آیا اورانیوم ایران به خارج از کشور منتقل میشود؟

اکو ایران/ متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
سوگل دانایی| اورانیوم، انرژی هستهای، غنیسازی؛ واژههایی که سالهاست از تیتر اخبار ایران کنار نمیروند و هر بار با موجی تازه از تنش و ابهام دوباره به صدر بازمیگردند. در شرایطی که منطقه در سالهای اخیر بیثباتتر شده و حتی ایران در کمتر از یک سال دو درگیری جدی را پشت سر گذاشته، پرونده هستهای همچنان اصلیترین نقطه اختلاف میان تهران و واشنگتن باقی مانده است.
محور این اختلاف هم روشن است: سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران. برآوردهای پیش از حملات اخیر به تأسیسات هستهای، از وجود حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد و ۱۸۴ کیلوگرم با غنای ۲۰ درصد در ایران حکایت داشت؛ اعدادی که امروز وضعیت دقیق آنها در هالهای از ابهام قرار دارد.
در این میان، بحثهایی درباره آینده این ذخایر دوباره بالا گرفته است. برخی گزارشها از احتمال انتقال آنها به کشورهایی مانند چین یا روسیه سخن گفتهاند، سناریویی که از سوی ایران رد شده است. در سوی دیگر، مواضع متغیر دونالد ترامپ نیز بر پیچیدگی ماجرا افزوده؛ از اصرار بر خروج اورانیوم از ایران تا پیشنهاد رقیقسازی در داخل کشور، و سپس بازگشت دوباره به مواضع سختگیرانهتر.
در این فضای مبهم، نام قزاقستان بار دیگر وارد معادله شده است. کشوری که پیشتر در توافقات هستهای ایران نیز نقش غیرمستقیم داشت و امروز دوباره بهعنوان گزینهای برای میزبانی احتمالی ذخایر اورانیوم مطرح میشود. قزاقستان نهتنها به دلیل موقعیت جغرافیایی و روابط متوازن با قدرتهای بزرگ، بلکه بهخاطر جایگاهش در صنعت جهانی اورانیوم اهمیت ویژهای دارد. این کشور حدود ۴۰ درصد تولید جهانی اورانیوم را در اختیار دارد و حتی میزبان بانک سوخت هستهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی است؛ نهادی که برای تضمین دسترسی کشورها به سوخت هستهای در شرایط بحرانی ایجاد شده است.
اما فراتر از جزئیات فنی، مسئله به یک رقابت ژئوپلیتیک بزرگتر گره خورده است. آسیای میانه، با وجود ظاهر کماهمیتش، به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از میدانهای اصلی رقابت قدرتهاست؛ جایی میان چین، روسیه و آمریکا. همانطور که «بازی بزرگ» قرن نوزدهم میان امپراتوریها سرنوشت منطقه را شکل داد، امروز نیز بسیاری معتقدند نسخه جدیدی از همان رقابت در حال شکلگیری است. در چنین چارچوبی، پرونده اورانیوم ایران تنها یک موضوع فنی نیست، بلکه بخشی از یک بازی بزرگتر است که آینده توازن قدرت در منطقه را رقم خواهد زد.
















