برد اين سلاح هاي مرگبار در آن زمان تنها ۶,۰۰۰ بود. امروزه موشک هاي بالستيک قاره پيما داراي خطاي محتمل دايره اي ۲۰۰ متري يا کمتر و بردهاي بيش از ۱۰,۰۰۰ کيلومتري بوده و مهم تر اينکه اين موشک ها تقريباً غيرقابل توقف هستند. پس از پرتاب، بوستر راکت موشک (داراي سوخت مايع يا جامد) به مدت ۳ تا ۵ دقيقه خواهد سوخت که باعث مي شود موشک به ارتفاع چند صد کيلومتري برسد. در ادامه، موشک بين يک تا ده سيستم حامل هدف گيري مستقل چندگانه (Multiple Independently targeted Re-entry Vehicle (MIRV)) را پرتاب خواهد کرد. هر يک از اين حامل ها داراي کلاهک گرما هسته اي خاص خود است. در مرحله پاياني اين سيستم هاي مستقل چندگانه از بالا به سمت اهداف خود شيرجه رفته و سرعت آن ها به بيش از ۲۵ ماخ (۳۰,۸۷۰ کيلومتر بر ساعت) خواهد رسيد. اين سرعت وقتي که با ابزارهاي کمکي نفوذي مانند بالون هاي فلزي، تله ها و ترکش ها همراه شوند، هيچ فرصتي به هدف براي واکنش نشان دادن نخواهند داد و بدين ترتيب مي توان گفت که موفقيت در پرتاب موشک هاي بالستيک قاره پيما تقريباً قطعي است. براي درک بيشتر قدرت اين موشک ها بايد بدانيد که اين سلاح مي تواند ۴,۵۰۰ کيلومتر را تنها در عرض ۲۰ دقيقه طي کند. اما شانسي، هر چند اندک، براي متوقف کردن اين موشک هاي ترسناک نيز وجود دارد که عموماً پيش از پرتاب موشک يا در مراحل اوليه پرتاب امکانپذير خواهد بود. براي اين کار مي توان با موشک هاي ديگر يا به کمک نيروهاي ويژه، پلتفرم هاي پرتاب را پيش از شروع مراحل پرتاب موشک نابود کرده در حالي که برخي موشک هاي دفاعي خاص ممکن است بتوانند يک موشک بالستيک قاره پيما را پيش از آزاد شدن حامل هاي هدفگيري مستقل چندگانه ساقط کنند. با اين وجود هنوز ترديدهاي بسياري در مورد اثربخشي و قابل اعتماد بودن اين روش هاي دفاعي وجود دارد. موشک هاي بالستيک قاره پيماي مدرن نسبت به پيشينيان خود بسيار کوچکتر هستند. موشک روسي R-7 نزديک به ۳۴ متر طول داشت اما موشک بالستيک قاره پيماي زيردريايي-پرتاب M51 تنها ۱۲ متر طول دارد. اين سايز کوچک به کشورها امکان داده تا بتوانند موشک هاي بالستيک قاره پيما را نه تنها از سيلوها بلکه از طريق کاميون هاي نظامي و زيردريايي ها نيز پرتاب کنند. اين پلتفرم هاي متحرک هم مي توانند به اهداف خود نزديک شده و هم از افتادن به دست دشمن يا نابودي قبل از پرتاب جلوگيري کنند، مزيت هايي که در مورد سيلوهاي پرتابي ديده نمي شود. موشک هاي بالستيک زيردريايي-پرتاب ( Submarine Launched Ballistic Missiles (SLBMs)) همانطور که از اسمشان بر مي آيد در زيردريايي ها مستقر بوده و از همانجا پرتاب مي شوند. شناسايي اين موشک ها و رهگيري شان نسبت به موشک هاي زمين-پرتاب بسيار دشوارتر است. در حالي که محل استقرار موشک هاي بالستيک قاره پيماي زمين-پرتاب در سيلوها از قبل مشخص بوده و امکان هدف قرار دادنشان پيش از پرتاب وجود دارد، زيردريايي ها در زير اقيانوس ها مخفي بوده و مکان آن ها قابل شناسايي نيست. بدين ترتيب موشک هاي زيردريايي-پرتاب شانس بسيار بيشتري براي بقا در جريان حملات اوليه به کشور دارنده موشک قرار دارند. به خاطر کلاهک هاي هسته اي، قيمت هاي سرسام آور و ملاحظات سياسي، تاکنون هيچگاه از موشک هاي بالستيک قاره پيما استفاده نشده و اميدواريم که اين اتفاق هيچگاه رخ ندهد. تنها چند کشور موشک بالستيک قاره پيما در اختيار دارند: چين، فرانسه، هند، اسرائيل، کره شمالي، روسيه، بريتانيا و ايالات متحده. علت اينکه تعداد کشورهاي دارنده موشک بالستيک قاره پيما تا به اين اندازه کم است، به هزينه بالاي توليد، نياز به نيروي فني و پشتيباني فراوان و تکنولوژي هاي پيشرفته اي که براي توسعه خود موشک و کلاهک هسته اي آن لازم است باز مي گردد. براي مثال هزينه ساخت يک موشک بالستيک قاره پيماي Trident II است که حتي هزينه هايي که براي توسعه تکنولوژي آن صورت گرفته را نيز شامل نمي شود، هزينه اي که بالغ بر ۶ ميليارد دلار برآورد مي شود. مهم ترين و قدرتمندترين موشک هاي بالستيک قاره پيما: LGM-30 Minuteman: اين موشک ها شامل دسته اي از موشک هاي بالستيک قاره پيماي ساخت ايالات متحده است که عبارتند از: Minuteman I در سال ۱۹۶۲، Minuteman II در سال ۱۹۶۵ و Minuteman III در سال ۱۹۷۰٫ اين کلاس از موشک هاي بالستيک قاره پيما اولين نسل از نوع خود بودند که سيستم حامل هدف گيري مستقل چندگانه را داشتند. نسخه Minuteman III هنوز در سرويس بوده و در واقع تنها موشک بالستيک قاره پيماي زمين پرتاب ايالات متحده به شمار مي آيد. اين موشک داراي سه حامل هدف گيري مستقل چندگانه است که هر يک از کلاهک هايي با قدرت ۳۰۰ تا ۵۰۰ کيلوتن استفاده مي کنند. برد هر موشک حدود ۱۳,۰۰۰ کيلومتر است که رقيبي ندارد، با خطاي محتمل دايره اي ۱۲۰ متر که آن را به يک عامل بازدارنده بسيار موثر در تخاصمات با شوروي سابق و ديگر کشورها تبديل کرده است. R-36: اين موشک روسي که در غرب با نام SS-18 Satan شناخته مي شود، در سال ۱۹۸۸ و در زمان اتحاد جماهير شوروي وارد سرويس شد. اين موشک داراي ۱۰ حامل هدف گيري مستقل بوده که هر کدام داراي کلاهکي به قدرت يک مگاتن بوده و برد آن ۱۱,۰۰۰ کيلومتر است. Trident II:اين موشک بالستيک قاره پيما ساخت ايالات متحده و از نوع زيردريايي-پرتاب است که يکي از مرگبارترين موشک ها در نوع خود به شمار مي آيد. Trident II داراي ۸ حامل هدف گيري مستقل با کلاهک هايي به قدرت بيش از ۴۷۵ کيلوتن و ۱۲,۰۰۰ کيلومتر برد است که از دقت بالايي برخوردار بوده و خطاي محتمل دايره اي آن تنها ۹۰ متر است. اين موشک بالستيک قاره پيما در سال ۱۹۹۰ وارد سرويس شده است. ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد