بررسی موتورهای سری RB از شرکت نیسان (بخش اول)

چرخان

بروزرسانی 1399/05/11 - 13:41

بررسی موتورهای سری RB از شرکت نیسان (بخش اول)

چرخان/ يکي از معروف ترين و پرکاربردترين سري موتورهاي شرکت «نيسان» (Nissan) مجموعه موتورهاي RB است که از سال ۱۹۸۵ تا سال ۲۰۰۴ در خودروهاي اين شرکت مورد استفاده قرار مي گرفت.

به علت تعادل، انعطاف پذيري و پاسخ گويي به تغييرات بالاي اين موتورها، شرکت نيسان از حروف اول دو کلمه Response و Balance استفاده کرد و اين سري از موتورهاي خود را RB ناميد. اين سري از موتورهاي شرکت نيسان حجم هايي بين ۲ ليتر تا ۳ ليتر را پوشش مي دهند و آرايش سيلندرهاي همه آن ها به صورت خطي است. جالب است بدانيد همه اين موتورها ۶ سيلندر هستند، حتا موتورهاي ۲ ليتري. اين موتورها در دو نوع ۱۲ سوپاپ (۱۲Valve) و ۲۴ سوپاپ (۲۴Valve) توليد شده اند. براي موتورهاي ۱۲ سوپاپ از يک ميل بادامک در بالاي موتور استفاده مي شود (SOHC: Single Over Head Camshaft) و در موتورهاي ۲۴ سوپاپ دو ميل بادامک در بالاي موتور (DOHC: Double Over Head Camshaft) به کار برده مي شود. نسخه ۲۴ سوپاپ اين موتورها پتانسيل بالايي براي پرخوراني دارند، زيرا فشار و جريان هواي ورودي در موتورهاي پرخوران شده بالاست. اين فشار و جريان بالا نياز به راهگاه هايي براي ورود به سيلندر دارد و تعبيه شدن ۲ سوپاپ هوا به جاي ۱ سوپاپ هوا مي تواند اين امکان را به جريان هواي پرفشار بدهد تا به راحتي وارد سيلندر بشود. از اين رو نسخه هاي ۲۴ سوپاپ براي پرخوراني مناسب ترند.

تنوع در حجم اين سري از موتورهاي شرکت نيسان بسيار بالاست و اين گستردگي توانسته پاسخ گوي نيازهاي اين شرکت باشد، از اين رو تيراژ توليد موتورهاي RB در زمان توليدش بسيار بالا بود. نام گذاري اين موتورها نيز براساس حجم آن ها بود، به اين صورت که پس از نام سري، که RB است، حجم موتور در واحد سي سي اما با حذف دو صفر نوشته مي شود. براي مثال موتور ۲۰۰۰ سي سي از اين سري با نام تجاري RB20 معرفي شد. برخي حروف انگليسي نيز پس از RB و حجم موتور در نام تجاري خودور به چشم مي خورد که هر کدام از آن ها دلالت بر وجود تکنولوژي و يا قطعه اي خاص دارد.

D: به معناي وجود دو ميل بادامک و يا ۲۴ سوپاپ بودن خودروست.
T: به معناي پرخوران بودن موتور توسط يک توربوشارژر است که فرآيند نصب آن توسط کارخانه انجام شده است.
TT: به معناي پرخوران شدن موتور توسط دو توربوشارژر است که به Twin Turbo معروف اند و فرآيند نصب آن در کارخانه و به صورت فابريک انجام شده است.

E: به معناي سوخت رساني تزريقي يا انژکتوري به صورت الکتريکي است.
S: به معناي کاربرات بودن موتور است.
P: به معناي اين است که سوخت مورد استفاده موتور LPG (Liquefied Petroleum Gas) است.

RB20:
موتور RB20 حجمي برابر با ۱۹۹۸٫۳cc دارد و مشخصات ابعادي آن به اين ترتيب است: قطر سيلندر (Bore) برابر با ۷۸mm و کورس رفت و برگشت پيستون درون سيلندر (Stroke) نيز ۶۹٫۷mm است. اين مشخصات در همه موتورهاي RB20 ثابت است، اما آن چه باعث تغيير در قدرت و گشتاور خروجي هر يک از آن ها مي شود، اضافه شدن و يا تغيير ديگر قطعات موتور است. تغيير در سرسيلندر و تعداد سوپاپ ها، که در پي آن ۲ ميل بادامک در موتور قرار داده مي شود، پرخوران کردن موتور، تفاوت در سيستم سوخت رساني (انژکتور يا کاربراتور)، اضافه شدن کامپيوتر کنترل کننده (ECU)، و بسياري از تغييرات ديگر موجب مي شود خروجي متفاوتي دريافت شود.

اولين موتورهايي که ۲۴ سوپاپ داشتند به علت قرمز بودن کاور موتور آن ها به “Red Top” معروف بودند.
نسل دوم اين موتورها از سال ۱۹۸۸ تا سال ۱۹۹۳ توليد شدند، با اين تفاوت که در آن ها، هم از سرسيلندر ارتقايافته استفاده شد و هم اين که موتور تحت کنترل ECU قرار گرفت. نسل دوم نيز به علت نقره اي بودن کاور موتور با نام “Silver Top” شناخته شد.

RB20E:
بيشينه قدرت ۱۴۵ اسب بخار در دور موتور ۵۶۰۰rpm، بيشينه گشتاور ۱۸۱N.m در دور موتور ۴۴۰۰rpm، ۲۳۲ درجه گشايش در سوپاپ ورود هوا و ۲۴۰ درجه گشايش در سوپاپ خروج گاز، کورس جابه‌جايي براي سوپاپ ورودي هوا ۷٫۳mm و براي سوپاپ خروج گاز ۷٫۸mm است.

RB20ET:
بيشينه قدرت ۱۶۸ اسب بخار در دور موتور ۶۰۰۰rpm ، بيشينه گشتاور ۲۰۶N.m در دور موتور ۳۲۰۰rpm.

RB20DE:
نسبت تراکم ۱۰، بيشينه قدرت ۱۵۳ اسب بخار در دور موتور ۶۴۰۰rpm، بيشينه گشتاور ۱۸۶N.m در دور موتور ۵۶۰۰rpm، ۲۳۲ درجه گشايش در سوپاپ ورود هوا و ۲۴۰ درجه گشايش در سوپاپ خروج گاز، کورس جابه‌جايي براي سوپاپ ورودي هوا ۷٫۳mm و براي سوپاپ خروج گاز ۷٫۸mm است.

RB20DET:
بيشينه قدرت ۲۱۲ اسب بخار در دور موتور ۶۴۰۰rpm، بيشينه گشتاور ۲۶۴N.m در دور موتور ۳۲۰۰rpm، ۲۴۰ درجه گشايش در سوپاپ ورود هوا و ۲۴۰ درجه گشايش در سوپاپ خروج گاز، کورس جابه‌جايي براي سوپاپ ورودي هوا ۷٫۳mm و براي سوپاپ خروج گاز ۷٫۸mm است. در نسخه Red Top، ۲۴۸ درجه گشايش در سوپاپ ورود هوا و ۲۴۰ درجه گشايش در سوپاپ خروج گاز، کورس جابه‌جايي براي سوپاپ ورودي هوا ۷٫۸mm و براي سوپاپ خروج گاز ۷٫۸mm است.

RB20P:
بيشينه قدرت ۹۳ اسب بخار در دور موتور ۵۶۰۰rpm، بيشينه گشتاور ۱۴۲N.m در دور موتور ۲۴۰۰rpm.

RB20DET-R:
بيشينه قدرت ۲۰۷ اسب بخار در دور موتور ۶۴۰۰rpm، بيشينه گشتاور ۲۴۵N.m در دور موتور ۴۸۰۰rpm.

RB20DE NEO:
بيشينه قدرت ۱۵۳ اسب بخار. تمايز اين موتور به علت کاهش آلايندگي هاي توليدي آن است که منتج از ارتقا محفظه احتراق و زمان بندي سوپاپ ها، اضافه شدن ECU و سنسور موقعيت ميل لنگ اضافي است.

RB24S:
موتور RB24S با حجم ۲۴۲۹ سي سي طراحي شد، اما از آن فقط در خودروهاي صادراتي مانند نيسان سفيرو
(Nissan Cefiro)، که فرمان آن ها در سمت چپ قرار داشت، استفاده مي شد.

کورس جابه‌جايي پيستون (Stroke) اين موتور مشابه موتور RB20 و برابر با ۶۹٫۷mm است، اما قطر سيلندر (Bore) آن برابر با ۸۶mm است. اين موتور ترکيبي از موتورهاي مختلف سري RB است، سرسيلندر آن متعلق به موتور RB30E با يک ميل بادامک است، بلوک سيلندر آن از موتور RB25DE و ميل لنگ آن از موتور RB20DE گرفته شده است. RB24S اين قابليت را دارد که دورهاي بالاتري نسبت به RB25DE داشته باشد. بيشينه قدرت اين موتور با وجود يک ميل بادامک برابر با ۱۳۹ اسب بخار در دور موتور ۵۰۰۰rpm و بيشينه گشتاور آن برابر با ۱۹۷N.m در دور موتور ۳۰۰۰rpm است.

RB25:
حجم اين موتور برابر با ۲۴۹۸٫۹ سي سي است، کورس جابه‌جايي پيستون (Stroke) آن برابر با ۷۱٫۷mm و قطر سيلندر (Bore) آن برابر با ۸۶mm است. توليد اين موتور از سال ۱۹۹۳ آغاز شد و در همان ابتدا سيستم زمان بندي ميل سوپاپ هواي ورودي آن به NVCS (Nissan Variable Cam System) يا زمان بندي متغير شرکت نيسان مجهز شد.

زمان بندي متغير ميل سوپاپ ورود اين امکان را به موتور مي دهد که در دورهاي پايين تر، گشتاور و قدرت بيش تري نسبت به نسخه ساده به دست دهد. از سال ۱۹۹۵ کليد خارجي از کويل حذف شد و جاي خود را به ترانزيستور داد. به اين ترتيب، سيستم جرقه زني اين موتور ارتقا يافت. علاوه بر سيستم جرقه زني، ECU، سنسور MAF، سنسور موقعيت ميل سوپاپ و سنسور موقعيت دريچه گاز نيز اضافه شد تا در نتيجه توان موتور به ۱۹۰ اسب بخار برسد.

در سال ۱۹۹۸ سرسيلندر NEO جايگزين سرسيلندر قديمي شد تا خودروهايي که از اين موتور استفاده مي کردند به علت مصرف سوخت و آلايندگي پايين تر در دسته LEV (Low Emission Vehicle) يا خودروهاي با آلايندگي پايين قرار گيرند. در سري NEO به جاي متعادل کننده هاي هيدروليکي از تاپيت هاي قديمي استفاده شد، هندسه ميل بادامک ها عوض شدند، منيفولد چندشاخه اي (Forked Manifold) جايگزين منيفولد ورودي شد، از شاتون هاي RB26 و پيستون هاي جديد استفاده شد تا محفظه احتراق کوچک تر شود و به دنبال آن نسبت تراکم بيش تر شود، از توربين هاي بزرگ تري در توربوشارژرها استفاده شد و جنس پره هاي کمپرسور و توربين توربوشارژر، به ترتيب، به کامپوزت و سراميک تغيير پيدا کرد و در آخر از ECUهاي ارتقايافته براي کنترل موتور استفاده شد تا همزمان با کاهش آلايندگي و مصرف سوخت، توان خودرو به ۲۰۰ اسب بخار برسد.

RB25DE:
بيشينه قدرت ۲۰۰ اسب بخار در دور موتور ۶۰۰۰rpm، بيشينه گشتاور ۲۵۵N.m در دور موتور ۴۰۰۰rpm و نسبت تراکم ۱۰٫

RB25DET:
بيشينه قدرت ۲۵۰ اسب بخار، بيشينه گشتاور ۳۱۹N.m، مجهز به توربوشارژر T3 و نسبت تراکم ۸٫۵٫

RB25DE NEO:
بيشينه قدرت ۱۹۷ اسب بخار در دور موتور ۶۰۰۰rpm، بيشينه گشتاور ۲۵۵N.m در دور موتور ۴۰۰۰rpm و نسبت تراکم ۱۰٫

RB25DET NEO:
بيشينه قدرت ۲۷۶ اسب بخار در دور موتور ۶۴۰۰rpm، بيشينه گشتاور ۳۶۲N.m در دور موتور ۳۲۰۰rpm، مجهز به توربوشارژر T3 با کمپرسور OP-6 و نسبت تراکم ۹٫