باشگاه خبرنگاران/ مسعود سليماني عضو کميته فناوري و پژوهش ستاد توسعه علوم و فناوري هاي سلول هاي بنيادي در باره راه اندازي و تجهيز مراکز مهندسي بافت براي توليد بافت در بدن حيوانات اظهار کرد: ستاد توسعه علوم و فناوري هاي سلول هاي بنيادي معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري در نظر دارد تا به صورت همزمان دو يا سه مرکز را در حوزه مهندسي بافت و توليد بافت در بدن حيوانات تجهيز و حمايت کند.
وي در ادامه خاطر نشان کرد: دکتر واسعي دبير ستاد توسعه علوم سلول هاي بنيادي معاونت علمي و ملک زاده معاون تحقيقات و فناوري وزير بهداشت پس از بررسي و ارزيابي پروژه ها، طرح هاي برگزيده را در اين مراکز اجرايي خواهند کرد.
سليماني با اشاره به سرعت پايين پيشرفت علمي در حوزه مهندسي بافت گفت: با توجه به گذشت حدود 25 سال از عمر حوزه علمي مهندسي بافت، اما همچنان سرعت پيشرفت و کاربرد مهندسي بافت بسيار اندک بوده است و موفقيت درتوليد و استفاده از بافت هاي کارا و مناسب براي بافت آسيب ديده در شرايط خارج از بسيار محدود مي باشد و بيشترين بافت هاي توليد شده بافت استخواني، پوست و غضروف است که پژوهش هاي بسياري بر روي آن انجام شده و پس از طي مراحل کارآزمايي باليني تقريبا به مرحله تجاري سازي رسيده است. اکنون در اين زمينه در مرحله کارآزمايي باليني فاز 4 قرار داريم.
وي تصريح کرد:در کشور ما نيز کارآزمايي باليني مهندسي بافت تقريبا از حدود پنج، شش سال قبل مطرح شده و البته سرعت پيشرفت آن بسيار کند بوده است. يکي از اصلي ترين دلايل اين کندي پيشرفت نيز سرمايه گذاري کم در اين حوزه است.
سليماني همچنين گفت: با توجه به اهميت و حساسيت اين موضوع و نياز به تدوين استانداردهاي لازم توسط وزارت بهداشت و درمان، تاکنون بخش خصوصي در اين حوزه بصورت عملياتي وارد نشده و به همين دليل سرعت انجام پروژه ها نيز کاهش يافته است.
پنج مرکز پيوند مغز استخوان جديد راه اندازي مي شود
عضو کميته فناوري ستاد توسعه علوم و فناوري سلول هاي بنيادي معاونت علمي خاطر نشان کرد: در بحث پيوند سلولهاي بنيادي مغز استخوان در درمان بيماران مبتلا به انواع بدخيمي هاي خوني با حمايت ستاد توسعه فناوري سلولهاي بنيادي پنج مرکز پيوند مغز استخوان تجهيز و راه اندازي و يا در حال راه اندازي مي باشد که اين موضوع گام بسيار مهم وتاثير گذار در درمان بيماران سرطان خون و بدخيمي هاي خوني برداشته است.
سليماني يادآور شد: بحث استفاده از سلول هاي بنيادي براي درمان آسيب هاي نخاعي، استخواني، غضروفي، پوستي، قلبي و کبدي در کشور در کار آزمايي باليني فاز 2و 3 قرار گرفته و موضوع سلول هاي بنيادي در کشور ما دوره رشد خود را مي گذارند اما بايد به اين نکته نيز توجه داشت که بخش هاي پژوهشي نيز در اين زمينه بايد فعال تر شوند.
دانشيار گروه هماتولوژي دانشگاه تربيت مدرس ضمن اشاره به اين موضوع که ستاد توسعه فناوري سلول هاي بنيادي بخش هاي پژوهشي را فعال نگه داشته و از محققان اين حوزه حمايت مي کند گفت: در حوزه سلول هاي بنيادي بايد همچنان کارهاي پژوهشي بيشتري انجام شده و بودجه ستاد نيز جهت حمايت هاي مدون در سال هاي آينده در اين بخش افزايش يابد.
وي تصريح کرد: با توجه به اينکه عملکرد سيستم بدن بسيار هوشمندانه و پيچيده مي باشد و استفاده از سلول ها درتوليد بافتهاي بدن با استفاده از فناوري مهندسي بافت کار مشکلي بوده و داراي پيچيدگي هاي ذاتي بسياري است و اين امر بدون استفاده از فاکتورهاي رشد وانجام مداخلات ژنتيکي در امکان پذير نمي باشد.بدين منظور اخيرا دانشمندان براي رفع اين مشکل اقدام توليد بافت هاي بدن انسان در موجودات ديگر نموده اند به طوري که جديد ترين نتايج به دست آمده بيانگر آن است که ميتوان بافتهاي قلبي و کبدي انسان را با تمام ويژيگي هاي منحصر به فرد خود در بدن خوک توليد نمود.
سليماني در ادامه گفت: با توجه به پيشرفت هاي اخير درمهندسي يافت ،امکان برآورده کردن آرزوي ديرينه انسان مبني برتوليد بافتها و لوازم يدکي انساني براي افراد امري شدني مي باشد تا در صورت آسيب هر بافت بتوان آنها را ترميم نموده يا جايگزين کرد که اين امر با نزديک شدن علوم پزشکي و علوم مهندسي در حال شکل گيري بوده و با استفاده از روش هاي مهندسي سلول ميتوان سلولهايهاي بنيادي را کشت داده و بافت بدن را شبيه سازي کند.
120 ميليارد دلار گردش مالي سلول درماني
عضو کميته فناوري ستاد توسعه علوم و فناوري سلول هاي بنيادي معاونت علمي در باره روش هاي نوين سلول درماني در دنيا و ايران نيز اظهار کرد: فعاليت هاي کارآزمايي باليني در حوزه سلول درماني از حدود ده سال پيش در دنيا شروع شده و در حال حاضر نيز در فاز 3 و 4 کارآزمايي باليني قرار دارند در همين راستا در بحث سلول درماني در فاصله زماني 2014 - 2018 در کشورهاي چين، ژاپن، سنگاپور، مالزي و تايلند در حدود 120 ميليارد دلار گردش مالي برآورد شده و اين نشانگر اهميت بسيار بالاي موضوع است.
وي افزود: در کشور آمريکا نيز طبق اسناد، نزديک به سه هزار کارآزمايي باليني در زمينه سلول درماني انجام مي شود که اين خود موکد اهميت بحث سلول درماني در کشورهاي ديگر در زمينه علمي است.
تجاري سازي لوازم يدکي انساني
وي همچنين ابراز داشت: با توجه به اينکه در نقشه جامع علمي دنيا مقرر شده تا سال 2020 بايد لوازم يدکي انساني تجاري سازي شود و تمامي بيماري هاي صعب العلاج از جمله سرطان با روش هاي نوين مهندسي بافت و ژن درماني درمان شوند.
دانشيار گروه هماتولوژي دانشگاه تربيت مدرس ضمن تاکيد بر اهميت موضوع ژن درماني به عنوان يک امر کليدي و حياتي اظهار کرد: به همين منظور تمامي مراکز ژن درماني که در دنيا فعال هستند يک بخش ويژه بسيار فعال در حوزه سلول هاي بنيادي به عنوان حامل مواد ژنتيکي دارا مي باشند.
سليماني در پايان تصريح کرد: در بحث ژن درماني، با استفاده از انتقال ژن سالم و جايگزيني آن به جاي ژن معيوب در سلولهاي بنيادي مي توان سلولهاي سرطاني را از بين برده و يا نقصي از بدن را که به صورت مادرزادي وجود داشته ترميم نمود.