خانه پدری شجریان کجاست؟

شهرآرا آنلاين/متن پيش رو در شهرآرا آنلاين منتشر شده و انتشار آن به معني تاييد تمام يا بخشي از آن نيست

توضيح: اين گزارش براي اولين بار مهر 1397 منتشر شده و به مناسب درگذشت استاد شجريان بازنشر مي شود.

---

بازار

---

ضحي زردکانلو| روايت‌ها از محل سکونت محمدرضا شجريان گوناگون بود. پدر و مادر استاد ٣٠سال گذشته را در منزلي واقع در خيابان دهخداي٣ زندگي مي‌کردند و خاندان شجريان در اين کوچه آمدوشد داشتند، اما مي‌خواستيم بدانيم صداي شجريان در ٢٧سال نخست زندگي‌اش که در مشهد بوده و شاگردي ساز و آواز مي‌کرده، در کدام کوچه اين شهر طنين مي‌انداخته است؟
به ياد داشتم پدرم مي‌گفت محل زندگي استاد شجريان در مشهد، حوالي باغ نادري است. کروکي خانه را برايم کشيد و ما نقشه راه به ‌دست به خيابان شيرازي١٣ رسيديم؛ کوچه‌اي که به‌نام دکتر سالاري، از نخستين پزشک‌هاي مشهد، شناخته مي‌شود. خانه دکتر سالاري در آن کوچه، تنها عمارتي بود که توجهمان را جلب کرد. مابقي کوچه به‌جز چند خانه مسکوني، سراسر هتل، خانه‌ مخروبه يا ساختمان‌ درحال ساخت بود.

از اهالي آن خيابان، سراغ قديمي‌هاي محله را گرفتيم تا بدانيم در خيابان سيزدهم شيرازي، «خانه دوست کجاست؟»

اين خانه‌‌سياه است!
پس از پرس‌وجو از اهالي، آقاي توکلي را به‌عنوان ساکن قديمي آن کوچه به ما معرفي کردند. زنگ خانه‌شان را به‌صدا درآورديم. خودش در خانه نبود. پسرش به دم در آمد و خانه استاد شجريان را نشانمان داد و گفت: سمت چپتان چند قدم جلوتر، همان خانه که خراب شده است و مقابلش ميله‌ آهني کشيده‌اند، خانه شجريان است. 

تا سه سال پيش خانه‌ سر جايش بود؛ مشابه خانه دکتر سالاري(و با دستش کمي آن‌طرف‌تر را نشانمان داد که عمارت قديمي دوطبقه زيبايي وجود داشت) و گفت: حالا دو سالي مي‌شود که نيمه‌کاره رها شده است.

خانه استاد شجريان را پيدا کرده بوديم؛ مشرف به ضلع شمالي باغ نادري، اما ديگر چيزي از آن خانه نمانده بود. تنها يک اسکلت دوطبقه نيمه‌کاره که دو تابلوي «علامت خطر» نصب‌شده بر ديواره‌هاي آلومينيومي‌اش توي ذوق مي‌زد. ديگر حتي نشاني از آن درخت توت هم نبود؛ درخت تنومندي که پسر آقاي توکلي برايمان مي‌گفت تا همين چند سال پيش به تمام محله توت مي‌داد. 

با نگاهي به عمارت زيباي دکتر سالاري، تصور کرديم آنچه زماني خانه شجريان بود و ديگر نيست و اکنون تنها يک تصوير سياه و زشت مقابل چشمانمان بود. 

پسر آقاي توکلي پس از آنکه آنچه از روايت‌هاي پدرش مي‌دانست، برايمان بازگو کرد، احمدآقا را صدا زد. احمدآقاي پنجاه‌وهفت‌ساله، پسر آقاي رضانژاد، صاحب قديمي‌ترين خواربارفروشي آن محله بود. 

او از استاد شجريان تنها يک فولکس واگن نارنجي‌رنگ به ياد داشت که وقتي به مشهد مي‌آمده، در کوچه پارک مي‌کرده و آوازه اسباب و وسايل نفيس آن خانه را به ياد داشت و اينکه چندي پيش تمام آن اثاثيه را خانواده شجريان، تخليه و به مکان ديگري منتقل مي‌کنند. 

در خلال حرف‌هايش به ياد آورد که پدر استاد شجريان در خانه‌شان قرآن تدريس مي‌کرده و از دهه٢٠ تا ۵٠ آن کوچه و مردمانش از صوت زيباي قرآن و گاه آوازي که براي همه دل‌نشين بود، مستفيد مي‌شدند اما حالا ديگر هيچ‌چيز رنگ‌وبويي از گذشته نداشت.

 خريداري خانه شجريان
از اهالي محله شنيديم که سه سال پيش خانه پدري استاد شجريان فروخته شده است. نقل و قول در اين باره زياد بود. يکي مي‌گفت قرار است آنجا را حوزه علميه کنند و ديگري مي‌گفت قرار است آن خانه، ورودي يکي از هتل‌هاي خيابان شيرازي شود.

براي تاييد گفته‌هاي همسايه‌هاي استاد شجريان، به‌سراغ برادرش در آموزشگاه رخ در خيابان بابک مشهد رفتيم. 

او که از استادان سرشناس هنر گريم و چهره‌پردازي در کشور است، مي‌گفت: بنا داشته‌اند آن خانه ۵٠٠متري پدري يا به روايت درست‌تر مادري را(که خانه پدربزرگ مادري استاد شجريان بوده است) وقف و تبديل به يک درمانگاه کنند اما بنا به‌دلايلي هيچ‌گاه امکانش فراهم نمي‎شود.

اين استاد گريم و چهره‌پردازي درباره خانه محل زندگي‌شان تا پيش از انقلاب مي‌گفت: خانه ما بسيار زيبا و مشابه عمارت مرحوم دکتر سالاري بود. همه ما خواهران و برادران در آن خانه که دو بناي اندروني و بيروني داشت و مشرف به آرامگاه نادر بود، بزرگ شديم. 

او با افسوس، از پنجره‌هاي چوبي و کاشي‌کاري‌هاي آن عمارت دوطبقه ياد مي‌کرد و مي‌گفت: همه‌چيز آن خانه، زيبا و اصيل بود اما متاسفانه ديگر تخريب شده است.

احمدعلي شجريان در پاسخ به اين سوال که خانواده شجريان پيش‌تر موزه مردم‌شناسي گلمکان را با هزينه شخصي تاسيس کرده‌‌اند، آيا آن‌ها تصميم نداشتند خانه پدري و محل سکونت محمدرضا شجريان را تبديل به موزه کنند، مي‌گويد: کسي به‌دنبال انجام چنين کاري به‌سراغ ما نيامد. ما اگر مي‌دانستيم چنين درخواست و تمايلي وجود دارد و براي عملي شدن اين مهم با مشکلي مواجه نمي‌شويم، حتما آن خانه را حفظ مي‌کرديم و با هزينه شخصي در آنجا موزه مي‌ساختيم.

 احداث موزه موسيقي با مديريت همايون شجريان
احمدعلي شجريان درباره وسايل و يادگاري‌هاي خانه پدري‌شان و نيز استاد شجريان توضيح مي‌دهد: خانواده شجريان تصميم گرفته‌اند ملک خيابان بابک را که اکنون آموزشگاه طراحي گريم است، با مديريت همايون شجريان تبديل به موزه مشاهير موسيقي خراسان کنند. 

در اين موزه، آثار مشاهير موسيقي درقالب تصوير نگهداري مي‌شود و نيز يادگاري‌هايي از خاندان شجريان، پرويز مشکاتيان و بزرگان موسيقي مقامي خراسان ازجمله محمدحسين يگانه، حاج‌قربان سليماني و... براي بازديد مردم رونمايي خواهد شد.

شجريان درباره ميزان پيشرفت اين پروژه فرهنگي مي‌گويد: تا اين لحظه با مساعدت و همراهي شهرداري مشهد، تاج بناي موزه ساخته و نصب شده است. 

او با ابراز اميدواري از احداث هرچه زودتر اين موزه با تاکيد بر اينکه تمام هزينه‌هاي ساخت را خانواده شجريان تامين مي‌کنند، تصريح مي‌کند: خوشبختانه شهرداري مشهد با اين انگيزه که قرار است اتفاقي فرهنگي و نو رقم بخورد، اين وعده را به ما داده است که تا زمان به‌ بهره‌برداري رسيدن اين موزه، ما را حمايت کند.

از احمدعلي شجريان درباره آخرين وضعيت سلامتي استاد شجريان که اين روزها تحت نظر پزشک است و در تهران به‌سر مي‌برد، مي‌پرسيم که خاطرنشان مي‌کند: در يک سال‌ونيم گذشته وضعيت جسماني برادرم تغييري نکرده است و ما اميدواريم ايشان هرچه زودتر بتوانند از روي ويلچر بلند شوند.

 

 

به پيج اينستاگرامي «آخرين خبر» بپيونديد
instagram.com/akharinkhabar