تخلفـی به اندازه‌ ۲۷ طبقه!

پلاسکويي ديگر در راه است. بازهم قصه تکراري اخطار آتش‌نشاني، بي‌توجهي هيات مديره و بي‌تفاوتي مديران شهري. سازمان آتش‌نشاني بارها به هيات مديره برج‌هاي هرمزان براي ناامن بودن آن اخطار و هشدار داده است اما تاکنون هيچ توجهي به اين اخطار نشده است و زندگي هزاران نفر از ساکنان اين برج‌ها در خطر است. زور وزير به هرمزان نرسيد هم‌اکنون در شهرک غرب تهران، برج بزرگي در حال احداث است که عالي‌ترين مقام قانوني کشور در زمينه‌ ساخت‌وساز، آن را خلاف و غيرقانوني مي‌داند و به‌صراحت دستور به توقف آن داده‌ است اما عمليات اجرايي آن کماکان و بي‌هيچ مانعي، چه‌بسا با سرعت و شدت بيشتري نسبت به قبل، درحال انجام است. «بيست‌ويکمين» برج هرمزان در راه است بيش از يک سال است که پرونده‌ پروژه‌ي برج جديد هرمزان (که نامش را «برج 21» يا «برج زرين» گذاشته‌اند) به بحث داغي ميان رسانه‌هاي پيگير تخلفات ساختماني تبديل شده ‌است. اسفندماه 1394 بود که موج تازه‌اي از اعتراضات و شکايات از سوي ساکنين مجتمع مسکوني هرمزان به راه افتاد. آن‌ها مدعي بودند شرکت عمران تکلار (مجري طرح) با سوءاستفاده از موقعيت خود در مجتمع، در حال تدارک تخلفي تازه است و دارد برج ديگري را مازاد بر تراکم مصوب مي‌سازد. به گفته‌ آنان، طبق طرح مصوب، اين شرکت مجاز بوده فقط 17 برج در محدوده‌ مشخص‌ شده بسازد، حال آن‌که علاوه‌بر اين‌که تاکنون سه برج مازاد بر مجوزش احداث و واگذار کرده‌ است، به‌تازگي به صرافت احداث «بيست‌ويکمين» برج افتاده‌است؛ برجي که بخشي ديگر از مشاعات و فضاي سبز بالقوه‌ ساکنين را اشغال خواهد کرد. داستان هرمزان مجتمع هرمزان، مجموعه‌اي از برج‌هاي بلندمرتبه‌ مسکوني در شهرک قدس (غرب) تهران است که طرح آن در دهه‌ 1350 تصويب و از همان زمان با تاسيس شرکت عمران‌تکلار (به سهامداري بانک عمران وقت و يک شرکت يوناني) اجرايي مي‌شود. در طرح مصوب اين مجتمع، 17 برج 14طبقه با تراکم‌هايي مشخص، به‌همراه تعداد محدودي کاربري آموزشي، تجاري و ورزشي (براي تامين نياز سکنه‌ مجتمع) پيش‌بيني شده‌ است. بخش بزرگي از اين طرح تا زمان حضور شرکت يوناني در ايران اجرا مي‌شود. با خروج سهامدار يوناني در دهه‌1360، شرکت عمران‌تکلار زير پوشش وزارت مسکن و شهرسازي وقت و بعدها بنياد مسکن مي‌رود. از آن سال‌ها به بعد، احداث مابقي طرح با اعمال تغييرات و بعضا تخلفاتي در کاربري‌ها، مساحت‌ها و تعداد طبقات برج‌هاي جديد همراه مي‌شود؛ مثلا بخش عمده‌اي از فضاهاي تفريحي و ورزشي اجرا نمي‌شود ولي در مقابل، برج‌هايي در اين مدت ساخته مي‌شوند که مساحت‌هاي بيشتري نسبت به طرح مصوب دارند؛ بعضي‌هايشان به جاي 14الي18 طبقه، بالاي 20 طبقه دارند. سه برج مازاد ساخته شد به هر ترتيب عمران‌تکلار که موظف بود پس از پايان ساخت هفدهمين برج از مجتمع خارج شود و اداره‌ آن را به مالکين بسپارد، به بهانه‌هاي مختلفي در مجتمع مي‌ماند و ساخت‌وسازهاي جديدي را آغاز مي‌کند. در دهه‌ 1380 در فضاي مشاعي شرقي مجتمع سه برج جديد و مازاد بر طرح مصوب احداث مي‌کند (برج نگين و برج دوقلوي نسترن). اين برج‌ها بدون اخذ مجوزهاي لازم احداث مي‌شوند (مجوزها پس از اتمام عمليات اجرايي و قراردادن شهرداري در عمل انجام‌ شده، کسب مي‌شود!) که نتيجه‌ آن اين است که هم‌ اکنون در مجتمع مسکوني هرمزان به‌جاي 17 برج طرح مصوب، 20 برج وجود دارد. تخلف ديگر شرکت در اين سال‌ها تبديل فضاي کوچک تجاري (با مساحت مصوب 2500 مترمربع) به مجتمعي بزرگ بالغ بر 7000مترمربع، با تعداد زيادي واحد اداري و تجاري است. در طرح مصوب، اين فضاي تجاري جهت خدمت‌رساني داخلي به اهالي مجتمع پيش‌بيني شده‌است، حال آنکه عمران‌تکلار با افزايش مساحت، آن را تحت عنوان پروژه‌ «مجتمع تجاري هرمزان» به غير مي‌فروشد. هرچند اين فضاي تجاري غيرقانوني به علت تخلفات آشکارش، سال‌هاست که به حکم دادگاه متوقف شده‌است، اما همچنان بخشي از راه‌هاي دسترسي مجتمع به خاطر آن مسدود است. غصب بخشي از زمين مسجد براي ساخت برج هرمزان اقدامات فوق در کنار تغييرات و تخلفات ديگري که در اين سال‌ها عمران تکلار در نقاط مختلف مجتمع مرتکب شد، مانع از اين نبود که همچنان فرصت سوء‌استفاده از فضاهاي مشاعي مجموعه نباشد. اين شرکت در دهه 1390 دست به اجراي نقشه‌ جديدي زد و با خاکبرداري در قطعه‌ ديگري از زمين‌هاي مشاعي، ساخت برج تازه‌اي را (به نام «برج زرين» يا «برج 21») آغاز نمود. جالب اين‌جاست که در اين پروژه‌ جديد، علاوه‌بر فضاي مشاعي ساکنين مجتمع، چندصد متر از زمين مجاور مسجد الزهرا (که احداث آن نيز برعهده‌ عمران تکلار بوده) غصب شده‌است! با آغاز خاکبرداري پروژه، اعتراض ساکنين مجتمع که سابقه‌ تخلفات پيشين عمران‌تکلار را به ياد داشتند بالا گرفت و با همراه‌شدن رسانه‌ها ، شوراي عالي معماري و شهرسازي ايران راسا به موضوع ورود کرد و دستور داد تا بررسي صحت اسناد و پروانه‌هاي اين پروژه، عمليات اجرايي آن تا طراز همکف متوقف شود. وزارت راه و شهرسازي مجوز برج هرمزان را لغو کرد چندماه بعد و در آذرماه 1395، اين شورا نتيجه‌ نهايي بررسي‌هاي خود را در قالب مصوبه‌اي خطاب به استاندار و شهردار تهران اعلام نمود. مصوبه‎مذکور به‌صراحت «پروانه‌ صادره در خصوص برج زرين (شماره 21) را خلاف ضوابط و مقررات طرح جامع و تفصيلي ساخت‌وسازهاي تهران تشخيص داده» چرا که اولا احداث آن «بيشتر از سقف تراکمي مجاز (250) مصوب» است و ثانيا «با استناد به ضوابط و طرح جامع و طرح تفصيلي تهران، احداث برج مذکور نياز به مصوبه‌ جداگانه‌ کميسيون ماده پنج و شوراي عالي شهرسازي و معماري تهران دارد». در حالي که در اين پروژه مجوزهاي مذکور اخذ نشده‌است. مصوبه‌ قانوني شوراي عالي معماري و شهرسازي ايران قاطع و صريح است. در روز تصويب آن، اسکلت برج 21 به طبقه‌ سوم رسيده ‌بود. مصوبه علاوه‌بر دستور به خروج شرکت عمران‌تکلار از مجتمع مسکوني هرمزان، تکليف ساخت‌وساز انجام‌شده را هم اين‌گونه مشخص مي‌کند: «ساخت‌وسازهاي مربوط به مجموعه ورزشي (که آن نيز تخلفي ديگر در اين مجتمع است) و نيز برج شماره‌ 21 (موسوم به زرين) در حد وضع موجود متوقف و براي اختصاص به کاربري‌هاي خدماتي انتفاعي و غيرانتفاعي پشتيبان سکونت تثبيت شود». اين مصوبه، به‌طور ضمني بر مالکيت ساکنين هرمزان بر زمين و اين پروژه صحه مي‌گذارد. علي‌رغم دستور وزير؛ هرمزان متوقف نمي‌شود سوال اما اينجاست که اکنون که با بررسي‌هاي طولاني اسناد و مدارک و مجوزها، توسط عالي‌ترين مقام قانوني در حوزه ساخت‌وساز، تمام شک‌ها و شبهات برطرف شده و بر همگان مسلم شده‌ است که اين پروژه اصولا و اساساخلاف است و هيچ سندي دال برقانوني‌ بودن آن وجود نداردو مصوبه‌ شوراي عالي معماري و شهرسازي به عالي‌ترين نهاد مديريت شهر (شهرداري) و عالي‌ترين نهاد امنيتي شهر (استانداري) براي اجرا ابلاغ شده‌است؛ چرا عمليات اجرايي اين برج متوقف نمي‌شود؟ چه دستوري بالاتر از اين لازم است؟ همه مي‌پرسند: اينجا چه کسي مسئول اجراي قانون است؟ مصوبه لغو مجوز بيست و يکمين برج هرمزان در نامه دبير شوراي‌عالي شهرسازي و معماري ايران به استاندار و شهردار تهران آمده است: شوراي‌عالي شهرسازي و معماري ايران در جلسه مورخ ۹۵.۹.۲۲، پيرو مباحث جلسه مورخ ۹۵.۸.۲۴، موضوع ساخت و سازهاي مجتمع مسکوني هرمزان را مورد بررسي قرار داد و ضمن تاييد مفاد صورتجلسه مورخ ۹۵.۹.۱۴ کميته فني شماره يک و با عنايت به اينکه ميزان زيربناي احداثي در اراضي مجتمع مسکوني هرمزان در صورت احداث برج ۲۷ طبقه موسوم به برج زرين، بيشتر از سقف تراکمي مجاز (۲۵۰درصد) مصوب کميسيون ماده پنج شماره ۳۵ مورخ ۶۷.۶.۹ خواهد بود و نيز با توجه به اينکه به استناد ضوابط طرح جامع و طرح تفصيلي تهران، احداث برج مذکور نياز به مصوبه جداگانه کميسيون ماده پنج و شوراي‌عالي شهرسازي و معماري دارد، پروانه صادره در خصوص برج زرين (شماره ۲۱) را خلاف ضوابط و مقررات طرح جامع و تفصيلي تهران تشخيص داده و ضمن راي بر عدم اجرا و توقف برج شماره ۲۱ موسوم به برج زرين، مقرر مي‌کند: «ساخت و سازهاي مربوط به مجموعه ورزشي و نيز برج شماره ۲۱ (موسوم به زرين) در حد وضع موجود متوقف و براي اختصاص به کاربري‌هاي خدماتي انتفاعي و غيرانتفاعي پشتيبان سکونت تثبيت و به دنبال آن کليه عمليات عمراني «شرکت عمران تکلار» در مجتمع مذکور متوقف مي‌شود ». هشدار آتش نشاني به برج هاي هرمزان در نامه معاون پيشگيري و حفاظت از حريق سازمان آتش‌نشاني به هيات مديره برج هرمزان آمده است: «احتراما پيرونامه شماره 1290825 مورخ 27/11/92 و با توجه به گزارش کارشناسان اين سازمان از برج‌هاي هرمزان واقع در: اراضي خوردين ـ فاز 2 شهرک غرب مبني بر وجود ناايمني‌هاي گسترده در معابر و شريان‌هاي حياتي مجتمع که به‌دليل ساخت و ساز‌هاي غيرمجاز و ناايمن در کناره مسير خيابان‌هاي اصلي، منجر به انسداد معبر اصلي مجموعه گرديده است، همچنين عدم وجود پلکان فرار در برخي از برج‌ها، عدم کارايي سيستم‌هاي اعلام و اطفا در کل مجموعه، عدم وجود شير هايدرانت در فضاي مجتمع و... و از طرفي با عنايت به ارتفاع بلوک‌ها و لزوم دسترسي سريع و بموقع خودروهاي امدادي، به‌ويژه خودروهاي نردبان آتش‌نشاني به مجتمع مذکور و با توجه به حساسيت موضوع و ريسک بالاي خطر و همچنين تراکم بالاي متصرفين و نيز با عنايت به نامه شرکت عمران تکلار (پيوست) مبني بر عدم مالکيت بر برج‌هاي مذکور در حال حاضر، خواهشمند است هيات مديره‌هاي اجرايي و شهرداري محترم منطقه دو در اسرع وقت، نسبت به مرتفع نمودن موانع و ناايمني‌هاي مذکور اقدام و نتايج اقدامات به اين سازمان منعکس گردد. بديهي است اين سازمان آماده ارائه هرگونه مشاوره کارشناسي در اين خصوص مي‌باشد». با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد