زوميت/ برند فرانسوي پژو، بيش از هر شرکت خارجي بر صنعت خودروسازي ايران تاثير گذاشته است. داستان تأسيس و توسعهي پژو، همراهبا بررسي نقش آن در کشور ما و مهمترين محصولات پژو در بازار جهاني، براي علاقهمندان خودرو جالب خواهد بود.
مثلث غولهاي خودروسازي فرانسه، شامل رنو، سيتروئن و پژو همچنان به توليد و فروش گسترده در بازار جهاني مشغول هستند. هرچند که، قدرت تجاري و صنعتي شرکتهاي خودروساز فرانسوي، در مقايسه با دهههاي ۸۰ و ۹۰ ميلادي کاهش يافته است؛ همچنان با تيراژ توليد بالا، اهميت ويژهاي در اقتصاد اروپا دارند.
ادغام رنو و نيسان در اواخر قرن بيستم، شرکت فرانسوي را از نظر مالي و مديريتي متحول کرد تا امروز، رنو بزرگترين برند خودروساز فرانسه باشد. در سمت ديگر ماجرا، اتحاد پژو با سيترون و تشکيل گروه PSA، موفقيت بزرگي به همراه نداشت و بارها به ورشکستگي کامل نزديک شد. حمايت همه جانبهي دولت فرانسه از خودروسازي اين کشور و خصوصا برندهاي گروه PSA، تاثير زيادي بر ادامهي حيات پژو و سيتروئن در سالهاي اخير داشته است. سال ۲۰۱۴، شرکت دانگ فنگ چين و دولت فرانسه، هر کدام ۱۴ درصد از سهام PSA را در اختيار گرفتند تا سرمايهي لازم براي توسعه اين خودروسازي بزرگ و نجات از ورشستگي پژو، فراهم شود.
مدلهاي جديد پژو به پيشرانههاي کممصرف و کمحجم شهرت دارند. هرچند که خودروهاي اين شرکت، با توجه امکانات و اندازه بدنه، چندان اقتصادي به حساب نميآيند؛ اما گارانتي طولانيمدت و نسبت قدرت به مصرف سوخت بسيار خوبي فراهم ميکنند. بهعنوان مثال، پژو ۳۰۰۸ که برندهي خودروي سال اروپا در سال ۲۰۱۷ شد؛ با پيشرانهي بنزيني و توربوشارژ ۱.۲ ليتري، قدرت ۱۳۰ اسببخار و مصرف سوخت ۵ ليتر در ۱۰۰ کيلومتر فراهم ميکند که براي رسيدن به سرعت ۱۰۰ کيلومتربرساعت، ظرف ۱۱ ثانيه کافي است. پژو ۳۰۰۸ ديزل هم، با پيشرانهي ۱.۵ ليتري، قدرت ۱۳۰ اسببخار و مصرف سوخت ۴ ليتر در ۱۰۰ کيلومتر دارد که در نوع خود، از بهترينهاي دنيا است.
ديگر نکتهي مهم دربارهي خودروسازي پژو، به محصولات کماستهلاک و قابل اعتماد در دهههاي ۵۰ و ۶۰ ميلادي مربوط ميشود که امروزه، هنوز در آفريقا و آمريکاي جنوبي، تردد دارند. در کشور کوبا، تعداد درخور توجهي از خودروهاي کلاسيک پژو، در حال استفاده هستند. از اين دست، ميتوان مدل 404 را مثال زد که سال ۱۹۶۰ در فرانسه رونمايي شد؛ اما تا سال ۱۹۹۱ در خطوط توليد آرژانتين و کنيا حضور داشت. پژو 404 هنوز در جادههاي بسياري از کشورهاي شمال افريقا و امريکاي مرکزي، ديده ميشود. وبسايت پژو از اين خودرو براي تزئين صفحهي پيغام خطاي 404 استفاده ميکند.
در ايران، پژو بهعنوان مهمترين شريک صنعت خودروسازي کشور شناخته ميشود. رنو، واردکنندهي اولين خودروها به ايران در زمان قاجار محسوب ميشود و سايپا هم، ضمن تأسيس کارخانهي مشترک با سيتروئن در سال ۱۹۶۵ تشکيل شد؛ اما پژو از ابتداي دههي ۹۰ ميلادي (۱۳۷۰ خورشيدي) نقشي پررنگتر از ديگر برندهاي فرانسوي در خودروسازي ايران داشت. امروزه، بخش وسيعي از توليدات خودرويي کشور، شامل انواع 405، 206 و پارس، تحت برند پژو و با لوگوي اين شرکت فرانسوي در ايران عرضه ميشوند.
نقش خانواده پژو در توسعهي برند
اوايل قرن نوزدهم ميلادي و سال ۱۸۱۰، مجموعهاي از شرکتهاي فرانسوي متحد شدند تا نقش پررنگتري در تجارت جهاني مواد غذايي و خصوصا قهوه داشته باشند. اواسط قرن ۱۹، توليدات صنعتي به اين اتحاديه اضافه شد تا دستگاههاي آسياب قهوه و تجهزات خانگي مرتبط با فراوري آن، عرضه شوند. در اين هنگام، خانواده پژو وارد همکاري تجاري و صنعتي با اتحاديه توزيعکنندگان قهوه شد.
سابقهي خاندان پژو به قرن ۱۵ ميلادي باز ميگردد؛ زمانيکه آنها، درکنار کشاورزي به آهنگري علاقه نشان دادند. يکي از مهمترين اقدامات اين خانواده در اواخر قرن ۱۸، ساخت آسياب آبي در شهر سوشو فرانسه بود. بنا بر اسناد تاريخي، سال ۱۸۱۴ کارخانه صنعتي پژو با هدف فعاليت در زمينهي نساجي تأسيس شد. از حدود سالهاي ۱۹۳۰، اولين دوچرخههاي پژو وارد بازار شدند؛ اما تا اواسط دههي ۵۰ قرن نوزدهم، دستگاه قهوهساب، مهمترين محصول پژو بود که براي اتحاديه توزيعکنندگان قهوه و بازار آزاد ارايه ميشد. در کتابهاي تاريخي، تأسيس رسمي اولين کارخانه صنعتي پژو، ۲ قرن پيش و سال ۱۸۱۹ ذکر شده است.
آرماند پژو، با عنوان بنيانگذار خودروسازي پژو و مهمترين شخص در توسعهي اين شرکت خانوادگي شناخته ميشود. از سال ۱۸۵۸ و با حمايت اميل پژو (پدر آرماند)، کارخانه دوچرخهسازي تأسيس شد. در همان دوران، نشان تجاري شير روي دوچرخهها قرار گرفت. سال ۱۸۸۲ و زمانيکه آرماند پژو به سمت مديرعاملي رسيده بود، توليد انبوه دوچرخههاي پني فارتينگ آغاز شد. تا قبل از آن، پژو براي کارخانههاي مختلف، از جمله توليدکنندگان دوچرخه، قطعات فلزي ميساخت.
دوچرخهي کلاس پني فارتينگ (penny farthing) بهعنوان يکي از مهمترين محصولات پژو در قرن نوزدهم، داراي يک چرخ بزرگ در جلو و چرخ کوچک در عقب بود. دوچرخه سوار با استفاده از فرمان و رکاب متصل به چرخ جلو، آنرا به حرکت در ميآورد و کنترل ميکرد. اين مدل، معمولا فاقد ترمز عقب بود و به زحمت ميتوانست نهايت سرعت ۲۰ کيلومتربرساعت داشته باشد. بسياري از راکبان دوچرخههاي پني فارتينگ، بوق شيپوري کوچکي حمل ميکردند تا عابران را از حضور خود آگاه کنند.
آغاز خودروسازي با برند پژو در سال نوزدهم
در نمايشگاه جهاني اختراعات سال ۱۸۸۹ پاريس، آرماند پژو با گوتليب دايلمر ملاقات کرد و علاقهمند به صنعت نوپاي خودروسازي در آلمان شد. در سال ۱۸۸۶ و ضمن همکاري پژو با مخترع مشهور فرانسوي، لئون سرپوله (Léon Serpollet) اولين خودروي پژو با استفاده از پيشرانهي بخار بهصورت آزمايشي توليد شده بود؛ اما بهدليل وزن بالاي ديگ بخار و متعلقات آن، مورد توجه بازار واقع نشد. اين محصول، پژو تايپ يک نام داشت و با قدرت ۵ اسببخار به نهايت سرعت ۲۵ کيلومتربرساعت ميرسيد.
تايپ ۲ ساخت ۱۸۹۰، اولين محصول پژو
اولين خودروي پژو با پيشرانهي درونسوز به نام تايپ ۲، سال ۱۸۹۰ با همکاري شرکت فرانسوي پنهارد توليد شد که از فناوري و لايسنس دايلمر آلمان براي پيشرانه استفاده ميکرد. سال ۱۸۹۲، تعداد ۲۴ دستگاه خودروي پژو تايپ ۳ به فروش رسيد که اولين محصولات تجاري شرکت سازنده محسوب ميشدند. سال ۱۸۹۹ تيراژ توليد خودروسازي پژو به ساليانه ۳۰۰ دستگاه رسيد که شامل مدلهاي مختلف، از جمله تايپ ۳، تايپ ۵ و تايپ ۷ تا ۲۸ ميشد.
اولين قهرمان اروپا در مسابقات سرعت
ميتوان پژو را، با سابقهترين شرکت خودروسازي جهان در مسابقات اتومبيلراني و دنياي موتوراسپرت دانست. در اولين رقابت، خودروي تايپ ۳ در سال ۱۸۹۱ وارد مسابقهي دوچرخهساوري پاريس برست شد. مسير رفت و برگشت پاريس تا شهر برست فرانسه، مسافتي ۱۲۰۰ کيلومتري است که طي ۳ روز توسط خودروي پژو با ميانگين سرعت ۱۴.۷ کيلومتربرساعت، به اتمام رسيد. اين حرکت نمادين و تبليغاتي، در زمان خود بيسابقه بود و توجه عموم مردم به خودروي پژو را جلب کرد.
رقابت پاريس روان (Paris–Rouen) سال ۱۸۹۴، امروزه با عنوان قديميترين رقابت اتومبيلراني تاريخ شناخته ميشود. در اين مسابقهي ۱۲۶ کيلومتري، پژو تايپ ۷ به قهرماني رسيد. اين خودروي بنزيني، ۳ دقيقه بعد از رقابتکنندهي مجهز به موتور بخار از خط پايان عبور کرده بود؛ اما بهدليل نياز به زغالسنگ و کارگر مخصوص در خودروي بخاري، پژو تايپ ۷ بهعنوان برنده اعلام شد. محصول پژو از پيشرانهي ۳.۷ اسببخار دايلمر استفاده ميکرد و از لاستيکهاي ضخيم بدون تيوپ بهره ميبرد که در آن زمان، تازگي داشت. ديگر نکتهي جالب در مسابقهي پاريس روان ۱۸۹۴، کسب مقام اول تا دوازدهم توسط خودروهاي ساخت پژو و پنهارد است که همگي داراي پيشرانههاي دايلمر بودند.
ساخت اولين پيشرانه و تاثير بر رولزرويس
سال ۱۸۹۶، اولين پيشرانهي پژو بدون وابستگي به دايلمر ساخته شد. اين موتور ۲ سيلندر، ۸ اسببخار قدرت داشت و سال ۱۸۹۷ روي خودروي پژو تايپ ۱۵ نصب شد. مدتي بعد، آلبرتو سانتز خلبان و مخترع برزيلي، يک دستگاه تايپ ۱۵ خريد و اين محصول را بهعنوان اولين خودروي بنزيني صادراتي به قاره امريکا، وارد کشور خود کرد. عملکرد تايپ ۱۵ مورد توجه چارلز رولز قرار گرفت و همراهبا هنري رويس، تصميم به تأسيس نمايندگي فروش خودروهاي پژو در انگلستان گرفتند. پس از شروع به فروش خودروهاي فرانسوي در سال ۱۹۰۲، چارلز رولز و هنري رويس در سال ۱۹۰۴، اولين محصول خود با برند رولزرويس را توليد کردند.
قديميترين کارخانهي موتورسيکلت جهان
کارخانهي موتورسيکلتسازي پژو در ابتداي قرن بيستم، قدمتي بيشتر از رقبا نداشت؛ اما بهدليل ادامهي فعاليت تاکنون، قديميترين نمونهي درحال فعاليت محسوب ميشود.
در سال ۱۸۹۸ و تنها ۲ سال پس از ساخت پيشرانه، نخستين موتورسيکلتهاي پژو در نمايشگاه خودروي پاريس معرفي شدند. اين محصول، از پيشرانهي ساخت شرکت فرانسوي ديون باتن (Dion-Bouton) استفاده ميکرد که روي چرخ عقب نصب ميشد. در همان ايام، نمونههاي سه چرخ از موتورسيکلتهاي پژو نيز توليد شدند که از نظر فني، وابسته به ديون باتن بودند. تا سالهاي ۱۹۱۰، محصولات موتورسيکلتسازي پژو، از پيشرانهي برندهاي مختلف استفاده ميکردند.
خودروساز فرانسوي، خيلي زود در دنياي موتورسيکلتها مطرح شد. در سال ۱۹۰۷، پژو به مقام قهرماني مسابقات Isle of Man) TT ) رسيد. سال ۱۹۱۴، پژو موفق شد اولين موتورسيکلت دنيا با پيشرانهي ۲ سيلندري و ميلسوپاپ دوبل بالاسري (Dual Overhead Camshafts ) را توليد کند. اين محصول، M 500 نام داشت و در مسابقات مختلف شرکت کرد. يکي از مهمترين تواناييهاي M 500 رسيدن به نهايت سرعت ۱۲۲ کيلومتربرساعت و ثبت رکورد جهاني سريعترين موتورسيکلت دنيا در سال ۱۹۱۳ بود. اين مدل با پيشرانهي ۵۰۰ سيسي و قدرت ۱۵ اسببخار، برتريهاي فني متعدد نسبت به رقبا داشت و در جنگ جهاني اول، کيفيت خوب خود را ثابت کرد.
تا سال ۱۹۵۰، کارخانهي موتورسيکلتسازي پژو با بيشترين تيراژ توليد در فرانسه، يکي از بزرگترينها در اروپا بود. انواع موتوسيکلتهاي کراس و اسپرت، تا سال ۲۰۱۰ در سبد پژو وجود داشتند. حتي در سال ۲۰۱۶ هم، پژو و ماهنيدرا مسابقات معتبر موتو GP شد؛ اما موفقيتي به دست نيارود. سال ۲۰۱۵، ماهنيدار هندوستان ۵۱ درصد از سهام اين شرکت را تصاحب کرد. تا امروز، ۴۹ درصد از سهام موتورسيکلتسازي پژو، هنوز در اختيار گروه پژو – سيتروئن (PSA) قرار دارد. امروزه، تنها ۴ مدل موتورسيکلت در کلاس اسکوتر توسط پژو توليد ميشوند.
اواسط دههي ۵۰ خورشيدي در ايران، علاوهبر دوچرخههاي پژو که سالها قبل وارد شده بودند، چند مدل موتورسيکلت سبک يا اصطلاحا موتورگازي (دوچرخه موتوردار) هم فروخته شد که البته، تيراژ عرضهي آنها، بسيار بالا بود. نمونههاي وارداتي به ايران که بعدها در داخل مونتاژ شدند، موتورسيکلتهاي پژو 103 و 104 با طراحي ۱۹۶۸ محسوب ميوند.
آغاز قرن بيستم و همکاري با بوگاتي
بين سالهاي ۱۹۰۰ تا ۱۹۱۴، خودروسازي پژو با رشد بسيار خوبي روبهرو شد. سال ۱۹۰۱، تمامي مدلهاي توليدي در فرانسه، به تعداد تقريبا مساوي بين پژو و رنو تقسيم شدند.
در ابتداي قرن بيستم، پيشرانههاي تک سيلندر پژو با حجم ۶۵۲ سيسي و قدرت ۵ اسببخار، روي خودروي اقتصادي بهبه (Bébé) نصب شدند که توسط اتوره بوگاتي طراحي شده بود. علاوهبر اين مدل ۲ نفره که مورد توجه بازار قرار گرفت؛ محصولات ديگري با پيشرانههاي ۸ و ۱۲ اسببخار هم در سبد پژو وجود داشتند که از پيشرانههاي تحت ليسانس دايملر استفاده ميکردند.
پژو تايپ 125، يکي از مهمترين محصولات پژو در سال ۱۹۱۰ بود. تا آن زمان، پيشرانههاي ۴ سيلندر و ۶ سيلندر هم به خط توليد خودروساز فرانسوي اضافه شده و توانايي فني شرکت را افزايش داده بودند. تايپ ۱۲۵ در سال ۱۹۱۰، يک خودروي اسپرت و سرعتي محسوب ميشد که ميتوانست بهلطف پيشرانهي ۱۱۵۰ سيسي، به سرعت ۵۰ کيلومتربرساعت برسد.
سال ۱۹۱۲ همکاري بين اتوره بوگاتي (موسس برند بوگاتي) و پژو ادامه يافت و اين مهندس فرانسوي، خودروي پرفروش بهبه را بازطراحي کرد. محصول نهايي با پيشرانهي ۶۵۵ سيسي و ۸۵۵ سيسي، تايپ ۶۹ نام گرفت. اين خودرو تا سال ۱۹۱۶، به مجموع توليد ۳۰۹۵ دستگاه رسيد. طراحي پرفروشترين محصول پژو تا آن زمان، براي اتوره بوگاتي هم اعتبار کسب کرد.
اولين دههي قرن بيستم، موفقيت پژو در مسابقات اتومبيلراني را تداوم داد. پيش از آغاز جنگ جهاني اول، گروهي از مهندسان و رانندگان فرانسوي و ايتاليايي، براي تيم پژو کار ميکردند. در بسياري از مسابقات جايزه بزرگ اروپا، پژو توانست برتر از مرسدس بنز ظاهر شود و به مقام قهرماني برسد. مهمترين دستاورد خودروساز فرانسوي در آن سالها، کسب مقام نخست در مسابقات ايندي ۵۰۰ امريکا سال ۱۹۱۳ بود که توسط ژول گوکس انجام شد. در نتيجه، براي اولينبار يک خودروي اروپايي با رانندهي غيرامريکايي به مقام قهرماني ايندي ۵۰۰ رسيد. سال ۱۹۱۶ هم، پژو توانست با رانندگي داريو رستا، قهرماني ايندي ۵۰۰ را تکرار کند.
جنگ جهاني اول
خودروسازي پژو با شروع جنگ، توليد موتورسيکلتهاي M 500 را افزايش داد. اين مدل، سرعت بسيار بالايي داشت و نقش مهمي در انتقال اطلاعات جنگي بين نيروها بازي ميکرد. تا آن زمان، ارزش موتورسيکلت بهعنوان يک وسيلهي نقليهي نظامي، توسط بسياري کشورها ناديده گرفته شده بود.
در ابتداي جنگ جهان اول، ارتش آلمان به تانکها و نفربرهاي زرهي تکيه داشت و برتري محسوسي نسبت به ادوات جنگي ديگر کشورهاي اروپايي ايجاد کرده بود. در اين زمان، پژو وارد عمل شد و از پلت فرم مدلهاي ۱۴۶ و ۱۴۸، خودرويي شبيه به وانت ساخت. سپس با کمک مهندسان ارتش فرانسه، پژو AM و AC عرضه شدند. خودروهاي نظامي پژو، پيش از اختراع تانک و سلاحهاي سنگين قابل نصب روي آنها، بهدليل توانايي بالا در حمل افراد و قابليت تيراندازي با مسلسل يا توپ روي سقف، داراي طرحي خلاقانه بودند. پژو AM و AC با وزن خالص ۴.۵ تن و پيشرانهي ۴۰ اسببخار، نهايت سرعت ۴۰ کيلومتربرساعت داشتند. اين مدلها در ارتش فرانسه، الهام بخش خودروي نظامي رولزرويس MK1 و بسياري ديگر محصولات زرهي ارتش بريتانيا بودند. بعد از اتمام جنگ جهاني اول هم، کشورهاي شرق اروپا، مخصوصا حکومت صربها و يوگسلاوي که درگير جنگ داخلي با بولشويکها شده بودند، چند دستگاه AM و AC به پژو سفارش دادند.
سالهاي ۱۹۱۵ تا ۱۹۴۰
پيش از آغاز جنگ جهاني دوم، پژو توانست بهعنوان يک خودروساز بزرگ با محصولات مقاوم و کماستهلاک در اروپا مطرح شود. در سالهاي ۱۹۲۰، مدلهايي از پژو وارد مسابقات نمايشي و رقابت با اسبها ميشدند تا پرش از سکوها و فنربندي بسيار خوب خود را، نشان دهند. سال ۱۹۱۹ و بعد از اتمام جنگ جهاني اول، تعدادي از خودروهاي پژو که کارکرد بيش از ۲۰۰ هزار کيلومتر داشتند هم، بهعنوان محصولاتي جانسخت در رسانههاي آن زمان، تبليغ ميشدند.
اوايل دههي ۲۰ ميلادي، پژو توانست اولين پيشرانهي دنيا با ۵ سوپاپ در هر سيلندر بسازد که مجهز به ۳ ميلسوپاپ بود. اين نمونه براي نصب روي خودروهاي مسابقهاي طراحي شد و در زمان خود، فناوري بالاي پژو در صنعت موتورهاي درونسوز را نشان ميداد. البته پروژهي ۵ سوپاپ در يک سيلندر، در عمل شکست خودر و ثابت شد، سيستم ۴ سوپاپ که در خودروهاي امروزي هم وجود دارد؛ از نظر راندمان و استهلاک بهتر از مدل ۵ سوپاپ است.
آغاز استفاده از کدهاي ۳ رقمي
مدل ۲۰۱، يکي از مهمترين محصولات پژو در ابتداي دههي ۱۹۳۰ بود. اين خودرو، در سال ۱۹۲۹ و مدتي پس از سقوط بازار بورس نيويورک رونمايي شد تا جاي خالي خودروهاي امريکايي که با بحران اقتصادي روبهرو بودند را پر کند. در همان زمان، بسياري از خودروسازان اروپا از جمله پژو هم، به ورطهي ورشکستگي نزديک شده بودند. مدل ۲۰۱ با ظاهر جذاب و قيمت اقتصادي، طي ۱۸ سال به تعداد ۱۴۲ هزار دستگاه توليد شد و سهم زيادي در نجات اقتصادي پژو داشت. اين خودروي ۹۰۰ کيلوگرمي با پيشرانههاي ۱۱۲۲ سيسي و ۲۳ اسببخار ميتوانست به نهايت سرعت ۸۰ کيلومتربرساعت برسد. پژو ۲۰۱ با مدل ۱۴۶۵ سيسي و ۳۵ اسببخار توليد شد که ميتوانست به بدنهي ۴در، ۲در و حتي وانت يا استيشن داشته باشد.
Peugeot 402 Limousineپژو ۴۰۲ مدل ۱۹۳۵
پيش از آغاز جنگ جهاني دوم، پژو توانست با مدلهاي ۴۰۲ و ۳۰۲ و ۲۰۲ وارد فاز توليد خودروهاي مدرن و آيروديناميک شود. اين خودروها در کلاس سوپرميني طراحي شدند که در اواخر سالهاي ۱۹۳۰، محبوبيت داشت. طراحي ۳۰۲ و ۲۰۲ متفاوت از رقبا بود و بهدليل نصب چراغها، زير جلوپنجره، بهراحتي تشخيص داده ميشد. مشابه خودروهاي امروزي پژو، عدد سمت چپ، بزرگ يا کوچک بودن ابعاد هر مدل را نشان ميداد. پژو ۴۰۲ و ۳۰۲ و ۲۰۲ به ترتيب داراي بدنهي بزرگتر و پيشرانهي قويتر نسبت به ديگري بود.
Peugeot 601
پژو ۶۰۱، پروژهي جاهطلبانهي خودروساز فرانسوي براي حضور در بازار مدلهاي لوکس و گرانقيمت بود. اين خودرو ۲در ۴ نفره، با بدنههاي کوپه (سقف فلزي) و رودستر (سقف پارچهاي جمعشونده) ۲نفره سال ۱۹۳۴ معرفي شد. پيشرانهي ۶ سيلندر ۲.۱ ليتري، ۶۰ اسببخار قدرت داشت و پژو ۶۰۱ را به نهايت سرعت ۱۱۰ کيلومتربرساعت ميرساند. نسخههاي از اين خودرو با بدنهي ۴در و ليموزين هم توليد شدند که رقيبي فرانسوي براي رولزرويس به حساب ميآمدند. توليد پژو ۶۰۱ بعد از ۱۸ ماه و فروش بسيار خوب ۴ هزار دستگاه بهدليل بحران اقتصادي اروپا و امريکا متوقف شد.
پژو 402 دالمات، نسخهي اسپرت رودستر ساخت۱۹۳۷
موفقيت پژو با مدلهاي سري ۲۰۲ و ۴۰۲ آنقدر عالي بود که مدلهاي اسپرت و توليد محدود از اين محصولات به بازار خودروهاي فرانسوي اضافه شدند. اميل دارلمات (Émile Darl'mat) صاحب برند دارلمات، در اواخر دههي ۱۹۳۰، نسخههايي از پژو ۴۰۲ و ۳۰۲ را با تيپ بدنهي اسپرت عرضه کرد. اين خودروها، عموما از پيشرانهي ۲ ليتري و ۷۰ اسببخار پژو استفاده ميکردند؛ اما بهلطف وزن کمتر و آيروديناميک بهتر، نهايت سرعت بيش از ۱۲۰ کيلومتربرساعت داشتند. مدل ۴۰۲ اسپرت رودستر که با کد 402DS شناخته ميشود؛ در مسابقات سرعت و حتي لومانز ۲۴ ساعته هم شرکت کرد. اين خودرو با نهايت سرعت ۱۷۰ کيلومتربرساعت، امروزه يکي از ارزشمندترين خودروهاي کلاسيک فرانسوي در دنيا است و با قيمتي حدود ۵۰۰ هزار دلار، حراج ميشود.
سالهاي جنگ جهاني دوم
پيش از آغاز جنگ جهاني دوم، در سال ۱۹۳۹ توليد پژو به ساليانه ۵۲,۷۹۶ دستگاه رسيد که عمدهي آن، به مدل ۲۰۲ اختصاص داشت. در آن زمان، پژو بعد از سيتروئن، بزرگترين خودروساز فرانسه بود؛ اما پس از اشغال فرانسه توسط نازيهاي آلمان در سال ۱۹۴۰، کارخانههاي پژو مثل ديگر صنايع فرانسه، تعطيل شدند.
بعد از جنگ جهاني دوم
سال ۱۹۴۶، مدل ۲۰۲ به خط توليد پژو بازگشت و به تعداد ۱۴ هزار دستگاه، فروخته شد. خيلي زود، طراحي محصولات جديد در دستور کار مهندسان پژو قرار گرفت و مدل 203 در سال ۱۹۴۷ به نمايشگاه پاريس رسيد تا اولين محصول جديد پژو، بعد از اتمام جنگ باشد.
Peugeot 203 1948پژو 203 با بدنهي ۴در، ساخت ۱۹۵۲
نماي ظاهري 203 از خودروهايي امريکايي و خصوصا محصولات کرايسلر الهام گرفته شد. نسخهي نهايي، آنچنان پرفروش و محبوب بود که تا ۱۲ سال و به تعداد ۷۰۰ هزار دستگاه، در خط توليد باقي ماند. بين سالهاي ۱۹۴۹ تا ۱۹۵۵ که دوران بازسازي فرانسه بعد از پايان جنگ بود؛ پژو 203 تنها محصول توليدي شرکت سازنده محسوب ميشد. اين خودرو، بيشترين فروش خود را با بدنهي ۴در داشت؛ اما در نسخههاي کوپهي ۲در، رودستر (سقف پارچهاي) و استيشنواگن هم توليد شد. از سال ۱۹۵۲، شيشهي مثلثي درهاي جلو (لچکي) و ادوات لوکس کروم به زيبايي 203 افزود. اين خودرو، تقريبا تمامي مدلهاي 203 با پيشرانهي ۱.۳ ليتر توليد شدند و حدود ۴۵ اسببخار، قدرت داشتند. نهايت سرعت اين مدل در نسخههاي مختلف، حدود ۱۱۰ تا ۱۲۰ کيلومتربرساعت بود و ميتوانست ظرف ۲۰ ثانيه به سرعت ۱۰۰ کيلومتربرساعت برسد. با اين اوصاف، پژو 203 در زمان خود، عملکردي جالبتوجه داشت.
Peugeot 203 1954پژو 203 مدل کابريو با بدنهي ۲در، ساخت ۱۹۴۹
کيفيت ساخت و استهلاک پژو 203، آنچنان خوب بود که ۲ جهانگرد فرانسوي در سال ۱۹۵۳، مسافت ۱۵ هزار کيلومتري پايتخت افريقاي جنوبي تا پاريس را به کمک اين خودرو و طي ۱۷ روز، طي کردند. مدل 203 با عنوان اولين خودروي پژو که خارج از اروپا توليد شد، شناخته ميشود. اواخر سال ۱۹۴۹ کارخانهي پژو در استراليا افتتاح و مدل 203 را به توليد رساند. اين خودرو در استراليا نيز با استقبال مواجه شد.
Peugeot 404پژو 403 با بدنهي استيشن، ساخت ۱۹۵۶
فروش بسيار خوب محصولات پژو با توليد 403 ادامه يافت که بعد از 203 در سال ۱۹۵۵ معرفي شد. اين محصول هم، ۱۱ سال در خط توليد باقي ماند و به تعداد بيش از يک ميليون و ۲۰۰ هزار دستگاه فروخته شد. طراحي 403 با الهام از فيات ۱۹۰۰ و توسط استوديو پينين فارينا در سال ۱۹۵۴ به پايان رسيد. ابتدا، پيشرانهي ۱.۳ ليتري 203 روي 403 نصب شد؛ اما خيلي زود با موتور جديد ۱.۵ ليتري با قدرت ۶۵ اسببخار به دست مصرفکننده رسيد. پژو 403 هم با تيپ بدنههاي سدان، استيشن (Familiale) و کابريو توليد ميشد.
دههي ۱۹۶۰؛ همکاري با پينين فارينا و تحول در طراحي خودروهاي پژو
معرفي پژو 403 در اواسط دههي ۵۰ ميلادي، موفقيت بزرگ براي شرکت سازنده و نتيجهاي عالي از همکاري پژو با استوديو طراحي پينين فارينا بود؛ اما ظاهري خلاقانه و متفاوت از رقبا ارايه نکرد.
سال ۱۹۶۰، پژو 404 رونمايي و به محصولي افسانهاي در تاريخ خودروسازي فرانسه تبديل شد. طراحي اين محصول، حاصل کار پينين فارينا بود و آنچنان مورد توجه قرار گرفت که در کشورهاي مختلف، ازجمله شيلي، آرژانتين، کنيا، آفريقاي جنوبي و حتي کانادا، روي خط توليد رفت. پژو 404، با طرح بدنهي کلاسيک تا سال ۱۹۹۱ و به مدت بيش از ۳۰ سال در کنيا ساخته ميشد. از ابتدا، 404 با هدف توليد بهصورت يک طرح با ۳ نوع بدنهي سدان، استيشن و وانت برنامهريزي شد؛ اما بهدليل استقبال بالا، با بدنهي کوپهي ۲در و کابريوله هم به توليد رسيد. تا سال ۱۹۷۵، مجموع توليد پژو 404 در فرانسه، يک ميليون و ۸۴۷ هزار دستگاه بود و در مجموع کارخانههاي مختلف جهان، به عدد ۲ ميليون و ۸۸۵ هزار دستگاه رسيد.
Peugeot 404
پژو 404، بهعنوان يکي از قديميترين خودروهاي پرفروش اروپايي در ايران شناخته ميشود. اين محصول با بدنهي سدان ۴در و پيشرانهي ۱.۶ ليتر به کشورمان وارد شد و فروش بسيار خوبي در اوايل دههي ۵۰ ميلادي داشت. نهايت سرعت پژو 404 در حدود ۱۵۰ کيلومتربرساعت و ميانگين مصرف سوخت، ۱۰ ليتر در ۱۰۰ کيلومتر بود. مدلهاي استيشن از اين خودرو هم، به تعداد اندک در ايران فروخته شدند.
مدل کوپه و کابريوله از پژو 404، برخلاف نسخههاي ۴در معمولي، خودروهايي لوکس و نسبتا گرانقيمت محسوب ميشدند. در سال ۱۹۶۲، پژو 404 کوپه مجهز به جعبهدنده ۳ سرعتهي خودکار ساخت ZF و سيستم انژکتور ساخت آلمان بود که همراهبا پيشرانهي تقويتشده، ميتوانست ظرف ۱۲.۵ ثانيه به سرعت ۱۰۰ کيلومتربرساعت برسد و نهايت سرعت ۱۶۵ کيلومتربرساعت داشته باشد. در آن زمان، هزينهي خريد پژو 404 کوپه، حدود ۴ هزار دلار (معادل ۳۵ هزار دلار امروزي) و تقريبا برابر با جگوار E تايپ بود. علاوهبر اينها، نسخهي ويژهاي از 404 با پيشرانهي ديزل نيز ساخته شد که رکوردهاي مختلف در زمينهي مصرف سوخت و دوام قطعات بر جاي گذاشت.
Peugeot 504
دومين محصول محبوب پژو که باز هم توسط پينين فارينا طراحي شد، 504 نام داشت. اين خودرو، ظاهري مدرن، اسپرت و انتقامجو فراهم ميکرد که متفاوت از محصولات قديمي پژو، جوانپسند و آيندهنگر بود. بين سالهاي ۱۹۶۸ تا ۱۹۸۳، مدلهاي مختلف 504 با بدنهي سدان، کوپه، وانت و استيشن در خط توليد پژو فرانسه باقي ماند و فقط در اين کشور، به تعداد بيش از ۳ ميليون دستگاه توليد شد. اين خودرو فراتر از 404 در کشورهاي مختلف دنيا، از برزيل گرفته تا اسپانيا و نيجريه به توليد رسيد. به همين دليل، آمار دقيقي از عرضهي جهاني 504 وجود ندارد. اين خودرو تا سال ۲۰۰۶ در نيجريه توليد ميشد.
نسخهي کابريوله از 504 هم، محبوبيت زيادي در بازار جهاني داشت. اين خودرو به هنگام توليد در سال۱۹۷۴، از معدود مدلهاي اسپرت فرانسوي بود که طراحي جوانپسند و شبيه به محصولات ايتاليايي فراهم ميکرد. پژو 504 کابريوله از پيشرانهي قدرتمند ۶ سيلندر و ۲.۷ ليتر استفاده ميکرد که قدرت ۱۳۶ اسببخار و نهايت سرعت ۱۸۵ کيلومتربرساعت در اختيار راننده ميگذاشت. توليد اين خودرو تا سال۱۹۸۳ ادامه يافت.
دههي ۱۹۷۰؛ خريد سهام سيتروئن و کرايسلر اروپا
سودآوري پژو تا اوايل دههي ۷۰ ميلادي، اين خودروساز را به شرکتي ثروتمند تبديل کرد. در اين زمان، سيتروئن با کاهش فروش مواجه شد و درنهايت، ۳۰ درصد از سهام خود را به پژو واگذار کرد. سال ۱۹۷۵، مشکلات مالي سيتروئن افزايش يافت و درنهايت با کمک دولت فرانسه، پژو توانست بخش عمدهي سهام سيتروئن را در اختيار بگيرد. گروه خودروسازي PSA مخفف Peugeot Société Anonyme حاصل ادغام شرکتهاي پژو و سيتروئن در سال ۱۹۷۶ ثبت شد.
اواسط دههي ۷۰ ميلادي، مديران پژو براي خريد خودروسازي مازراتي هم تلاش کردند اما درنهايت، منصرف شدند. سال ۱۹۷۶، پژو به سراغ کرايسلر رفت که درگير مشکلات اقتصادي بود. پس از اتمام مذاکرات، شاخهي اروپايي کرايسلر امريکا که با برندهاي سيمکا در فرانسه و روتس (Rootes) در انگليس فعاليت ميکرد، به پژو واگذار شد.
توجه به بازار هاچبکهاي کوچک
پيش از آنکه فولکس واگن با مدل مشهور گلف در سراسر جهان مطرح شود؛ خودروسازان فرانسوي با معرفي پژو 104 و رنو ۵ توانستند، سهم بزرگي از بازار هاچبکهاي کوچک اروپا را در اختيار داشته باشند.
Peugeot 504
طراحي پژو 104 توسط پائولو مارتيني در استوديو پينين فارينا انجام شد و سال ۱۹۷۲ به توليد رسيد. اين محصول هم مشابه بسياري ديگر توليدات پژو، با بدنههاي سدان و استيشن هم فروخته شد؛ اما از سال ۱۹۷۶ تمامي حجم توليد مدل 104، به نسخههاي هاچبک ۴در و ۲در اختصاص پيدا کرد. تا سال ۱۹۸۸ و به مدت ۱۶ سال، پژو 104 با مجموع فروش يک ميليون و ۶۲۵ هزار دستگاه، محبوبيت زيادي در اروپا داشت.
دههي ۸۰ ميلادي؛ توسعهي خودروهاي خانوادگي
به عقيدهي کارشناسان، سالهاي ۱۹۸۵ تا ۲۰۰۰، دوران طلايي پژو در تاريخ خودروسازي جهان محسوب ميشود. پس از اين دوران، فروش مدلهاي فرانسوي در سراسر دنيا کاهش يافت و صنعت خودروسازي اين کشور، براي مدتي نزديک به ۱۵ سال با بحران مالي و عدم تقاضا روبهرو شد.
Peugeot 205
اولين محصول مهم پژو در دههي ۸۰ ميلادي، مدل 205 بود که اتفاقا حضوري ناموفق و کمرنگ در ايران داشت. برخلاف 104 که خودرويي اقتصادي با پيشرانهي کممصرف است؛ نسخههاي مختلف 205 براي حضور در کلاس هاچبکهاي اسپرت (سوپرميني) و رقابت با فولکس واگن گلف، طراحي شدند. اين خودرو سال ۱۹۸۴ به بازار اروپا رسيد و تا سال ۱۹۸۸ به تعداد ۵.۳ ميليون دستگاه فروخته شد. در همان دوران، مجلههاي مختلف، پژو 205 را بهترين خودروي سال و دههي ۸۰ اروپا دانستند. اين محصول، سالها پرفروشترين خودرو ساخت فرانسه در جهان بود.
پژو 205 فقط با بدنهي هاچبک ۴در و ۲در توليد شد؛ اما ۸ پيشرانهي مختلف داشت. نسخهي پايه با پيشرانهي ۴ سيلندر يک ليتري ۴۵ اسببخار، حدود ۱۹ ثانيه پس از شروع حرکت به سرعت ۱۰۰ کيلومتربرساعت ميرسيد و نهايت سرعت ۱۴۰ کيلومتربرساعت داشت؛ اما در عوض با مصرف سوخت ۶ ليتر در ۱۰۰ کيلومتر همراه بود که در زمان خود، جذابيت داشت. پژو 205 با مدل GT هم فروش بسيار خوبي ارايه کرد. اين محصول با پيشرانهي ۱.۹ ليتري، قدرت ۱۲۰ اسببخار داشت و بهلطف وزن خالص ۸۸۰ کيلوگرم، ظرف ۸.۵ ثانيه به سرعت ۱۰۰ کيلومتربرساعت ميرسيد. پژو 205GT با جعبهدنده خودکار ۴ سرعته هم، توليد ميشد.
Peugeot 405
پژو 405، آشناترين محصول خودروسازي فرانسه براي ايران است. اين محصول، در اروپا نيز فروش بسيار خوبي داشت و با تحسين کارشناسان، افتخارات بسياري کسب کرد. اولين مدل از پژو 405، سال ۱۹۸۷ معرفي شد و بهلطف طراحي استادانهي استوديو پينين فارينا، ۱۰ سال روي خط توليد پژو فرانسه باقي ماند. اين خودرو، همزمان در ۱۱ کشور توليد شد و همچنان در کشورهاي ايران و مصر، عرضه ميشود. مجموع فروش پژو 405 تا سال ۱۹۹۷ به عدد ۲.۵ ميليون دستگاه رسيد. اين محصول، آخرين خودروي فروخته شده با برند پژو در امريکا محسوب ميشود.
پژو 405 با بدنههاي سدان و استيشن ۴در، تنوع کمنظيري از پيشرانههاي مختلف داشت. اين خودرو با موتور ۱.۴ ليتري ۷۵ اسببخار هم توليد شد؛ اما با پيشرانهي ۱.۶، ۱.۸ و ۲ ليتري، همراه امکانات رفاهي سري GL و GLX وارد ايران شد. در بازار اروپا، پژو 405 مجهز به پيشرانهي توربوشارژ و کد مدل ۲.۰ T۱۶ محبوبيت زيادي پيدا کرد. اين مدل با قدرت ۱۹۶ اسببخار، ميتوانست در زمان ۷ ثانيه به سرعت ۱۰۰ کيلومتربرساعت برسد و با ميانگين مصرف سوخت ۹.۴ ليتر در ۱۰۰ کيلومتر، نهايت سرعت ۲۳۰ کيلومتربرساعت داشت.
پژو 206 peugeot 206
سومين محصول پرفروش پژو در سالهاي طلايي قبل از قرن بيستم، مدل 206 بود. اين محصول هم به خط مونتاژ ايرانخودرو رسيد و توليد خود را تاکنون، ادامه داده است. پژو 206، در سال ۱۹۹۸ توسط استوديو پينين فارينا طراحي شد و تا سال ۲۰۱۲ در فرانسه روي خط توليد بود. مجموع فروش 206 تا امروز، از مرز ۱۰ ميليون دستگاه گذشته است و با عنوان پرفروشترين محصول پژو در تاريخ شناخته ميشود. اين خودرو، در انگلستان محبوبيت زيادي دارد و با آمار بسيار بالا در نسخههاي دست دوم، معامله ميشود.
مشابه ايران، پژو 206 در بازار جهاني هم با پيشرانههاي ۱.۴ و ۱.۶ ليتري، فروش بيشتري در مقايسه با ديگر مدلها داشته است. اين خودرو در فرانسه، با بدنهي ۲در و ۴در هاچبک بهعنوان محصول اصلي توليد شد؛ اما نسخههاي ۲در صندوقدار (206 CC) و ۴در استيشن (206SW) هم بهعنوان نمونههاي جانبي عرضه شدند. ترکيب پژو 206 CC با مدل هاچبک ۴در، منجر به توليد 206 SD شد که با نام 206 صندوقدار شهرت دارد. اين محصول، اولينبار در ايران ديده شد؛ اما در کشورهاي امريکاي جنوبي و همچنين مالزي و چين روي خط توليد رفت. قدرتمندترين مدل 206 با نامهاي 206 GTi و 206RC، مجهز به پيشرانهي ۲ ليتري و قدرت ۱۷۷ اسببخار، ظرف ۷.۷ ثانيه به سرعت ۱۰۰ کيلومتربرساعت ميرسيد.
قرن بيستم؛ آغاز و پايان بحران در پژو
سال ۲۰۰۶، اولين نشانههاي مشکلات مالي در خودروسازي پژو، علني شد. در ابتدا، اين شرکت کارخانهي بزرگ خود در کاونتري انگلستان را با ۲۳۰۰ شاغل مستقيم و ۵ هزار شاغل غير مستقيم، تعطيل کرد. پژو برنامهي توليد ۴ ميليون خودرو در سال را بهعنوان هدف خود تعيين بود؛ اما به عدد ۲ ميليون در سال ۲۰۰۹ رسيد. همان سال، مديرعامل، طراح ارشد و بسياري از مسئولان پژو برکنار شدند و ارزش سهام شرکت، شديدا کاهش يافت.
از ابتداي سال ۲۰۱۰، برنامههاي توسعه در پژو، تغيير کردند. در مرحلهاول، بازتوليد خودروهاي اسپرت ارزانقيمت با استفاده از فناوريهاي موجود، انجام شد. مدل RCZ يک خودروي مفهومي بود که اساسا، برنامهاي براي توليد آن وجود نداشت؛ اما با هدف ايجاد تنوع در سبد پژو، سال ۲۰۱۰ به فروش رسيد. سال اول، ۳۰ هزار دستگاه پژو RCZ توليد شد و سال بعد، فروش به ۵۰ هزار دستگاه افزايش يافت. البته تقاضا براي اين خودروي ۲در ۴نفره، آنقدر زياد نبود که منجر به نجات پژو از بحران مالي شود؛ اما نام ارزش تبليغاتي بالايي براي شرکت سازنده داشت و مورد تحسين رسانهها قرار گرفت. در آن دوران، پژو و سيتروئن با عنوانهايي مثل "سازندگان خودروهاي کسالتآور" و "مدرسهي پيرمردها" شناخته ميشدند؛ اما RCZ ثابت کرد، پژو ميتواند از پيشرانهي ۱.۶ ليتري با مصرف سوخت ۶.۵ ليتر در ۱۰۰ کيلومتر، قدرت ۲۷۰ اسببخار و سرعتگيري صفرتا ۱۰۰ کيلومتربرساعت ۶ ثانيه، بگيرد.
تغيير ساختار سهامدارن عمده و هيئت مديرهي پژو، مرحلهي دوم مبارزه با بحران در اين شرکت اصيل فرانسوي بود. مشارکت با جنرال موتورز در سال ۲۰۱۲ آغاز شد و با فروش ۷ درصد از سهام پژو به اين شرکت امريکايي، تحقق يافت. اين توافق، صرفهجويي مالي بسيار خوبي براي گروه PSA فرانسه بود؛ چراکه ميتوانست از پلتفرم بعضي از محصولات جنرال موتورز استفاده کند و هزينههاي خود را کاهش دهد. همان سال، مديران پژو از احتمال تعطيلي چند کارخانه در فرانسه و اخراج ۸ هزار تا ۱۰ هزار شاغل خبر دادند که منجر به دريافت وام و فاينانس از بانکهاي فرانسوي به ارزش ۱۴.۹ ميليارد دلار شد. علاوهبر اين، دولت فرانسه هم ضمانتهاي مالي به ارزش ۹ ميليارد دلار در اختيار گروه PSA قرار داد.
در سال ۲۰۱۴، اعضاي خاندان پژو قبول کردند سهم خود را از ۲۵ درصد به ۱۴ درصد کاهش دهند؛ ضمن اينکه دخالت در امور مديريتي پژو را به سهامداران بزرگ، واگذار کنند. مدتي بعد، بخشي از سهام پژو به دانگ فنگ چين فروخته شد تا علاوهبر تأمين سرمايه براي پروژههاي توسعهي محصولات، منجر به افتتاح چهارمين کارخانهي بزرگ پژو در چين با طرفيت توليد ساليانه ۳۰۰ هزار دستگاه شود.
مديران پژو تصميم گرفتند، بيشترين سرمايهگذاري را به ساخت پيشرانههاي قدرتمند و کممصرف اختصاص دهند. اين شرکت موفق شد، پيشرانههاي ۳ سيلندر با فناوري پيورتک (PureTech) بسازد که حجم کم، راندمان بالا و آلايندگي بسيار کم داشتند. اين سري محصولات، جوايز متعدد، از جمله بهترين پيشرانهي سال را به دست آوردند. امروزه، پيشرانههاي پيروتک يک ليتري با قدرت ۶۸ اسببخار و ۱.۲ ليتري با قدرت ۱۱۰ اسببخار، روي مدلهاي هاچبک پژو، به ترتيب با مصرف سوخت ۴.۵ و ۶ ليتر در ۱۰۰ کيلومتر نصب ميشوند. همچنين پيشرانههاي سري پرينس با کد THP طي همکاري مشترک پژو با بيامو، گسترش يافتهاند. اين موتورهاي توربوشارژ با حجم ۱.۶ ليتر، قدرتهاي ۲۰۸، ۲۵۳ و ۲۷۰ اسببخار توليد ميکنند. در سالهاي اخير، پيشرانههاي هيبريد و پلاگين هيبريد هم به توليدات پژو اضافه شدهاند.
مرحلهي ديگري از اقدامات نجات اقتصادي پژو، تأسيس خط توليد در کشورهاي داراي نيروي کار ارزان بود. سال ۲۰۱۱، کارخانهي پژو در گجرات هند آغاز به کار کرد. مرکز مونتاژ پژو در گروه خودروسازي دانگفنگ چين هم با سرمايهگذراي مشترک، گسترش يافت. البته پژو برنامههايي براي تأسيس کارخانه در ايران نيز داشت که به دلايل مختلف، از جمله تحريمهاي امريکا و همچنين قوانين پيچيدهي مالکيت صنعتي در کشورمان، نهايي نشد.
محصولات پژو در سال ۲۰۱۹
امسال ۷ خودرو با بدنههاي متفاوت در سبد پژو ديده ميشوند که شامل مدلهاي 108، 208، 308، 508، ۲۰۰۸، 3008، 5008 هستند. علاوهبر اينها، ۴ نوع ون هم توسط پژو توليد ميشود که به ترتيب اندازه، ريفتر، کامبي، تراولر و باکسر نام دارند. پژو در سال ۲۰۱۸، موفق به فروش يک ميليون و ۷۴۰ هزار دستگاه از انواع محصولات خود شده که نسبت به سال ۲۰۱۷ با کاهش ۱۸ درصدي روبهرو است. مشابه گذشته، همچنان مدل 208 پرفروشترين محصول پژو در بازار جهاني محسوب ميشود و به تعداد ۲۹۵ هزار دستگاه در سال ۲۰۱۸، فروخته شده است.
بازار