ترمیم زخم‌های دیابتی با استفاده از سلول‌های بنیادی بندناف

 زخم پاي ديابتي يک مشکل بزرگ در بيماري ديابت است که تا کنون به عنوان يک چالش باقي مانده است. اين نوع زخم‌ها درد زيادي ايجاد مي‌کنند  و براي ترميم احتياج به زمان طولاني دارند.

تا کنون از روش‌هاي متفاوتي براي درمان زخم‌هاي ديابتي استفاده شده است. در ميان اين روش‌ها، استفاده از تکنولوژي سلول درماني و مهندسي بافت ممکن است موثر باشد.

سلول‌هاي بنيادي انواع مختلفي دارد و سلول‌هاي بنيادي مزانشيمي را مي‌توان از بافت‌هاي مختلفي مثل بافت چربي، خون، بندناف، پالپ دندان و بافت پيوندي بندناف که «ژله وارتون» نام دارد، به دست آورد.

بررسي‌ها نشان داده که سلول‌هاي بنيادي مزانشيمي مي‌توانند در ترميم زخم‌ها موثر باشند. با توجه به اين‌که بيشتر مطالعات تاثير اين سلول‌هاي بنيادي را بر زخم‌هاي پوستي بررسي کرده است، پژوهشگران با انجام مطالعه‌اي حيواني ميزان اثر تزريق سلول‌هاي بنيادي مزانشيمي ژله وارتون را بر ترميم زخم ديابتي ارزيابي کردند.

براي انجام اين مطالعه ۱۰ بافت بندناف پس از کسب رضايت از والدين نوزاد از بيمارستان ميلاد دريافت شد و به آزمايشگاه منتقل شد. پژوهشگران براي بررسي تاثير ژله وارتون بندناف بر زخم‌هاي ديابتي، از موش‌هاي صحرايي نژاد ويستار استفاده کردند.

پژوهشگران پس از القاي ديابت در موش‌هاي آزمايشگاهي، حيوانات را بيهوش کرده و در ناحيه پشتي آن‌ها زخم ايجاد کردند. براي بررسي تاثير سلول‌هاي بنيادي ژله وارتون، موش‌ها به دو گروه تقسيم شدند. به زخم موش‌هاي گروه اول يا گروه کنترل، محلول نرمال سالين تزريق شد و به گروه دوم سلول‌هاي بنيادي محلول در نرمال سالين تزريق کردند. سپس زخم‌ها پانسمان شدند و در روزهاي ۷، ۱۴ و ۲۱ پس از تزريق مورد ارزيابي قرار گرفتند. همچنين تغييرات ضخامت و چگالي پوست ناحيه زخم نيز با استفاده از دستگاه سونوگرافي بررسي شد.

مشاهدات پژوهشگران نشان داد که ترميم زخم در گروه تزريق سلول‌هاي بنيادي مزانشيمي ژله وارتون، نسبت به گروه کنترل با سرعت بالاتري انجام شد. همچنين مشاهده شد که در گروه تزريق سلول‌هاي بنيادي در روز ۱۴ زخم بسته شد و آثاري از اسکار مشاهده نشد.

نتايج سونوگرافي پوست ناحيه زخم نيز حاکي از اين بود که ضخامت و چگالي پوست در گروه تزريق سلول‌هاي بنيادي مزانشيمي ژله وارتون در روزهاي ۷، ۱۴ و ۲۱ نسبت به گروه کنترل بيشتر بود.

پژوهشگران اين مطالعه بر اساس نتايج به دست آمده مي‌گويند که تزريق سلول‌هاي بنيادي مزانشيمي ژله وارتون در ناحيه اينترادرمال زخم ديابتي باعث ترميم سريع‌تر زخم در موش‌هاي صحرايي ديابتي مي‌شود.

اين محققان اميدوارند که در آينده تاثير اين سلول‌هاي بنيادي در کارآزمايي‌هاي باليني در بيماران مبتلا به زخم ديابتي نيز بررسي شود و استفاده از اين دسته از سلول‌ها در سلول درماني به ويژه در حيطه ترميم زخم‌هاي ديابتي و سوختگي بيماران، مورد توجه قرار گيرد.

در انجام اين پژوهش، سونا زارع، رحيم احمدي و مينو محمودي؛ پژوهشگران گروه زيست‌شناسي دانشگاه آزاد اسلامي واحد همدان‌، عبدالرضا محمدنيا؛ پژوهشگر گروه بيوتکنولوژي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي و محمدعلي نيلفروش‌زاده؛ پژوهشگر مرکز تحقيقات پوست و سلول‌هاي بنيادي دانشگاه علوم پزشکي تهران، مشارکت داشتند.

يافته‌هاي اين مطالعه اسفندماه ۱۳۹ به صورت مقاله علمي پژوهشي با عنوان «بررسي تاثير تزريق اينترادرمال سلول‌هاي بنيادي مزانشيمي ژله وارتون در ترميم زخم ديابتي در مدل حيواني» در مجله دانشکده پزشکي دانشگاه علوم پزشکي تهران، منتشر شده است.